یـهـوهـ
| یهوه | |
|---|---|
 هخامنشی دِرَم(شکل چارک) کا یهود مدیناتا اوستان دله ضرب بیه. کسی کا منات سر بدی بونه، زارا یهوه هسته کا خر لت کا پر و چل دارنه سر، هنیشته.[۱][۲] | |
| پارعبری | 𐤉𐤄𐤅𐤄 |
| گته | ایسرائیل شمالی پاشا یهودای پاشایی |
| نماد | پردار خر پردار چل |
| منطقه | باستون شام |
| گروه قومی | بنیایسرائیل |
یـهـوهـ یا یَهْوه یا یِهُوه (عبری دله: יהוה) ایسرائیل پاشایی گیلی(ملی) خدا و ونه فنا بیین پس جه، ایسرائیل شمالی پاشایی گیلی خدا و یهودا بیه.[۳] این خدای ریشک کمش چلن گدر دم و مرس گدر ته رسنه.[۴] یهوه پارترین پارک دله تَنَخ — جوهودون سیا(مقدس) نویسکون سامونک — کالجار و تیفون خدا هسه[۵] کا اسمونی اسپه ره کالجار دله ایسرائیل دشمندون جا فرموندهی کنده؛[۶] اون تمان دله بنیایسرائیل یهوه ره دیئر کنعونیج خدائون و الاهگون ور دله، ال، اشیره و بعل سون پرستش کردنه[۷] خاب زاکا پیش جه نه تا شیش سدک دله، ال و یهوه هدی جه هدی بخردنه و ال، ال شدای سون نومک، تینار یهوه ر بهوته بیه[۷] و دیئر خدائون بعل و اشیرمون یهوه پرستی دله هدی بخردنه.[۷]
زاکا پیش جه 9 سدک تا 6 سدک، یهوهپرستی شه ره کنعونی ریشک جه سوا هاکرده و یهوه ایسرائیل پاشایی بون خدا و ونه پس جه ایسرائیل شمالی پاشایی و یهودا بون خدا دگش بیه؛[۷] اونگدر دله سلطنتی دروار و اورشلیم نماجگا یهوه ره دشت دنیو خدای جا تبلیغ کردنه ودیئر خدایون دشت خار صفتون ره ونه سر خوندسنه.[۸][۹] تا جوهودون اسارت توم بین بابل دلهی گدر،وشون دیئر خدائون دیین ره هاشا کردنه و یهوه ره خارکر و تینار جهون واقعی خدا دونسنه.[۹]
- ↑ Edelman 1995, p. 190, 193–194.
- ↑ Stavrakopoulou 2021, pp. 411–412, 742.
- ↑ Miller و Hayes 1986.
- ↑ Miller 2000.
- ↑ Smith 2001.
- ↑ Hackett 2001.
- 1 2 3 4 Smith 2002.
- ↑ Wyatt 2010.
- 1 2 Betz 2000.