قزاقستون

قزاقستون

Қазақстан Республикасы  (قزاقی)

ملّی سرود:

مه قزاقستان

جوغرافی

بلند چکل	خان تنگری (۷٬۰۱۰ متر)
جول‌ترین نقطه	بیابان قره‌قیه (−۱۳۲ متر)
گتی	۲٬۷۲۴٬۹۰۰
ئو	۱٫۷

جمعیت

نیشتگا	آستانه
رسمی زوون(ون)	قزاقی — روسی
جمعیت	۱۵٬۲۱۷٬۷۱۱
مرد	۸٬۸۹۰٬۲۱۵ (۲۰۱۹) — ۹٬۰۱۲٬۶۲۴ (۲۰۲۰) — ۹٬۲۲۷٬۹۳۵ (۲۰۲۱) — ۹٬۴۴۹٬۱۴۷ (۲۰۲۲)
زن	۹٬۶۲۳٬۴۵۸ (۲۰۱۹) — ۹٬۷۴۳٬۰۴۲ (۲۰۲۰) — ۹٬۹۶۳٬۴۲۱ (۲۰۲۱) — ۱۰٬۱۸۵٬۸۳۶ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۱۰٬۶۵۲٬۷۶۷ (۲۰۱۹) — ۱۰٬۸۱۶٬۵۸۰ (۲۰۲۰) — ۱۱٬۰۹۶٬۶۳۴ (۲۰۲۱) — ۱۱٬۳۸۶٬۳۲۷ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۷٬۸۶۰٬۹۰۶ (۲۰۱۹) — ۷٬۹۳۹٬۰۸۶ (۲۰۲۰) — ۸٬۰۹۴٬۷۲۲ (۲۰۲۱) — ۸٬۲۴۸٬۶۵۶ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۷۲٫۳ (۲۰۱۶)

نٮظام

حکومت نوع	ریاستی ِجمهوری
بالاترین مقوم	قاسم جومارت توقایف (۲۰۱۹ – )
حکومت رئیس	علی‌خان اسماعیلوف (۲۰۲۲ – )
موقننه قووه	پارلمان قزاقستان
موجریه قووه	Government of Kazakhstan

دکته إتفاقون

بساتن	استقلال
شوروی جه	دسامبر ۱۹۹۱

جینی ضریب

عدد	۲۷٫۸ (۲۰۱۸)

إنسانی توسعه شاخص

شاخص	۰٫۸۱۱ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۴ (۲۰۱۴)

إقتٮصاد

پول واحد	تنگه
مرکزی بانک	بانک ملی قزاقستان
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۱۲

نمادون

اینترنت کد	.kz
دریایی شىناسایی إشماره	436
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	KZ
تٮلفون کُد	۷

دیگه چیون

رانندگی جهت	راست
قطار حرکت جهت	راست
وبسایت	gov.kz (قزاقی، روسی، انگلیسی)

قزاقستون (قزاقی جه: Қазақстан، روسی جه: Казахстан) اتا کشور هسته که میونی آسیا دله دره. این کشور ِنیشتگا (=پایتخت) تا سال ۱۹۹۸ آلماتی بی‌یه که جنوبی مناطق ِشِنه و حلا گت‌ترین شهر هم هسته ولی اسا آستانه، که شمال دَره، نیشتگا بیّه.

قزاقستون ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر جمعیت دانّه و ونه رسمی زوون قزاقی و روسی هسته. این کشور دنیا دله گتترین کشوری هسته که اوقیانوس و دریائون جه راه نِدانّه و فقط مازرون دریا جه وَر خانّه.

تاریخ

قرن پنجم جه اتی ترک‌تِبار ِاقوام این منطقه دله ساکن بَیینه که اسا وشون نوم قزاق بَگِردِسته. این منطقه مغولون امپراتوری و تزاری روسیه سامون دله دَیی‌یه و وقتی که شوروی ِجمهوریون ِاتحادیه ره بساتنه، قزاقستون اتا جمهوری این کشور دله بگردسته و وقتی شوروی رِقِد بورده، این کشور هم مستقل بیّه.

قزاقستون ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱ آخرین جمهوری بی‌یه که اعلام استقلال هاکرده و شوروی جه سیوا بیّه. اون گادِر که شوروی جه خاستنه سیوا بَواشِن تاسا قزاقستون ِرییس‌جمهور نورسلطان نظربایف بی‌یه و تا مارس ۲۰۱۹ هم قدرت ره داشته. این گادِر هم که درشی‌یه، اتا موقت دولت بساته و بعدی رییس‌جمهور ره شه انتخاب هاکرده.

سال ۲۰۲۲ ِژانویه، قزاقستون دله مردم میدون دکتنه و بگیر-ببند بیّه و روسیه که قزاقون ِدولتِ پشتی ره کانده، شه ارتش ره کومِک برسنی‌یه که مردمون ره سرکوب هاکنن. رسماً دولت بائوته که این اعتراضات دله ۲۲۵ نفر بمردنه.

مردمون

ونه مردم ویشته قزاقی ره گپ زننه و ایسلام دین ره په‌روو هسنه. ولی وشون میون اتی روس درنه که مسیحی دین ره په‌روو هسنه و ویشته شمالی مناطق دله زندگی کانّه.

تقسیمات

ولایت نیشتگا گتی (کیلومتر مربع) جمعیت (۲۰۰۹) آلماتی تالدی‌قورغان ۲۲۴٫۰۰۰ ۱٫۶۴۲٫۳۰۰ آق‌مولا کوکشه‌تاو ۱۴۶٫۰۰۰ ۷۴۴٫۷۰۰ آق‌تپه آق‌تپه شهر ۳۰۰٫۶۰۰ ۷۰۷٫۹۰۰ آتیراو اتیراو شهر ۱۱۸٫۶۰۰ ۴۹۶٫۰۰۰ مین‌قشلاق آق‌تاو ۱۶۵٫۶۰۰ ۴۱۶٫۵۰۰ شمالی قزاقستون پتروپاول ۹۷٫۹۹۳ ۶۵۱٫۱۰۰ شرقی قزاقستون اوسکمن ۲۸۳٫۳۰۰ ۱٫۴۱۷٫۶۰۰ پاولودار پاولودار شهر ۱۲۴٫۸۰۰ ۷۴۷٫۶۰۰ قراغندی قراغندی شهر ۴۲۸٫۰۰۰ ۱٫۳۴۴٫۲۰۰ قوستانای قوستانای شهر ۱۹۶٫۰۰۰ ۸۹۱٫۸۰۰ قیزیل‌اوردا قیزیل‌اوردا شهر ۲۲۶٫۰۰۰ ۶۳۶٫۹۰۰ ژمبیل طراز ۱۴۴٫۲۰۰ ۱٫۰۲۵٫۰۰۰ جنوبی قزاقستون چیمکند ۱۱۷٫۳۰۰ ۲٫۳۵۶٫۵۰۰ غربی قزاقستون اورال شهر ۱۵۱٫۳۰۰ ۶۱۷٫۱۰۰

شهر گتی به کیلومتر مربع جمعیت (۲۰۰۹) آلماتی ۳۲۵ ۱٫۳۵۱٫۵۲۱ آستانه ۷۲۰ ۶۵۳٫۸۰۰ بایکونور ۵۷ ۵۹٫۱۴۷ نقشه قابل کلیک استان‌های قزاقستان.v • d • e

منابع

• Wikipedia contributors, "Kazakhstan," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kazakhstan&oldid=489907690 (accessed May 5, 2012).