پرش به محتوا

صربستون

مختصات: ۴۴°۴۸′ شمالی ۲۰°۲۸′ شرقی / ۴۴.۸۰۰°شمالی ۲۰.۴۶۷°شرقی / 44.800; 20.467
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
صربستون
صربستون ِجمهوری
پرچم
نشون
ملّی سرود:
خدای ِعدالت
Map
جوغرافی
بلند چکل
ولیکا رودکا [FA] ترجمه (۲٬۶۶۰ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
Timok [WD] ترجمه (۲۸ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گتی
۸۸٬۳۶۱
ئو
۰٫۱۳
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۷٬۴۹۸٬۰۰۱
مرد
۳٬۲۳۱٬۹۷۸[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۳٬۴۱۵٬۰۲۵[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۳٬۹۰۷٬۳۸۹[۳] (۲۰۱۹) — ۳٬۸۹۴٬۲۸۱[۳] (۲۰۲۰) — ۳٬۸۷۱٬۷۱۴[۳] (۲۰۲۱) — ۳٬۷۹۰٬۲۷۲[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۳٬۰۳۷٬۸۴۶[۳] (۲۰۱۹) — ۳٬۰۰۴٬۸۴۵[۳] (۲۰۲۰) — ۲٬۹۶۲٬۶۱۲[۳] (۲۰۲۱) — ۲٬۸۷۴٬۱۷۷[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۷۵[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
پارلمونی جمهوری
بالاترین مقوم
الکساندر ووچیچ [FA] ترجمه (۲۰۱۷ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
ژورو ماتزوت [FA] ترجمه (۲۰۲۵ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
National Assembly of Serbia [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موجریه قووه
دولت صربستان [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
تشکیل جمهوری صربستون
&nbsp؛ صربستون و مونته‌نگرو جه
جینی ضریب
عدد
۳۲[۴] (۲۰۲۵) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۸۰۲[۵] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۲۲[۶] (۲۰۱۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۲۰[۷] — ۱۰[۷] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
.rs (.yu)
دریایی شىناسایی إشماره
279 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
RS ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۳۸۱
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۸] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
راست [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
srbija.gov.rs (چندزبانه (fa) ترجمه) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

صربستون (صربی جه: Србија) که ونه رسمی نوم صربستون ِجمهوری هسته، اتا اروپایی کشور هسته که بالکان دله دره. این کشور مجارستون، رومانی و بلغارستون، مقدونیه و مونته‌نگرو، کرواسی و بوسنی و هرزگوین جه سامون دانّه. بلگراد این کشور نیشتنگا (=پایتخت) هسته.

جوغرافی

[دچی‌ین]
صربستون ِمناطق

صربستون اروپا دله دره. اینتا کشور بالکان ِجزیره‌مونا و پانونین ِجلگه دله قرار بَییته. دانوب ِروخِنه (۲۸۵۰ کیلومتر) صربستون ِشمال ِیک‌سوم ره دانّه. این روخنه‌ی ِ۵۸۸ کیومتری مسیر صربستون و کرواسی سامون ره سازنه و رومانی ِسامون ره هم بعضی جاهان تعیین کانده. صربستون دله «ساوا»، «تیمیش»، «درینا» و «بگج» ِرخنه‌ئون هم دَرنه. صربستون ِیک‌چارم (۲۷٪) جنگل دانّه.

صربستون برخلاف دیگه کشورونی که قبلاً یوگوسلاوی دله دَیینه، کوه و سی خله ندانّه و ویشته جنگلی و چفت ِبِنه هسته. دانوب و دیگه روخنه‌ئون بتونّه ۹۴% کشاورزی زمین‌ها ره صربست.ن و وویوودینا دله ئو هادِن. همینسه بالکان ِکشورون دله، همه جه ویشته صربستون ِکشاورزی مناسب هسته.[۹]

تاریخ

[دچی‌ین]

صربستون پادشائی یا امپراتوری تا چن قرن بالکان دله‌ی ِمناطق ره شه کنترل داشته. این کشور شرقی و غربی کشورون ِسامون ره موندسته و وشون ره سِوا داشته. صربستون، مقدونیه، مونته‌نگرو و بوسنی و هرزگوین همه‌شون سال ۱۳۸۹ میلادی عثمانی ِسامون دله دَیینه و ۴ قرن په‌یی‌ته، سال ۱۹۱۲، کوزووی جنگ ِپه، استقلال پیدا هاکردنه. وشونا اتا متحد ِکشور بَیینه و کرواسی و اسلوونی ِهمراهی جه یوگوسلاوی ِپادشائی ره بساتنه که تا سال ۱۹۴۵ دمباله داشته و اون گادِر تیتو حکومت جه برسی‌یه. این گادِر عثمانی ِنیروئون بالکان دله بَیینه و صربون شه ره په‌یی بَکشینه و بوردنه غرب ِسو.[۱۰]

صربستون ِترنه (=نوین) حکومت سال ۱۸۱۷ میلادی، که صرب‌ها دومین بار وسّه قیام هاکردنه، بساته بیّه. اینتا کشور ِاسایی (=کنونی) سامون جهونی جنگ دوم په، این شکل بیّه. صربستون اون گادِر اتا مستقل کشور نیّه و یوگوسلاوی ِسوسیالیستی ِفدراسیون نظر په دَیّه. صربستون و مونته‌نگرو روز ۴ فوریه ۲۰۰۳ رسماً یوگوسلاوی ِنوم ره عوض هاکردنه و روز ۵ ژوئن ۲۰۰۶ دِتا کشور بَیینه. سال ۲۰۰۸ دله، کوزوو، که اتا شه‌مختار (=خودمختار) ایالت بی‌یه، اعلان استقلال هاکرده و بائوته که خانه صربستون ِسامون جه سِوا بَواشه. صربستون ِحکومت کوزووی ِاستقلال ره غیرقانونی دونده و وه ره قبول نکانده.[۱۱]

تقسیمات

[دچی‌ین]

صربستان ۲۹ ناحیه دانّه و بلگراد هم اتا سِواءِ بخشه. صربستون اینان به کنار، دِتا شه‌مختار ِبخش هم دانّه: کوزوو و متوهیا که جنوب دَره و وُیوودینا که شمال دله دره. کوزوو ۱۷ فوریه ۲۰۰۸ جه اعلان استقلال هاکرده ولی صربستون هنتا وه ره اتا مستقل ِکشور ندونده و سازمان ملل ِموقتی نماینده‌ئون دَرنه وره گردونِنّه.

صربستون ِباقی‌بموندست منطقه که نا کوزوو شِنه و نا ویوودینا شِنه ره میونی صربستون گانّه. میونی صربستون شه وسّه اتا محلی دولت ندانّه و سیاسی تقسیمات دله جا نَیینّه.

جمعیت‌شناسی

[دچی‌ین]

مه ۲۰۰۵ صربستون جمعیت اینتی بی‌یه:

  • میونی صربستون: ۵٬۴۷۹٬۶۸۶
  • وُیوودینا: ۲٬۱۱۶٬۷۲۵
  • کوزوو: ۱٬۸۰۰٬۰۰۰

صربستون دله ویشته صرب هستنه. مهمترین اقلیتون صربستون دله آلبانیاییون، مجارون، بوسنیایی‌ئون، جوگی‌ئون، کروات‌ئون، چکی‌ئون و اسلواک‌ئون، مونته‌نگرویی‌ئون، مقدونیه‌یی‌ئون، بلغارون، رومانیایی‌ئون و... هستنه. دِتا استان وویوودینا و کوزووی ِتبار و مذهب هم بقیه جائون جه فرق کانده.

  • جمع: ۷٬۴۹۸٬۰۰۱
    • صربون: ۶٬۲۱۲٬۸۴۴ (۸۲٫۸۶ درصد)
    • مجارون: ۲۹۳٬۱۷۲ (۳٫۹۱ درصد)
    • بوسنیایی‌ئون: ۱۳۶٬۴۶۴ (۱٫۸۲ درصد)
    • جوگیون: ۱۰۷٬۹۷۱ (۱٫۴۴ درصد)
    • یوگوسلاوون: ۸۰٬۹۷۸ (۱٫۰۸ درصد)
    • دیگرون: ۶۶۶٬۵۷۲ (۸٫۸۹ درصد)

شهرون

[دچی‌ین]
بلگراد صربستون ِنیشتنگا (=پایتخت) هسته
نیش که اتا گت ِشهر هسته

جمعیت شهرهای بزرگ (بیشتر از ۵۰٬۰۰۰ نفر) بر اساس سرشماری ۲۰۰۲ [۱۲]

  • بلگراد: ۱٬۱۲۰٬۰۹۲
  • نووی ساد: ۱۹۱٬۴۰۵
  • نیش: ۱۷۳٬۷۲۴
  • کراگویواتس: ۱۴۶٬۳۷۳
  • سوبوتیتسا: ۹۹٬۹۸۱
  • زرنیانین: ۷۹٬۷۷۳
  • لسکوواتس: ۶۳٬۱۸۵
  • اسمدِرِوو: ۶۲٬۸۰۵
  • پانچِوو: ۷۷٬۰۸۷
  • کروشواتس: ۵۷٬۳۴۷
  • چاچاک: ۷۳٬۲۱۷
  • اوژیک: ۵۴٬۷۱۷
  • والیوو: ۶۱٬۰۳۵
  • کرالیوو: ۵۷٬۴۱۱
  • شاباتس: ۵۵٬۱۶۳
  • ورانیه: ۵۵٬۰۵۲
  • نووی پازار: ۵۴٬۶۰۴
  • سومبور: ۵۱٬۴۷۱

بن بنویشت

[دچی‌ین]
  1. ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی صربستان. گفتاورد: У Републици Србији у службеној употреби су српски језик и ћириличко писмо.. مدخل: 10. اثر یا نومِ زوون: صربی.
  2. 1 2 ونه نوم اینجه بمو: 2022 Serbia Census.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
  4. مرجع لینک: https://publikacije.stat.gov.rs/G2026/HtmlL/G20261078.html.
  5. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  6. مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  7. 1 2 مرجع لینک: https://www.paragraf.rs/propisi/zakon-o-porezu-na-dodatu-vrednost.html.
  8. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  9. رحمانی، بیژن: یوگسلاوی، کشوری با ویژگی‌های طبیعی و انسانی متنوع و منحصر. نشریه: «تحقیقات جغرافیایی» پاییز ۱۳۷۱ - شماره ۲۶. ص۵۱.
  10. رحمانی، بیژن: یوگسلاوی، کشوری با ویژگی‌های طبیعی و انسانی متنوع و منحصر. در نشریه: «تحقیقات جغرافیایی» پاییز ۱۳۷۱ - شماره ۲۶. ص۵۱.
  11. ایرنا
  12. www.citypopulation.de http://www.citypopulation.de/Serbia.html

منابع

[دچی‌ین]
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۲۲ فوریه ۲۰۰۸).
  • Geographica (The complete Illustrated Atlas of the World) KONEMANN ۲۰۰۴