جومو کنیاتا
_in_June_15th,_1966.jpg)
| بزا-روز | |
|---|---|
| نوم، ماری زوون جه | |
| بمردن | |
| بمردن دلیل |
قلب هرستائن WD  |
| ملیت | |
| تحصیلات | |
| گپ بزوئن زوون | |
| زوونی که نوشته |
| همسرون | |
|---|---|
| وچون |
۸ |
| پیشه |
سیاستمدار |
|---|---|
| سیاسی حزب |
| جوایز |
|
|---|
.jpg)
جومو کنیاتا (انگلیسی جه: Jomo Kenyatta، بزائه ۲۰ اکتبر ۱۸۹۱ – بمرده ۲۲ آگوست ۱۹۷۸) اتا کنیایی سیاستمدار بی‌یه که کنیا اولین رییس‌جمهور بی‌یه. وه ره «کنیا پی‌یر» اِشناسنّه، چون کنیا ره بریتانیا استعمار جه آزاد هاکرده و کشورِ استقلال وسّه خله تلاش هاکرده. وه ره اتا از تأثیرگذارترین رهبرون آفریقا ۲۰اُمین قرن دله دونّه.
زندگی اوایل
[دچی‌ین]جومو کنیاتا، گاتوندو روستا دله، کنیا مرکزی منطقه دله، دنیا بمو. وه کیکویو قبیله جه بی‌یه و ونه پی‌یر، اتا کدخدا بی‌یه که چپّونی کارده. وه شه اولیه تحصیلات ره مسیحیِ مبلغون مدرسه دله انجام هدائه و دمبال‌ته لندن بورده و اونجه اقتصاد و مردم‌شناسی بخوندسته.[۱]
کنیاتا، کیکویو مردمونِ فرهنگ و سنتونِ میون گت بیه و همینتا باعث بیه که پئی‌ته شه ملتِ حقوق وسّه جنگ هاکنه. وه شه اولین کتاب، کنیا کوه دیم‌به‌دیم ره ۱۹۳۸ سال دله، انگلیسی زوون جه بنویشته که مردمون کیکویوِ فرهنگ و زندگی ره توضیح دنه.[۲]
استقلالِ مبارزه
[دچی‌ین]کنیاتا، ۱۹۴۰ سالون دله، کنیا استقلال رمبشِ پیشرو بی‌یه. وه «کنیا آفریقایی اتحادیه» (KAU) ره رهبری کرده و مردم ره بریتانیا استعمار جه مبارزه هاکردن وسّه جمع هاکرده.
۱۹۵۲ سال دله، بریتانیا حکومت، وه ره مائو مائو شورش وسّه دستگیر هاکرده و ۹ سال زندون دله بی‌یشته. این مدت، وه شه مبارزه ره زندون دله ادامه هدائه و جهون مردمونِ افکار ره شه حق وسّه جلب هاکرده.[۳]
۱۹۶۱ سال دله، سوسیالیستون فشار جه، وه آزاد بیه و شه مبارزه ره ادامه هدائه تا کنیا استقلال بَییته.[۴]
ریاست‌جمهوری
[دچی‌ین]کنیا، ۱۲ دسامبر ۱۹۶۳، بریتانیا جه مستقل بیه و کنیاتا اولین نخست‌وزیر بیه. ات سال په، ۱۹۶۴ دله، کنیا جمهوری بیه و کنیاتا اولین رییس‌جمهور بیه.[۵]
وه ۱۹۷۸ سال جه تا بمردن گدر، این مقام دله بموندسته. این مدت، وه شه کشور وسّه خله کار هاکرده و کنیا ره اتا باثبات و پیشرفته کشور جه تبدیل هاکرده. وه سوسیالیسم و آفریقایی سوسیالیسم ایدئولوژی ره دمبال کرده و «هراری» شعار جه، مردم ره وحدت و توسعه وسّه تشویق هاکرده.
میراث
[دچی‌ین]جومو کنیاتا، ۲۲ آگوست ۱۹۷۸، مومباسا دله، شه نخست‌وزیری دوره دله بمرده. وه ره کنیا ملی قهرمون دونّه و ونه قبر، نایروبی دله، اتا ملی یادبود هسته.[۶]
ونه وچه، اوهورو کنیاتا، هم ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ سالون، کنیا رییس‌جمهور بی‌یه و ونه خانواده، کنیا سیاست دله هنتا تأثیرگذار هستنه.[۷]
نایروبی فرودگاه، «جومو کنیاتا بین‌المللی فرودگاه» نوم دارنه که ونه افتخار وسّه نوم‌گذاری بیه. علایده برین، خله خیابونون و میدونون آفریقا دله، ونه نوم جه بنا بَینه.
منابع
[دچی‌ین]- ↑ Murray-Brown, Jeremy (1972). Kenyatta. George Allen & Unwin. ISBN 978-0049200458.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ Kenyatta, Jomo (1938). Facing Mount Kenya. Secker & Warburg. ISBN 978-0435902191.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک) - ↑ Maloba, Wunyabari O. (1993). Mau Mau and Kenya: An Analysis of a Peasant Revolt. Indiana University Press. ISBN 978-0253211495.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ Kyle, Keith (1999). The Politics of the Independence of Kenya. St. Martin's Press. ISBN 978-0312220467.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ Ochieng, William R. (1989). A Modern History of Kenya. Evans Brothers. ISBN 978-0237511071.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ "Jomo Kenyatta". Encyclopaedia Britannica (in English). Retrieved 2026-08-23.
- ↑ "Uhuru Kenyatta". Encyclopaedia Britannica (in English). Retrieved 2026-08-23.