الجزایر

الجزایر

الجزایر خلق دموکراتیک جمهوری

ملّی شعار:

من الشعب وإلی الشعب (مردم جه، مردم سه)

ملّی سرود:

قَسِم خارمی

جوغرافی

بلند چکل	کوه تاهات (۲٬۹۱۸ متر)
جول‌ترین نقطه	شط ملغیغ (−۴۰ متر)
گتی	۲٬۳۸۱٬۷۴۱
ئو	۰٫۰۶

جمعیت

نیشتگا	الجزیره
رسمی زوون(ون)	عربی — بربری استاندارد الجزایر
جمعیت	۳۵،۳۶۹،۰۰۰
مرد	۲۱٬۷۵۶٬۹۰۳ (۲۰۱۹) — ۲۲٬۱۳۲٬۸۹۹ (۲۰۲۰) — ۲۲٬۴۹۷٬۲۴۴ (۲۰۲۱) — ۲۲٬۸۶۲٬۲۳۷ (۲۰۲۲)
زن	۲۰٬۹۴۸٬۴۶۵ (۲۰۱۹) — ۲۱٬۳۱۸٬۷۶۷ (۲۰۲۰) — ۲۱٬۶۸۰٬۷۲۵ (۲۰۲۱) — ۲۲٬۰۴۰٬۹۸۷ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۳۱٬۲۵۵٬۶۳۲ (۲۰۱۹) — ۳۲٬۰۳۸٬۲۱۷ (۲۰۲۰) — ۳۲٬۸۰۷٬۰۰۲ (۲۰۲۱) — ۳۳٬۵۷۵٬۰۳۹ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۱۱٬۴۴۹٬۷۳۶ (۲۰۱۹) — ۱۱٬۴۱۳٬۴۴۹ (۲۰۲۰) — ۱۱٬۳۷۰٬۹۶۷ (۲۰۲۱) — ۱۱٬۳۲۸٬۱۸۶ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۷۷٫۱۳ (۲۰۲۲)

نٮظام

حکومت نوع	جمهوری
بالاترین مقوم	عبدالمجید تبون (۲۰۱۹ – )
حکومت رئیس	سیفی غریب (۲۰۲۵ – )
موقننه قووه	پارلمان الجزایر
قضائیه قووه	Supreme Court of Algeria
موجریه قووه	Government of Algeria

دکته إتفاقون

بساتن	استقلال
فرانسه جه	۵ ژوئیه ۱۹۶۲

جینی ضریب

عدد	۲۷٫۶

إنسانی توسعه شاخص

شاخص	۰٫۷۴۵ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۱۰ (۲۰۱۴)

إقتٮصاد

پول واحد	دینار
مرکزی بانک	بانک مرکزی الجزایر
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۱۹
قانونی سند	۱۸
بازنشسته بوستن سند	۶۰ — ۶۵

نمادون

اینترنت کد	.dz
دریایی شىناسایی إشماره	605
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	DZ
تٮلفون کُد	۲۱۳+

دیگه چیون

رانندگی جهت	راست
قطار حرکت جهت	چپ
وبسایت	el-mouradia.dz… (عربی)

الجزایر (عربی جه: الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشّعبية) اتا کشور هسته آفریقای ِشمال، مراکش و تونس میون، دَره. ونه نیشتنگا (= پایتخت) نوم الجزیره هسته. الجزایر ِمردم عربی و بربری هستنه و وشون ِرسمی دین اسلام و وشون مذهب تسنن هسته. الجزایر ِگَتی (= مساحت) ۲۳۸۱۷۴۱ کیلومترمربع و سال ۲۰۰۹ سرشماری سَره ونه جمعیت ۳۵۳۶۹۰۰۰ نفر هسته. الجزایر رسمی زوون عربی هسته ولی فرانسوی و بربری هم خله این کشور دله رواج دارنه.

تاریخ

اولین بار بربریون این منطقه دله بمونه. قرن دوازهم پیش از میلاد جه هم فینقیه جه ات سری این منطقه دله ساکن بَیینه. بعداً کارتاژی‌ها ونه شرقی نواحی ره تصرف هاکردنه. رومی‌ها، که کارتاژ ره رِقِدبدانه، این سرزمین ره بَییتنه. واندال‌ها ۴۳۰ بعد ِمیلاد، رومی‌ها ره دَر هاکِردنه.

الجزایر ِمردمون اوایل قرن هشتم میلادی که عربون حمله هاکِردنه، اسلام ره قبول هاکِردنه و سال ۷۴۷ جه امویون این منطقه دله دَیینه. فاطمیون، که مصر دله دَیینه، الجزایر جه خراج گیتنه. وشون اتا سلسله که ونه نوم زیریون بی‌یه ره شه بَدِل بی‌یِشتنه تا تونس و الجزایر دله خراج بَیره و مصر جه بَرِسِنه ولی این پچوک ِسلسله شورش هاکرده و شه مذهب ره تسنن هاکرده. فاطمیون سعی هاکِردنه که چنتا عربی قبیله ره بَرِسِنِن اونجه تا منطقه عربی‌هِنیشت بَواشه و وشون ِگپ اونجه ویشته اثر هاکِنه. این گادِر دِ تا بربری سلسله مرابطون و موحدون روی کار بمونه و بعد هم چندین سال جنگ سلسله‌ئون مختلف میون صورت بَییته. قرون پونزهم و شونزهم دله، ایسپانیا این منطقه ره حمله هاکرده و چنتا اینجه مَله بساته. سال ۱۵۱۷، الجزایر ره خیرالدین و ونه برار بَییتنه و عثمانی سامون دله قِرار هِدانه.

این دوره الجزایر اتا مستقل ِحکومِت داشته که ونه ریاست ره ات نفر داعی ِلقب جه داشته. این کشور سه‌تا استان داشته و هر استان دله اتا «بای» حکومِت ره اداره کارده. این روند تا زمونی که فرانسه این کشور ره استعمار هاکِنه دمباله داشته. تا ۵ ژوئیه ۱۹۶۲ الجزایر ره فرانسوی نیروئون داشتنه و این روز دله الجزایر دِباره اتا مستقل کشور بیّه. الجزایر سِوا بیّن وسّه خله فرانسویون جه جنگ هاکِرده.

اقتصاد

الجزایر دله مردمون ویشته هنتا کشاورزی کانّه. شمال گندم و جو دکاشته وونه. این کشور هر سالِنه ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تُن آهن، ۷۰۵٬۰۰۰ تُن فسفات، ۲۸۰٬۰۰۰ تُن زغال و... تولید کانده و ونه جنوب و جنوب شرقی جه نفت هم تولید وانه.

تقسیمات

الجزائر ۴۸تا استان دانّه که همه‌ی ِنوم وشون ِمرکز جه اتّائه. نام استان‌های الجزائر به قرار زیر است:

۱. ادرار ۲. الشلف ۳. الاغواط ۴.ام‌البواقی ۵. باطنه ۶. بجایه ۷. بسکره ۸. بشار ۹. البلیده ۱۰. البویره ۱۱. تمنراست ۱۲. تبسه ۱۳. تلمسان ۱۴. تیارت ۱۵. تیزی وزو ۱۶. الجزائر (ونه مرکز الجزیره هسته)

۱۷. الجفله ۱۸. جیجل ۱۹. سطیف ۲۰. سعیده ۲۱. سکیکده ۲۲. سیدی بلعباس ۲۳. عنابه ۲۴. قالمه ۲۵. قسنطینه (کنستانتین) ۲۶. مدیه ۲۷. مستغانم ۲۸. المسیله ۲۹. معسکر ۳۰. ورقله ۳۱. وهران ۳۲. بیض

۳۳. یزی ۳۴. برج بوعریریج ۳۵. بومرداس ۳۶. الطارف ۳۷. تندوف ۳۸. تسمسیلت ۳۹. الوادی ۴۰. خنشله ۴۱. سوق اهراس ۴۲. تی‌پازه ۴۳. میله ۴۴. عین الدفلی ۴۵. النعامه ۴۶. عین تموشنت ۴۷. غردایه ۴۸. غلیزان

مردمون

الجزایر جمعیت ۳۵/۳۶۹/۰۰۰ نفر (۲۰۰۹) هسته که ۸۵۰۰۰۰ نفر فرانسوی، ایسپانیایی، ایتالیایی، مالتی و بقیه الجزایری هستنه. ۹۹/۸٪ این جمعیت عربی-بربری هستنه و اروپاییون ۱٪ کمته هستنه. عربی رسمی زوون هسته ولی فرانسوی و بربری کاربرد دارنه. ۹۹/۱٪ جمعیت مسلمون سنی مذهب و ۰/۶ اباضیه هستنه و بقیه عمدتاً مسیحی و کلیمی‌نه. الجزایر ِمسلمون‌ها ویشته تسنن و مالکی ِمذهب ِپه‌روونه.

وابسته جستارون

• الجزایر دله‌یی جنگ
• رستمیون

منابع

• روحانی، حسن: آشنایی با کشورهای اسلامی. جلد: ۱، نشر مشعر، تهران، ۱۳۸۸.