بابل

بابل
babol
رسمی نوم
کشور	ایران |
اوستان	مازرون
اینترنتی سایت	http://babol.tk
تلفون پیش‌شـِماره	0111
مردم/جغرافی
زوون	مازرونی/تبری
موختصات	عرض {{{جغرافیایی عرض به درجه}}}° {{{جغرافیایی عرض به دقیقه}}}′ - طول {{{جغرافیایی طول به درجه}}}° {{{جغرافیایی طول به دقیقه}}}′
زمون
بـِلـِندی (دریا جا)	-2 پائين تر از دريا هاي آزاد
شهرون
مرزیکلا ، گتاب ، گلوگاه ، زرگر محله ، خوش رود پي ، امير كلا.

شهر بابل مرکز شهرستان بابل در استان مازندران هسّه. اینتا شهر تقریباً در 45 کیلومتری غرب ساری واقع بَيّه. جمعیت اون در سرشماری سال ۸۵ برابر با ۲۰۱٬۳۳۵ نفر بيه.[۱]

فهرست مندرجات [نهفتن] ۱ نوم‌شناسی ۲ تاریخ ۲.۱ دوران معاصر ۳ مشاهیر ۴ اماکن تاریخی و مذهبی ۵ مراکز آموزش عالی ۶ پانویس‌ها

[ویرایش] نوم‌شناسی نوم اینتا شهر در روزگاران کهن مامطیر بيه . ابن فقیه[۲] ، ابوالفداء [۳]، مقدسی[۴] و نویسنده کتاب حدودالعالم[۵] از این شهر به نامهای مَمَطیر و مامَطیر یاد هَكِردنه . ابن اسفندیار در کتاب تاریخ طبرستان ، درباره نامگذاری این شهر به مامطیر نويسنه :

آن موضع که مامطیر است به چشم امام حسن بن علی دلگشای و نزه آمد، آبگیرها و مرغان و شکوفه‌ها و ارتفاع بقعه و نزدیک به ساحل دریا دید، گفت : بقعة طیبة و ماء طیرٌ . . .[۶]

اما اولیاالله آملی در شِ تاریخ اینتا نظریه ره رد كِنّه زیرا در روایات و آثار اسلامی شیعه در اینتا باره خبری بَئوته نَيّه . اردشیر برزگر در کتاب 'تاریخ تبرستان پیش از اسلام' در باره مامطیر بئوته که اینتا نوم ، معرب نوم مامیترا هسّه و اینتا شهر باستانی جای گت ميترا و به بیان دیگر ، آتشکده میترا بيه .[۷]

تا میانه سده هشتم هجری ، اینتا شهر ره به نوم مامَطیر دونسّنه تا اون که کیاییان جلالی آخرین شاه باوندیه - فخرالدوله حسن - ره شکست هدانه و در همون سال سادات مرعشی به سرپرستی میر بزرگ از آمل قیام هکردنه و کیاییان ره شکست هدانه و مامطیر ره تسخير هكردنه . سید قوام الدین مرعشی وارد مامطیر بيه و رفت و آمد دراویش مرعشی باعث رواج کسب و کار در مامطیر بيه و نوم شهر به بارفروش ده تغییر هداهه .[۸] مرعشیان تا سال 1006 هجری قمری در مازندران حکومت هکردنه . در اینتا سال شاه عباس اونا ره برکنار هكرده و اینتا منطقه ره تابع حکومت مرکزی قرار هداهه [۹]. در اینتا دوران به نظر برخی تاریخ نویسان رفته رفته نوم شهر به بارفروش تغییر هداهه و پسوند ده از نومش حذف بيه [۱۰]. البته برخی معتقدنه که اینتا تغییر نوم در اواخر زندیه و اوایل قاجار اتفاق دكته .[۱۱]

اینتا شهر ظاهرا در اواخر دوران قاجار باول نامیده بيه که اینتا نوم از رودخانه باول رود که اَمروزه بابل رود خوانده بونه بيته بيّه. سرانجام در سال 1306 به بابل تغییر نوم هداهه .[۱۲] .

[ویرایش] تاریخ [ویرایش] دوران معاصر در روز یکم آذر سال ۱۳۱۰ هجری خورشیدی نوم بارفروش همراه با ساخت ساختمانهای تازه دولتی همچون اداره پست (۱۳۱۵)، در کنار سبزه میدان و ساختمانهای شهرداری و شهربانی(۱۳۱۴) به شهر بابل تغییر نام بيته. نوم بابل از نوم رودخانه باوُل بيته بيه و اکنون به رود بابل معروف هسّه.البته امروزه با توجه به ساخت و سازهای فراوان و گسترش فضای شهر این رودخانه تقریباً در قسمت‌های مرکزی شهر قرار داينه.

جنگلهای طبیعی شهرستان بابل ۴۹۹۳۶ هکتار هسّه و رودخنه بابلرود از روخنه های مهم اینتا شهر به شمار شونه. اینتا شهر دارای آب و هوای معتدل و مرطوب هسّه.

بابل دارای ۷ شهر تاسیس بئي و ۱ شهر مصوب، ۶ بخش، ۱۳ دهستان و ۶۵۳ روستا و ۹۵ دهیاری هسّه.

وسعت اینتا شهرستان ۱۵۷۸ کیلومتر مربع هسّه.

بابل اتا از شهرهای مهم شمال کشور در امور تجارت - دانشگاهی - پزشکی و کشاورزی هسّه.درحال حاضر بیش از ۲۲۵۰۰۰نفر جمعیت شهری و۲۴۰۰۰۰نفرجمعیت روستائی در اینتا شهرستان ساکن هسّنه. پل محمدحسن‌خان توسط محمدحسن خان قاجار با قدمتی بیش از ۲۰۰ سال و در اواخر دوره افشار بر روی روخنه بابل ساخته بَيّه.نکته جالب در ساخت اینتا پل استفاده از زردي مُرغِنه هسّه. در دوره صفوی اتّا گت دریاچه‌ و زیبا در جنوب شهر وجود داشته که در وسط اون تپه‌ای همانند اتا جزیره کچيک خودنمائی ‌کِردِه که بعلت سرسبزی و زیبائی باغهای اطراف اینتا دریاچه زیبا اینتا محل بنام (بحر ارم) نامگذاری بيه. اینتا دریاچه سالها پیش خشک هيته و در حال حاضر محل سکونت مردم هسه که به دوقسمت بحرارم غربی و بحرارم شرقی معروفه. از ۲۰ نفر پایه گذاران اولیه حزب ملی ایران در سال ۱۳۲۰، ۳ نفر از اهالی شهر بابل بينه. در منطقه مازندران و گیلان که در زمان رضا شاه به استان‌های اول و دوم نامگذاری بينه رضا شاه تنها در بابل دارای کاخ و محل سکونت بيه.از اینتا کاخ هم اکنون بعنوان کتابخانه دانشگاه علوم پزشکی بهره برداری بونه. بابل همچنین با پیش ‌شماره تلفنی ۰۱۱۱ مرکز اتا از ۸ بخش مخابراتی ایران هسه. اینتا شهر به شهر بهار نارنج معروفه. [ویرایش] مشاهیر

دلکش مازیار (عبدالرضا کیانی نژاد) -خواننده امامعلی حبیبی - قهرمان کشتی المپیک دلکش (عصمت باقر پور بارفروشی) - خواننده داوود رشیدی-بازیگر هرمز شجاعی مهر-مجری بیژن مرتضوی-ویولونیست وخواننده افشین سعیدی - خواننده زین‌العابدین رهنما-نویسنده امیر پازواری-شاعر نوشیروانی-خیر نوشاد عالمیان-پینگ پنگ باز مهندس علی اعظم مهدی پور-پدرکشتی مازندران شاهرخ مسکوب-نویسنده و شاهنامه شناس بیژن بیژنی -خواننده و استاد خوشنویسی مکرمه قنبری-نقاش اردشیر برزگر -مورخ و نویسنده کتاب تاریخ تبرستان ابراهیم مختاری-کارگردان سینما کیوان کثیریان-منتقد سینما

[ویرایش] اماکن تاریخی و مذهبی بقعه امامزاده قاسم معروف به آستانه بقعه سلطان محمد طاهر بقعه درویش فخرالدین مسجدجامع تکیه پیرعلم تکیه مقریکلا تکیه حصیرفروشان قصر سابق شاه برج دیده بانی پل محمدحسن خان ساختمان شهرداری (موزه بابل) ساختمان شهربانی ساختمان پست که به دستور آیت‌الله روحانی در سال ۱۳۷۷ تخریب شد بازار ماهی فروشها مقبرهٔ درویش علمبازی پارک پردیس بابل واقع در متی کلا مقبره حاج شیخ موسی در ییلاق شیخ موسی واقعه در بخش بند پی شرقی سقاخانه شیاده واقعه در بخش بندپی غربی حمام عمومی روستای نمودارکلاه که توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است. تکیه فیلبند واقع در ییلاق زیبا و خوش آب و هوای فیلبند مقبره ملا محمد واقع در بِنْگِر كلا

[ویرایش] مراکزآموزش عالی

دفتر مدیران و اساتید دانشگاه صنعتی نوشیروانیدانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه علوم و فنون مازندران دانشگاه آزاد اسلامی - واحدبابل دانشگاه پیام نور - واحدبابل موسسه آموزش عالی صنعتی مازندران موسسه آموزش عالی طبری موسسه آموزش عالی راه دانش دانشگاه علمی کاربردی - واحدبابل دانشسرای تربیت معلم دانشکده سما واحد بابل دانشگاه پرستاری و مامایی

[ویرایش] پانویس‌ها 1.↑ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵, پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران 2.↑ ترجمه مختصرالبلدان ، ص147-148 ، اثر ابن فقیه 3.↑ تقویم البلدان ، ص499-502 ، نوشته ابوالفداء 4.↑ احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم ، بخش اول ، ص73 ، نوشته ابوعبدالله محمدبن احمد مقدسی 5.↑ حدودالعالم ، ص49 6.↑ تاریخ طبرستان ، جلد اول ، ص73 ، نوشته ابن اسفندیار 7.↑ تاریخ مازندران ، جلد دوم ، ص200 ، نوشته اسماعیل مهجوری 8.↑ التدوین فی احوال الجبال شروین ، ص346 ، نوشته محمدحسن خان اعتمادالسلطنه 9.↑ تاریخ مازندران ، ص12 ، ملا شیخعلی گیلانی 10.↑ تذکره جغرافیای تاریخی ایران ، ص294 ، نوشته واسیلی بارتولد 11.↑ تاریخ مازندران ، جلد دوم ، ص206 ، نوشته اسماعیل مهجوری 12.↑ لغت نامه دهخدا ، جلد 9 ، ص155.

فرهنگ