پرش به محتوا

بوسنی و هرزگوین

مختصات: ۴۳°۵۲′ شمالی ۱۸°۲۵′ شرقی / ۴۳.۸۶۷°شمالی ۱۸.۴۱۷°شرقی / 43.867; 18.417
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
بوسنی و هرزگوین
بوسنی و هرزگوین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
دىل بنه ره ساجنه
ملّی سرود:
اتا خالی آهنگ هسته
Map
جوغرافی
بلند چکل
ماگلیچ [FA] ترجمه (۲٬۳۸۶ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
آدریاتیک (۰ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گتی
۵۱٬۱۹۷
ئو
نامعلوم
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون
جمعیت
۳٬۹۸۱٬۲۳۹
مرد
۱٬۶۵۲٬۵۰۴[۱] (۲۰۱۹) — ۱٬۶۳۲٬۸۵۴[۱] (۲۰۲۰) — ۱٬۶۱۰٬۱۶۸[۱] (۲۰۲۱) — ۱٬۵۹۱٬۸۱۴[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۱٬۷۰۸٬۲۰۷[۱] (۲۰۱۹) — ۱٬۶۸۵٬۵۵۳[۱] (۲۰۲۰) — ۱٬۶۶۰٬۷۷۵[۱] (۲۰۲۱) — ۱٬۶۴۱٬۷۱۳[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۱٬۶۳۴٬۱۷۹[۱] (۲۰۱۹) — ۱٬۶۲۶٬۶۸۳[۱] (۲۰۲۰) — ۱٬۶۱۶٬۶۶۴[۱] (۲۰۲۱) — ۱٬۶۱۱٬۶۲۲[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۱٬۷۲۶٬۵۳۲[۱] (۲۰۱۹) — ۱٬۶۹۱٬۷۲۴[۱] (۲۰۲۰) — ۱٬۶۵۴٬۲۷۹[۱] (۲۰۲۱) — ۱٬۶۲۱٬۹۰۴[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۷۶٫۹۱۱[۲] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
ژلیکو کومشیچ [FA] ترجمه (۲۰۱۸ – ) — دنیس بچیروویچ [FA] ترجمه (۲۰۲۲ – ) — ژلکا سوویانوویچ [FA] ترجمه (۲۰۲۲ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
بوریانا کریشتو [FA] ترجمه (۲۰۲۳ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موجریه قووه
Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
استقلال
یوگسلاوی جه
جینی ضریب
عدد
۳۳[۳] (۲۰۱۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۷۸[۴] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۲۸[۵] (۲۰۱۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
Convertible Mark
مرکزی بانک
Central Bank of Bosnia and Herzegovina [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۱۷ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بازنشسته بوستن سند
۶۵ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
478 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
BA ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تیلفون کد
۳۸۷
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
راست [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت

بوسنی و هرزگوین (بوسنیایی جه: Bosna i Hercegovina؛ صربی جه: Босна и Херцеговина) اتا کشور هسته که اروپای ِجنوب شرقی دله و بالکان ِمنطقه دَرون دَره. ونه نیشتنگا (=پایتخت) نوم سارایوو هسته. بوسنی قبلاً یوگوسلاوی دله دَیی‌یه.

تاریخ

[دچی‌ین]

جهونی جنگ اول

[دچی‌ین]

جهونی جنگ اول بوسنی و هرزگووین ِنیشتنگا (سارایوو) جه شروع بیّه. این جنگ ِدلیل آرشی‌دوک فرانتس فردیناند (اتریش ِولیعهد) ِترور بی‌یه که سارایوو دله اتفاق دَکِته.

جهونی جنگ دوم

[دچی‌ین]

جهونی جنگ دوم که تموم بیّه په، یوگوسلاوی اینجه که اسا بوسنی دَره ره بَییته و اتا فدرال ایالت هاکِرده. سرد جنگ دوره هم یوگوسلاوی شرقی بلوک جمع دله دَکِته و اینتی بوسنی و هرزگوین اتا سیوسیالیستی ایالت بَیی‌یه.

بوسنی ِجنگ

[دچی‌ین]

وقتی یوگوسلاوی دَپاشِنی‌یه بیّه و رِقِدبورده، بوسنی و هرزگوین جمهوری اتا رفراندوم په،سال ۱۹۹۲ اعلان استقلال هاکرده. این اتفاق باعث بیّه بوسنی جنگ شروع بَواشه. چون بوسنی دله اتی صرب زندگی کاردنه که وشون رفراندوم ره تحریم هاکرد بینه و وقتی رفراندوم انجام بیّه، فقط ۶۷٪ مردمون که ویشته بوسنیایی بینه شرکِت داشتنه. اینسه رفراندوم نتیجه ۹۸٪ مثبت بی‌یه.[۷]

صربون که صربستون و مونته‌نگروی ِکشور وشون پـِشتی ره کارده، بوسنی صرب جمهوری ره تشکیل هِدانه و خاستنه بوسنی و هرزگوین ره دِتا کشور هاکِنِن تا صرب‌هِنیشت مناطق و صربستون ِکشور اتا «گت ِصربستون» ره بِسازِن. بوسنی دله کروات‌ها هم دَیینه که وقتی بَدینه وضعیت چـِتی قارش‌میش بیّه، کرواسی ِپِشتی جه، بوسنی و هرزگوین کروات جمهوری ره تشکیل هِدانه.

بوسنی ِمناطق

مارس ۱۹۹۴، واشینگتن پیمون دله کروات‌ها قبول هاکردنه که بوسنیایی‌ها جه اتی بوون و «بوسنی و هرزگوین ِفدراسیون» ره تشکیل هادِن و اینتی صربون ِدشمِنون متحد بَیینه. ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ بالاخره دِ طرف راضی بَیینه «دیتون ِپیمون» سَره، که ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ پاریس دله امضا بیّه، جنگ ره تموم هاکنِن. این جنگ سه سال طول بَکشی‌یه.

دیتون ِپیمون‌نومه اتی هسته که کشور ره چنتا مستقل ِبخش جه رَسِد کانده و این بخش‌ها اصلی دولت سَر اختیاراتی دارنه. این سیاسی ساختار که فدرالیسم جه نشأت گینّه، صربون ره اجازه دِنه که صربی‌هِنیشت مناطق دَرون شه وسّه اتا سِواءِ حکومِت دارِن. سال ۱۹۹۵-۱۹۹۶، اتا نیروی ۶۰٫۰۰۰ نفری ناتو جه بورده بوسنی دله تا مُخبِر بائِن که هِچکی پیمون ره نِشکِنه. دسامبر ۲۰۰۴ دله ناتو منطقه جه دَر بورده و ونه جا ره اروپای اتحادیه‌ی ِصلحبون ِنیروها (EUFOR) بَییتنه.

سیاست

[دچی‌ین]

«علی عزت بگوویچ» که سه سال جنگ دله بوسنی و هرزگوین ِمسلمونای رهبری ره بعهده داشته، اولین رئیس جمهور این کشور تا سال ۲۰۰۰ میلادی بی‌یه. اسا قانون ات‌جور بَیی‌یه که رییس‌جمهور هر ۸ ماه ات‌بار عوض وانه و ات‌درمیون ونه صرب، بوسنیایی و کروات بائه. این کشور ِنخست‌وزیر نیکولا اسپیریک هسته که سال ۲۰۰۷ این مقوم ره بَییته.

جغرافیا

[دچی‌ین]

بوسنی و هرزگوین بالکان دله قرار دانّه و کرواسی، صربستون و مونته نگرو جه هم‌سامون هسته. این کشور دِتا ناحیهٔ بوسنی (شمال) و هرزگوین (جنوب) جه تشکیل بیی‌یه. این کشور ۲۲ کیلومتر دریویی سامون هم دانّه که اینتی اوقیانوس‌ها جه وصل وانه.

مردمون

[دچی‌ین]

این کشور جمعیت ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر هسته که وشون سنّ ِمیونگین ۳۹ ساله. ٪۴۸ مردمون بوسنیایی، ۳۷٪ صرب و ۱۴٪ کروات هستنه که این میون ۴۰ درصد مسلمون، ۳۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد کاتولیکنه. سه‌تا زوون بوسنیایی، کرواتی و صربی هم این کشور دله کاربرد دانّه.

پانویس

[دچی‌ین]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
  2. "یونسکو. موسسه آماری".
  3. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  4. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  5. مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  6. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  7. Malcolm, Noel (1994). Bosnia A Short History. New York University Press. ISBN 0-8147-5520-8.

منابع

[دچی‌ین]

بیرون بگردستن

[دچی‌ین]