قبرس

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن

مختصات: شرقی′۲۸°۳۳ شمالی′۰۸°۳۵ / ۳۳٫۴۶۷غرب ۳۵٫۱۳۳جنوب / -۳۳٫۴۶۷;-۳۵٫۱۳۳

|


قبرس
ملی سروداتا خونِش آزادی وسر
نیشتنگا
(و گتترین شهر)
نیکوزیا
شرقی′۲۸°۳۳ شمالی′۰۸°۳۵ / ۳۳٫۴۶۷غرب ۳۵٫۱۳۳جنوب / -۳۳٫۴۶۷;-۳۵٫۱۳۳
رسمی زوون یونانی و ترکی
حکومت ِنوع جمهوری
حاکمون نوع 
رئیس جمهور

نیکوس آناستاسیادس 
موارد منجر به تشکیل
بریتانیا جه
۱ اکتبر ۱۹۶۰
گتی
 -  گتی ۹٬۲۵۱کیلومتر مربع (۵۴ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۲
جمعیت
 -  سرشماری ۸۰۱٬۶۲۲ 
 -  جمعیت انبسی ۸۵‎/km۲‏ (۸۵ام)
پول یکا یورو (EUR)
زمونی منطقه EET
 -  تابستونی (DST) DST (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .cy
تلفن پیش‌شماره +۳۵۷+

قِبرِس اتا جزیره‌ای کشور هسته که مدیترانه دله دَره و ونه شرقی قِسمتون جه هسته. این کشور ِنیشتنگا (=پایتخت) نیکوزیا هسته. قبرس دله دِتا بخش شمالی قبرس (ترک‌هِنیشت) و یونانی‌هِنیشت وجود دارنه که هر دِتا دله ترکی و یونانی رسمی زوون هسته. یونانی‌ها ارتودوکس و ترکون مسلمون هستنه. جزیره‌یِ جمعیت یک میلیون و صد هزار نفر هسته و جنوبی قبرس دله ۸۴۰ هزار نفر درنه. ۷۷ درصد مردمون یونانی و ۱۸ درصد ترک هستنه.

قبرس ِجزیره، ساردنی و سیسیل په، مدیترانه‌یِ سومین گتِ جزیره هسته.[۲] قبرس دله خله توریسم مردمون وسّه درآمد یانّه. این کشور اروپا اتحادیه دله عضو هسته و ۱ ژانویه ۲۰۰۸ یورو حوزه دله دَربموئه.


تاریخ[دچی‌ین]

اتا تاریخی نقشه قبرس جه

این جزیره اتی استراتژی منطقه دله کَته و همینسه تاریخ دله خله کشورون من‌جمله هیتیون، آشوریون، مصریون، ایرانیون، یونانیون، رومیون، بیزانسیون، عثمانیون و عربون وه ره فتح هاکردنه.

استعمارکَری گادِر بریتانیا این جزیره ره بَییته اما جهونی جنگ دوم دله ونه اقتصاد و نفوذ کم بیّه و مجبور بَیی‌یه که شه نیروئون ره قبرس دله جه بریم بَکشه. این گادِر سه‌تا دولِت که انگلیس، یونان و ترکیه بینه، دِ تا قبرسی رهبر جه روز ۱۱ فوریه ۱۹۵۹ اتا پیمون دَوِستنه که قدرت ونه نسبت ۷ به ۳ جه یونانی‌تبارون و ترک‌تبارون میون تقسیم بَواشه. قبرس سال ۱۹۶۰ میلادی (مازرونی ۱۴۷۲ سال) شه استقلال ره بریتانیا جه اعلام هاکرده و بریتانیا، یونان و ترکیه ونه حاکمیت حق ره تضمین هاکردنه.

دسامبر سال ۱۹۶۳، ترکون و یونانی‌تبارون اختلاف پیدا هاکردنه که چتی ونه پیمون ره اجرا هاکِنِن. این قضیه سَره یونانیون کانلی نوئل (= خونی کریسمس) ره پیش بیاردنه و ترک‌تبارون ره دولت دله اخراج هاکردنه و مسلحونه اقدامات ره پیش بَییتنه.[۳] این کارها په، ترکون مجبور بَیینه جزیره جه فِرار هاکِنِن و حدود ۲۵ هزار نفر ترک جزیره جه آواره بَیینه.[۴] درگیریون شروع بَیینه که ۱۱ سال دمباله پیدا هاکرده.[۵] و متحد ملل سازمان سال ۱۹۶۴ صلح ِپاسبون ِنیرو ره بَرِسنی‌یه جزیره دله.[۴]

سال ۱۹۷۴ ماکاریوس سوم، قبرس ِرئیس جمهور، اتا کودتا، که یونان ِنظامیون ونه سَره نقش داشتنه، دله عزل بیّه و ترکیه حمله هاکرده و ترکی‌هنیشت مناطق که شمالی قسمتون ره شامل بی‌یه ره، شه ارتش جه بَییته.[۶] این کار ِپه اتی بحران پیش بمو و شمالی قبرس ترک جمهوری اعلام استقلال هاکرده ولی فقط ترکیه وه ره برسمیت بشناسی‌یه.

تقسیمات[دچی‌ین]

قبرس دله شیش‌تا استان دارنه. این استان‌ها نوم فاماگوستا، کیرنیا، لارناکا، لیماسول، نیکوزیا، و پافوس هسته.[۷]

نقشه استان‌ها یونانی نوم ترکی نوم
پافوس نیکوزیا لیماسول لارناکا کیرنیا آیاناپا ِاستان (فاماگوستا) آکروتیری دکلیاCyprus districts not named.svg
دربارهٔ این تصویر
فاماگوستا
Αμμόχωστος (Ammochostos)
Gazimağusa/Mağusa
کیرنیا
Κερύvεια (Keryneia)
Girne
لارناکا
Λάρνακα (Larnaka)
Larnaka/İskele
لیماسول
Λεμεσός (Lemesos)
Limasol/Leymosun
نیکوزیا
Λευκωσία (Lefkosia)
Lefkoşa
پافوس
Πάφος (Pafos)
Baf/Gazibaf

مردمون[دچی‌ین]

قبرس دله ۸۰٪ یونانی‌تبار، ۱۸٪ ترک‌تبار و ۲٪ دیگه مسیحیون (مارونی، لاتینی کاتولیک و ارمنی) جه هستنه.[۸][۹][۱۰][۱۱]

پانویس[دچی‌ین]

  1. http://persian.euronews.com/2013/02/24/anastasiades-wins-decisive-victory-in-cyprus-presidential-vote-exit-polls/
  2. Akdeniz'de Gizli Petrol Savaşı
  3. Papadakis ۲۰۰۵, ۸۲
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Kliot ۲۰۰۷, ۵۹.
  5. Demirtaş-Coşkun ۲۰۱۰, ۳۹
  6. خوشبینی زیاد نسبت به موفقیت مذاکرات قبرس
  7. EUROPA – The EU at a glance – Maps – Cyprus. Europa (web portal). بازیابی در 27 March 2009.
  8. Boyle, Kevin; Sheen, Juliet (1997). Freedom of Religion and Belief: A World Report. Routledge. p. 288. ISBN 0-415-15978-4. 
  9. Salih, Halil Ibrahim (2004). Cyprus: Ethnic Political Counterpoints. University Press of America. p. 121. ISBN 0-415-15978-4. 
  10. Karoulla-Vrikki, Dimitra (2009). "Greek in Cyprus: Identity Oscillations and Language Planning". In Georgakopoulou, Alexandra; Silk, M.S. (eds). Standard languages and language standards: Greek, past and present. Ashgate Publishing. p. 188. ISBN 0-7546-6437-6. 
  11. Hadjipavlou, Maria (2002). "Cyprus: A Partnership Between Conflict Resolution and Peace Education". In Salomon, Gavriel; Nevo, Baruch (eds). Peace Education: The Concept, Principles, and Practices Around the World. Routledge. p. 195. ISBN 0-8058-4193-8. 

منابع[دچی‌ین]

جستجو در ویکی‌انبار ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که قبرس خَوری دَره ره پیدا هاکنین.