پایین کولا

ویکی‌پدیا جه، آزاد دانشنومه
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن

مختصات: ‏۳۸″ ۷′ ۵۳°شرقی ‏۱۸٫۶۸″ ۲۹′ ۳۶°شمالی / ۵۳٫۱۲۷۲۲غرب ۳۶٫۴۸۸۵۲۲۲جنوب / -۵۳٫۱۲۷۲۲;-۳۶٫۴۸۸۵۲۲۲

کولا
اتا تصویر کولا جا
koola
رسمی نوم
کشور ایران [[تصویر:|20px]]|
اوستان مازرون
اینترنتی سایت محک
تلفون پیش‌شـِماره 0151
مردم/جغرافی
جمیت 2000
زوون مازرونی
شهرون



واژه‌ی معنی[دچی‌ین]

koola:به معنی ؛سخت coola:به معنی ؛خانک

کولاء(کول+اء)،کول:دارای ۳معنی در جاهای مختلف هسه:

  • کوه لا(کوه+لا)،کوه:بلندی،بالاترین ،برترین نقطه ،قله و..._لا:وسط،میان،بین و..._ کوه لا (کولا)یعنی میان کوه،بین کوه،لای کوه و...
  • کولاء:ایسم اتا مردی به نوم(اسپهبدامیر باکالجار کولا)شهرک کولاء یا پاسگاه کولاءرا به ایسم خادش دِرِس هاکرده ،از پاسگاه کولاءدر کتاب مرجع مازندران2500سنه پیش از ایسلام در بین400 پاسگاه منطقه 6گانه مازرون وقت: رؤیان(ازرامسر تا نور)تپورستون یا طبرستان (ازنور تا بابل ودامنه هراز) مازرون یا ماز اندران(ازقائمشهر تا دامنه های سوادکوه و کیاسر تا نکا و ساری)بهشهر یا کبودجامه گان(ازنکاتاگرگان)و گرگان یا جرجان یااسترآباد (ازگرگان تامرزبجنورد)بنویشته بیه وهمین امرموجب قدمت 4000ساله ی کولا هسته.

جغرافیای کولا[دچی‌ین]

روستای پایین کولا شش کیلومیتری جنوب شرقی ساری (نیشتنگاه مازرون، واقع شومال ایران دله) واقع بیه و از سه محله به هم پیوسته کولا ، وارد و سانخیل تشکیل بیه و یکی از روستائون دهستون کلیجانرستاق در بخش مرکزی شهرستون ساری می باشدهسه.

در جنوب و جنوب غربی پایین کولا ، روخنه تجن و در جنوب شرقی وه ( با فاصله حدود هشت کیلومتر) روستای بالاکولا و شرق وه جنگل سرسبز و زیبا و غرب وه روستائون پرچیکلا ، تنگ لته و خان عباسی و در شمال وه روستائون مرمت و خارکش قرار دانه .

این روستای زیبا و دیدنی در میون باغستونا و جنگلای طبیعی و پرورشی محصور بیه و دارای آب و هوای لطیف و معتدل هسته. در واقع این روستا و روستائون اطراف وه در ابل کوهپایه ئون شهرستون ساری قرار دانه.

تاریخ کولا[دچی‌ین]

Imamzade Abdollah in Koola, Sari.jpg

کولا خله قدیمی سابقه تاریخی دانه و در بسیاری از منابع تاریخی ، به ویژه منابعی که در خصوص تاریخ طبرستون و مازرون بنویشته بیه ، اشاره به وه بیه و برخی از رویدادا و حوادث مربوط به وه ره بیون هاکردنه.

رابینو بنویشته[دچی‌ین]

رابینو (سفرنومه نویس انگلیسی رضاشا زمون) درباره موقعیت تاریخی کولا بائوته:

روی سردربند کولا نزدیک جاده آرم قصری بیه که از قدیم به عائشه کرگیلی دژ شوهرت داشته ، ایسپهبود خورشید زمون بتجین ایسلام مردمون به تبرستون شه زن ئو وچه ره اونجه بورده. اتا زمون دیگه فرمونده لشکر خلیفه فراشه به تبرستون دپیته. وندادهورموز دربند کولا دله منزوی بیه ئو گوازونو نزدیکی دتا گتِ سد بساته.اتا بالا ئو اتا هم پایین پای قصر کوزا بالای دهکده تاپور دله. مردمون کولا با مردمون کارن کوه برای سهراب، باو ِریکا قصر ئو حموم گرم ئو میدونی بساتنه. این عیمارات بعداً به وسیله ایسپهبود شروین گت بینه ئو تا زمون ابن اسفندیار وجود داشتنه. [۱] [۲]
قلعه کولا[دچی‌ین]

مردمون[دچی‌ین]

بخشای موختلف کولا

پایین کولا الآن چنتا محله به هم پیوسته دانه که به اون‌ها گانه :کولا ، وارد و سانخیل . البته روستاهای پرچیکلا و تنگ لته و بالا کولا هم در واقع جزء کولا هستنه ولی الآن هر کدوم سوا حساب ووِنه و هر کدوم دهداری سوا دارنه. اما میاندره که به خاطر پیشتازی در انقلاب اسلامی خله معروف بیه ، اتا مله سوا حساب نوونه و جزو واردحساب هسه.

محصولات کشاورزی

محصولات کشاورزی روستای پایین کولا به ترتیب اولویت عبارتنه از برنج ( که ویشته طرفای روخنه تجن پنج کیلومیتری روستا و یا آب گیر درها که سوی روستا پخشنه کشت وانه ) ، میوه( مثل : پرتقال ، نارنگی ، سیب ، گلابی ، لیمو و انار ) ، سبزیجات ، آغوز ، توتون ، گندم و غیره .

از بین وشون کاشت برنج نیاز دائمی و توتون در ابل نشا نیاز مقطعی به او دانه ولی بقیه محصولات دیمی هسنه و وارش جه او خارنه.همین تا وسه از کیفیت کمتری برخوردارنه . البته پرتقال ، نارنگی و توتون کیفیت خاری دارنه و تونه بائوتن که بهترین محصولات منطقه به حساب انه.

درضمن از محصولات بالا: توتون ٬ پرتقال ٬ نارنگی ٬ برنج و گندم به خارج از محل حمل بیه و در معرض فروش قرار بیته و برای مردمون پیل خاری دانه ولی بقیه محصولات ٬ مصرفی هسه و به اندازه نیاز خانوادئون کشت و مصرف وانه.

غیر از کشاورزی ٬ برخی از خانوادئون به گوداری مشغولنه. پرورش سنتی گاسفن ، منگو مایی و کرگ و لاری و... از جمله کارا روستائیون پایین کولا هسته که هم جنبه مصرفی دارنه و هم جنبه بازرگونی و پیل در بیاردن.

گت آدمون

از گت آدم های کولا که بمردنه ولی وشون نوم و خاطره زنده هسته ، بنشنه این‌ها ره نوم بوردن:

  • آیت الله مرحوم حاجی شیخ حسین کولائی  : جد بزرگ درویشی‌های کولا که از مجتهدان بنام شهرستان ساری و کل استان مازندران بیه و پس از سال‌های اقامت و تحصیل و تدریس در نجف اشرف ، به موطنش ساری بردگردیه و سال‌های سال مشغول ارشاد و تبلیغ مومنین بیه. ونه قبر در روستای پایین کولا ، پایین پای امامزاده عبدالله قرار دانه.
  • آیت الله مرحوم حاجی سید جمال واردی کولائی : از عالمان و زاهدان معروف شهرستان ساری و از شاگردهای آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی و آیت الله العظمی سید حسین طباطبائی بروجردی و هم دوره حضرت امام خمینی ( ره )که پس از مدتی اقامت در نجف اشرف و شهر مقدس قم ، در شهر ساری ساکن بیه و در روستای پایین کولا در قسمت میاندره خانه و زندگی داشته.سرانجوم در ایستگاه قطار تهرون وفات هاکرده و در شهر مقدس قم و در قبرستون نو دفن بهیه.
  • شهید میرهاشم واردی: شهید میر هاشم واردی وچه ی سید علی اصغر ساله 1340 روستای پایین کولا ( از توابع شهرستون ساری ) از اتا خانواده مذهبی و معروف به سیادت کنار هکته ولی در همون سالا شه مار ره از دست هدا و همراه شه گت دد(خواهر) زندگی هاکرده بد از بوردن شه پیر به ساری ، وه و دَدَ در همون روستا باقی بموندسه و توسط شه گت پیر (مرحوم حاج سد گت آقا) و مار بزرگشون (مرحومه قمر غلامی) و با کومک عمو و زن عموی مهربونشون مراحل رشد و ترقی ره بورده.

شهید میر هاشم پس از طی دوره ابتدائی در دبستان پایین کولا ، به شهر یزد عزیمت و در خانه یکی از فامیلان پدری اش به مدت دوسال ماندگار و کلاس های اول و دوم راهنمایی را طی نمود ودر اوان نوجوانی زندگی در دیار غربت را نیز تجربه کرد. بدا به ساری بردگردسه و در نزد پیر و خانواده خادش کیلاس سوم رانمایی و دبیرستون ره پش سر بیشته و دیپلوم ره در اینتا شهر بیته. شهید میر هاشم واردی سال 1359 جهت خدمت نظام وظیفه بورده ارتش دله که حضورش مصادف با جنگ خونین بعثیای عراق علیه نیظام تازه دِرِس بیه جمهوری اسلامی ایران بیه.وه با میل و رغبت خادش به گروه جنگای نامونظم شهید چمران کومک هاکرده.و اتا عملیات دله تاریخ 9آذر 13۶۰ بمرده. وه ابلین شهید روستای پایین کولا و روستاهای اطراف بیه و شهادت وه تاثیر خاری در روحیه مقاومت طلبی و ایستادگی اهالی منطقه در برابر تجاوز دشمن بعثی به جای بیشته و اینتی به سید شهیدون پایین کولا شناخته وانه.البته محل پایین کولا شهیدهای دیگری نیز دانه که انشاء الله بعدن اونها را معرفی کامبی.

اما گت آدم های زنده پایین کولا 
  • پرفسور دکتر جلال بریمانی کولائی عضو سازمان جهانی انجمن مغر و اعصاب
  • حافظ درویشی کولائی (مسئول امور توزیع برق جنوب ساری)
  • حجت الاسلام رزاقی کولائی مستشار دیوانعالی کشور
  • دکتر عبدالله رزاقی کولائی بازپرس دادسرای اسلامشهر
  • ابراهیم حسین زاده کولائی بازپرس دادسرای شهرستان کلاردشت
  • دکتر رضا تقی پور کولائی دکترای کشتی سازی (ایشان در یکی از معتبر ترین شرکت های کشتی سازی استرالیا مشغول به کارند)
  • دکتر داریوش حمیدی کولائی (استاد دانشگاه ازاد سواد کوه و معاونت آموزشی دانشگاه)
  • حجت الاسلام سید ابراهیم حجازی کولائی (دادیار دادسرای شهرستان ماهشهر)
  • دکتر سید زین العابدین ( کمال ) واردی کولایی: معاون فدراسیون سوارکاری کشور که در تهرون ساکن هسه.
  • حجت الاسلام سید خلیل حسینی کولایی(وارد محله) که ساکن بهشهر هسته.
  • حجت الاسلام والمسلمین سید تقی واردی(میوندره وارد محله): روحانی حوزه علمیه قوم/ نویسنده در رشته تاریخ اسلام/ مسئول اتا گروه تحقیاتی در قم/ عضو هیأت مؤسس انجمن اهل بنویشتن حوزویون ساروی که قم دله درنه/ مُبلّغ دینی و کارشناس مسائل مذهبی/ دارای تجروبه در سازماندهی اطلاعات و توسعه اطلاع رسانی کامپیوتری.
  • دکتر مهدی خادمی کولایی (سانخیل محله): عضو هیئت علمی و مدیر گروه رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه پیام نور ساری.
  • مهندس حسن ابراهیم کولایی: مهندس کشاورزی در شهرستان همدان.
  • دکتر سید مجتبی واردی کولایی فرزند میر قاسم: استاد دانشگاه و نخبه منتخب استان
  • مهندس نعمت الله طالبی فرزند مصطفی:معاون اموردام جهاد کشاورزی استان سمنان ورئیس اداره پرورش طیور

البته در بین اهالی روستا، افراد زیادی حضور دارند که دارای درجات علمی و هنری بالایی بوده و از پتانسیل قابل توجهی نیز جهت نائل آمدن به درجات و مراتب علمی بالاتر برخوردار می باشند که از آن جمله می توان به اشخاص زیر اشاره نمود:

  • عبدالهادی حمیدی: کارشناسی ارشد در رشته ریاضی.
  • مهدی حبیبی کولایی: کارشناسی ارشد در رشته مدارک پزشکی.
  • محمد فلاح: کارشناسی ارشد در رشته شیمی.
  • سعید تقی پور: کارشناسی در رشته حقوق.
  • حسین طالبی : دانشجوی کارشناسی ارشد برق قدرت در دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی تهران
  • کمیل تقوی: کارشناسی ارشد.
  • محسن حمیدی: کارشناسی ارشد در رشته علوم سیاسی (گرایش مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز).
  • مهندس قاسم حمیدی :کارشناسی تولیدات دامی
  • صفدر حسین زاده: کارشناسی.
  • عباس شفیعی: کارشناسی در رشته تاریخ.
  • همت حسین زاده: کارشناسی.
  • رضا کولایی: هنرمند.

وابسته جستارون[دچی‌ین]

منابع[دچی‌ین]

پانویس[دچی‌ین]

  1. مازندران و استرآباد ، ص185
  2. بیته از کِتاب " تاریخ تبرستون علویون " بنوشته سید تقی واردی
مازرون اوستان

مازرون اوستان

مرکز ساری
شهرستانون آمل | بابل | بابلسر | بهشهر | تنکابن | جویبار | چالوس | رامسر | ساری | سوادکوه | قائم‌شهر | فریدونکنار | گلوگاه | محمودآباد | نکا | نور | نوشهر
شهرون

آلاشت | آمل | امیرکلا | ایزدشهر | بابل | بابلسر | بلده | بهشهر | بهنمیر | پل سفید | تنکابن | جویبار | چالوس | چمستان | خرم‌آباد | خلیل‌شهر | خوش‌رودپی | دابودشت | رامسر | رستمکلا | رویان | رینه | زرگرمحله | زیرآب | ساری | سرخ‌رود | سلمان‌شهر | سورک | شیرگاه | شیرود | عباس‌آباد | فریدون‌کنار | فریم | قائمشهر | کتالم و سادات‌شهر | کلارآباد | کلاردشت | کله‌بست | کوهی‌خیل | کیاسر | کیاکلا | گزنک | گلوگاه | گلوگاه (بابل) | گتاب | محمودآباد | مرزن‌آباد | مرزیکلا | نشتارود | نکا | نور | نوشهر