وگئون (آریستوفان)
| نویسنده | |
|---|---|
| زوون | |
| ادبی ژانر | |
| اقتباس |
وَگون (The Frogs)، آریستوفانِ اتا کمدی هسته که ۴۰۵ پیش از میلاد آتن دله إجرا بیّه. این نىمایشنومه اونتا سال شىنه که اوریپید و سوفوکلس هر دِ بمردنه - همین وسّه موضوع وشون جه خله مرتبط هسته.
آسنی خلاصه
[دچیین]دیونیسوس - تئاترِ یونانی خدا - نگران هسته که آتن دله خار شاعر و نىمایشنومهنویس نمونسته. وه تصمیم بیته که بمردهئون دنیا دله بوره و اوریپید ره زندهئون دنیا وری دگاردنه.
وه شه خدمتکار زانتیاس جه آماده وونه. ولی ترسنه و هراکلس (هرکول) لباس ره دپوشته که ترسناکته نظر بئه. هراکلس وه ره راهدله وینده و خله ونه کار جه بخندسته.
دیونیسوس و زانتیاس «کارون» درکا ره پىدا هاکردنه که زندهئون و مردهئون دنیا ره جدا کنه. کارون - نهربان - دیونیسوس ره تونسته شه همراه بیاره ولی زانتیاس ره نا - چون برده بییه. دیونیسوس وه ره لوتکا دله برسنییه که فییه بزنه. اینجه وگئون - نمایشِ إسم - بامونه! وگئون مدام وگّه-وگّه کردنه و دیونیسوس خله خسته وونه ولی وگئون ره نتونده بىستا هاکنه!
دیونیسوس و زانتیاس زیرزمینی دنیا جه برسینه. اونجه چنتا جالب ماجرا دکته:
اول، دیونیسوس و زانتیاس هر دِ هراکلس دسوری شه ره معرفی کردنه - هر گدر که خطر پیش إمو، هر دِ لباس ره عوض کاردنه! چون هراکلس قبلاً اینجه بامو بییه و سِربِروس سک ره بدزدی بییه - همین وسّه بعضی وشون ره دشمن دونستنه و بعضی وشون ره مهمون!
دمبالته وشون ایاکوس ره بدینه که تور-آدم دسوری وشون ره کاتک بزو تا بفهمه کدومشون واقعاً خدا هستنه - چون خدا درد نکشنه! هر دِ درد کشینه ولی هر دِ تظاهر کاردنه که درد احساس نکانه!
نمایشِ مهمِ بخش اینجه هسته: بمردهئون دنیا دله اتا شعر مسابقه یلنه که آیسخولوس و اوریپید میون برگزار وونه - چون هر دِ خاننه زیرزمینِ «بتترین شاعر» جایگاه ره دارن. دیونیسوس داور هسته.
آیسخولوس گته: «مه شعر فاخر و باشکوه هسته - مه قهرمانون گتمردی و شجاع هستنه!» اوریپید گته: «ولی مه شعر واقعی هسته - مه شخصیتون عادی آدمون هستنه که مردم وشون ره إشناسینه!»
وشون دِ نفر ره چنتا روش آزمایش هاکردنه: اول، وشون شعر ره ترازی دله بییشتنه - هر کی شعر سنگینته داشته، بتتر هسته! آیسخولوسِ سنگینِ کلمهئون ترازی ره فشار بیارده و برنده بیّه! أی اینصوه وشون شعر ره نقد کاردنه. اوریپید گته آیسخولوس شعر قدیمی هسته و آدم ره حالی نوونه. آیسخولوس گته اوریپید شعر سطحی و بیاخلاقی هسته.
دیونیسوس آخرسر تصمیم بیته - نا اوریپید ره که اول خاسته و بمو ونه دمبال! - بلکه آیسخولوس ره زندهئون دنیا ور دگاردنه!
چرا؟ چون دیونیسوس اتا سوال هادا: «آتن ره چتی نجات دنی؟» - چون اون زمونه آتن خله مشکل داشته و جنگ دله دوییه. اوریپید جواب ره خله پیچیده و فلسفی باته. آیسخولوس ساده و قائم باته. دیونیسوس آیسخولوس ره إنتىخاب هاکرده!
نقد
[دچیین]وگئون فقط اتا کمدی نییه - خله جول هسته:
- آتن وسّه کدوم شعر بتتر هسته - قدیمی و حماسی یا تازه واقعگرایی؟
- هنر وظیفه چچییه - مردم ره سرگرم هاکردن یا وشون ره تعلیم هدائن؟
- جامعه بحران گدر چتی رهبر لازم دارنه؟
و البته وگئونِ پیوری (کُر) که نىمایش دله آواز خوندنه، اتا یادگار صحنه هسته که هنتا مشهور هسته!
منابع
[دچیین]- 1 2 3 ونه نوم اینجه بمو: BnF authorities. شناسهٔ BNF: 12262279b. هارشیین تاریخ: ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۶. نویسنده: کتابخانه ملی فرانسه. اثر یا نومِ زوون: فرانسوی.