سوفوکلس

سوفوکلس

شخصی معلومات

بزا-روز	۰۴۹۶ "پ.م" Colonus
نوم، ماری زوون جه	Σοφοκλῆς  (یونانی باستان)
بمردن	۰۴۰۶ "پ.م" (89/90 سال) آتن یا Atene
ملیت	آتن باستان
کار محل	یونان باستان دوره
ماری زوون	باستان یونانی زوون
گپ بزوئن زوون	باستان یونانی زوون
زوونی که نوشته	باستان یونانی زوون

خانواده

وچون	Iophon Ariston

دیگه چیون

پیشه‌ئون	لیست… tragedy writer نمایش‌نویس نویسنده کشیش سیاستمدار فیلسوف
تخصص	ادبیات — دراما — سیاست
هنری سبک	تراژدی‌های یونان

اعمال

مهمترین کارون	لیست… Ichneutae (۰۴۰۱ "پ.م") اودیپوس، کولنوس دله (دهه 400 "پ.م") الکترا (۰۴۰۹ "پ.م") فیلوکتتس (۰۴۲۵ "پ.م") اودیپوس شاه (۰۴۴۲ "پ.م") آنتیگونه (۰۴۴۵ "پ.م") زنان تراخیس (دهه 460 "پ.م") آژاکس

  

سوفوکلس یا سوفوکل (Sophocles) دومین نفر از سه نفری بی‌یه که یونان باستان تئاتر دله تراژدی ره بساتنه. وه یونان باستان دله، حدود ۴۹۶ پیش از میلاد، آتن دله، اتا غنی خانواده درون دنیا بمو. ونه پییر اتا اسلحه‌ساز بی‌یه که ونه وسّه تونسته خار-خار تحصیلات فراهم هاکنه.

سوفوکلس، برعکس آیسخولوس که سرباز بی‌یه، اتا سیاستمدار و هنرمند مردی بی‌یه. وه چندین‌کَش بعنوان «استراتگوس» (یعنن ژنرال و نظامیونِ فرمونده) انتخاب بَیّه و حتی ساموس جنگ (۴۴۱ پ. م) دله خله افتخارات بدست بیارد بی‌یه. علایده بر اینان، وه «هلسپونت» (اتا مذهبی گروه) دله هم دئی‌یه.

وه ۴۰۶ پ. م، تقریباً ۹۰ سالگی گِدر، آتن دله بمرده. ونه مرگ ره آرام و با احترام گزارش هکردنه و آتنِ مردم ونه وسّه اتا مخصوص قَور بکندستنه و هر سال ونه احترام ره جا یاردنه و قربونی کردنه.

سوفوکلس هم شه إستا، آیسخولوس، واری چنتا نو-نو چیز ره تئاتر دله بساته. ونه مهمترین کارون جه اینان بینه:

• سومین بازیگر ره صحنه بیارده: پیش از وه، حداکثر دِتا بازیگر دَیینه. سوفوکلس سومین بازیگر ره إضافه هاکرده که باعث بَیّه دیالوگ و کشمکش شخصیت‌ها میونه پیچیده‌تر و واقعی‌تر بَووشه.
• کُر نقش ره کم هاکردن: پیش از وه، گروه کُر نقش خله مهم و ویشته بی‌یه. سوفوکلس وشونِ گپ ره کم هاکرده و نقش اصلی ره هدا اصلی شخصیتون ره.
• صحنه‌پردازی و صحنه ره دچی‌ین: وه صحنه سر ماکت و نقاشی یشته و جرثقیل یارده که پشت‌صحنه جه بازیگرون و وسایل ره پرواز هادن یا جابجا هاکنن.
• شخصیت‌پردازی ره جول هاکردن: سوفوکلس آدمون ره همونتی که هستنه، وشون ضعف و قوت جه، تصویر کشی‌یه.

شیوه

برخلاف آیسخولوس که تقدیر و خدائونِ بخاستی ره همه چیِ کنترل وسه لازم دونسته و خدائون ره خار-خار سٮراق دائه، سوفوکلس بمو آدمون ره صاحب اختیار و شه کارِ مسئول نشون هدا. ونه قهرمانون تا آخرین نفس شه عقیده وسه جنگ کننه، حتا اگه دونن شکست خرنه.

ونه قهرمون‌ها هم قوت دارنه و هم ضعف. شه إشتٮفا وسّه مشکل وَر خرنه و وشون داستان غم‌انگیز دِرِست وونه. ارسطو وشون نقطه ضعف نوم ره یلنه «هامارتیا» (تراژیک خطا).

سوفوکلس «آیرونی تراژیک» دله خله إستا بی‌یه (جایی که تماشاچی چیزی ره بدونه که اصلی شخصیت ندونه). ونه بتترین نمونه، «ادیپوس شاه» هسته که تماشاگر از اول شه خَوِر دارنه که ادیپوس قاتل هسته، ولی ادیپوس شه ندونده چه خَوره.

سوفوکلسِ زوون حکمت و فلسفه دارنه ولی آیسوخولوس واری دپیته گپ نزنده و ساده‌ساده چی گنه. ونه جملات ره همه ره حالی بونه.

آثار

سوفوکلس بیش از ۱۲۰ تا نمایشنومه بنویشته که فقط ۷ تاشون کامل بمونسته. ونه مهمترین کتابون اینان هستنه:

• تبایِ سه‌گانه: ونه گتترین اثر هسته که شه سه‌تا داستان جه تشکیل وونه:
  • اودیپوس شاه (Oedipus Rex)
  • آنتیگونه (Antigone)
  • اودیپوس، کولونوس دله (Oedipus at Colonus)
• الکترا (Electra)

میراث

سوفوکلس هزارون نمایشنومه‌نویس و نویسنده وسه تا امروزه روز الهامبخش هسته. «اودیپوس شاه» هنتا که هنتائه، إجرا وونه و وه ره اتا از بتترین نمایشنامه‌های تاریخ دونّه. فروید (روانشناس) همین آسنی جه إستٮفاده هاکرده تا «اودیپ عقده» ره تعریف هاکنه.

دپیته چرخه‌تو

• ائوریپیدس