پلوپونزی جنگ
| ||||
| ||||
| نوع | الجه  | |||
|---|---|---|---|---|
| منسوب به | پلوپونز (fa)  | |||
| جزئی از | Peloponnesian Wars (en) | |||
| توم | ۰۴۳۱ "پ.م" - ۲۵ آوریل ۰۴۰۴ "پ.م" | |||
| جایی که دره | یونان باستان دوره اژه آناتولی Sicily (en) سیسیل | |||
| حاضرین | ||||
| شاملِ | ||||
پلوپونزی جنگ ۴۳۱ تا ۴۰۴ پیش از میلاد دله، آتن و اسپارت میون بییه و یونان باستانِ مهمِ جنگون جه هسته. این جنگ عملاً همه یونانی دولت-شهرون ره درگیر داشته و آتنِ قدرت ره کامل رِقِد بدا.
دلیلون
[دچیین]جنگ پیش، یونان دله شهرها دِتا قدرتمند دسته بینه:
- دلوس اتحادیه: آتن رهبری جه، دریایی قدرت سر إستا بینه.
- پلوپونزی اتحادیه: اسپارت رهبری جه، زمینی قدرت جه توک هدا بینه.
آتن ویشتهته قدرت بیته و دیگه شهرون ره بترسنی بییه. همینسه اسپارت و ونه متحدون تصمیم بیتنه جنگ ره شروع هاکنن.
جنگِ مراحل
[دچیین]اول مرحله ره آرخیداموس جنگ (۴۳۱-۴۲۱ پیش از میلاد) گنّه. اسپارت هر سال آتن کناره زمینها ره له دا، ولی آتن دریا جه قوی بییه و ونه سپاه ره خنهدله داشته. پریکلس، آتنی رهبر، این استراتژی ره بیته و کار بزو. ولی طاعون بامو په، خله آتنی مردم بمردنه و پریکلس هم وشون دله بمرده. ۴۲۱ پیش از میلاد «نیکیاس صلح» ره بساتنه ولی باقی نئییه.
دومین مرحله دله آتن اتا گت إشتٮفا هاکرده: سیسیل جزیره ره حمله هاکرده (۴۱۵-۴۱۳ پیش از میلاد). این حمله شکست بخرده و آتنِ سپاه و دریانوردون تقریباً همه بمردنه یا اسیر بینه.
سومین مرحله دله اسپارت، هخامنشیون جه پول گیته و اتا گت دریایی سپاه بساته. آتنِ دریایی قدرت هم آخرسر شکست بخرده.
۴۰۴ پیش از میلاد آتن تسلیم بیّه. اسپارتون هم آتنِ حصار ره له بدانه و دموکراسی دوره ره ختم هاکردنه.
تأثیر
[دچیین]پلوپونزی جنگ یونان ره خله ضعیف هاکرده. چند دهه بعد، اسکندر مقدونی سر-کلّه پٮدا بیّه و یونان ره دِرِستی بیته.
توکیدید، که شه این جنگ دله دیّه، ونه تاریخ ره بنویشته - که هنتا تاریخنویسی مهمِ آثار جه اتا هسته.
منابع
[دچیین]- انگلیسی ویکیپدیا