چک (کشور)

ویکی‌پدیا جه، آزاد دانشنومه
(چک جمهوری جه بموئه)
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن

مختصات: شرقی′۴۵°۱۵ شمالی′۴۵°۴۹ / ۱۵٫۷۵غرب ۴۹٫۷۵جنوب / -۱۵٫۷۵;-۴۹٫۷۵

شِمه منظور شاید اینتا بی‌بائه: چک (گجگجی بیری).

|}}

Česká republika, Česko
چــِک
ملی شعار«Pravda vítězí»
«حقیقت ِپیروزی»
ملی سرودKde domov můj?
«مه سِره کوئه؟»
نیشتنگا
(و بزرگترین شهر)
پراگ
شرقی′۲۸°۱۴ شمالی′۰۵°۵۰ / ۱۴٫۴۶۷غرب ۵۰٫۰۸۳جنوب / -۱۴٫۴۶۷;-۵۰٫۰۸۳
رسمی زوون چکی
حکومت ِنوع جمهوری
حاکمون نوع 
رئیس‌جمهور
نخست‌وزیر

واتسلاو کلاوس
میرک توپولانک 
موارد منجر به تشکیل
چکسلواکی
۱ ژانویه ۱۹۹۳
گتی
 -  گتی ۷۸،۸۶۶کیلومتر مربع (۱۱۶ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۲
جمعیت
 -  سرشماری ۱۰٬۲۳۰٬۰۶۰ 
(۷۸ام)
 -  جمعیت انبسی ۱۳۲‎/km۲‏ (۷۷ام)
جی‌دی‌پی (تخمین ۲۰۰۸)
 -  مجموع ۲۶۵٬۸۸۰ بیلیون دلار (۳۹ام)
 -  سرانه ۲۱٬۰۴۰ (۳۳ام)
اچ‌دی‌آی (۲۰۰۶) ۰٫۸۹۷ (بالا) (۳۵ام)
پول یکا کرونا (CZK)
زمونی منطقه CET (جهونی ساعت+۱)
 -  تابستونی (DST) CEST (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .cz
تلفن پیش‌شماره +۴۲۰

چک ِجمهوری (چکی جه: Česká republika, Česko) اتا کشور نوم هسته که مرکزی اروپا دله دَره و اروپای اتحادیه دله عضو هَسته. این کشور ره اول ژانویه ۱۹۹۳، چکسلواکی تجزیه بیّه په، تأسیس هاکِردنه. ونه نیشتنگا (=پایتخت) و گت‌ترین شهر نوم پراگ هسته. چک اروپای ِاتحادیه دله دَره ولی ونه رسمی پول هَنتا کرونا هَسته.

چک ِجمهوری ِجمعیت ۱۰ میلیون و پونصد هزار نفر نزدیکی و ونه رسمی زوون نوم چکی هسته که اسلاوی زوونون ِرَجه دله جا گیرنه. پراگ ِشهر تیناری ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت دانّه. چک دریا جه راه ندانّه و خاشکی وسط کَته. ونه مناطق سه‌تا تاریخی ناحیه هَستنه که وشون نوم بوهم، موراوی و سیلزی هَستنه. این سه‌تا تاریخی ناحیه فقط چک ِسامون دله دَنینه و وشون ِبعضی قسمتون خاجری کشورون دله دَره.

چک ِمردِمون خله دین و مذهب ِدَربند نینه و قدیم تاسا وشون ره همین ویژگی جه اِشناسِنّه.[۱] سال ۲۰۱۱ ِسرشماری دله، ۴۵٫۲ درصد شه دین ِخَوری جِواب نِداشتنه هادِن و ۳۴٫۲ درصد هم بائوتنه دین نِدارنه. فقط ۱۰٫۳ درصد بائوتنه مسیحیت په‌روو هَستنه که ویشته رومی ِکاتولیک بینه و ۹٫۴ درصد هم بقیه‌ی ادیان جه بینه.[۲] پیش‌ته سال ۲۰۰۵ میلادی اتا نظرسنجی دیگه دله، فقط ۱۰ درصد بائوتنه که خدا ره قبول دارنه.[۳]

چک ِجمهوری اولین کشوری هَسته که کمکان ِمؤسسین جه بینه و جهونی بانک وه ره اتا توسعه‌بَدی کشور دونده.[۴] این کشور ِانسانی توسعه شاخص مرکزی اروپا و شرقی اروپا دله، همه جا جه ویشته‌ره.[۵]

تاریخ[دچی‌ین]

چک قبلاً چکسلواکی ِدله دَیّه. این کشور سابقاً کمونیستی بی‌یه و شرقی بلوک دله دَیّه. شوروی ِرِقِدبوردِن په، کم‌کم چکسلواکی ِمردمون هم سوسیالیستی نظام جه دَست بَکشینه و دِتا کشور بَیینه: چک و اسلواکی.

فرهنگ[دچی‌ین]

چک ِمردِمون چکی ِزوون جه گَپ زَنّه و اکثریت بی‌دین هَستنه. پراگ، برنو، پلزن، استراوا و لیبه رتس این کشور ِمهم‌ترین شهرون هَستنه.

چک دله اتا گت ِایالت دَره که ونه نوم زودت هَسته و ونه مردِمون آلمانی بینه. زودت تا چک ِیک‌سوم ره شامل وانه و ونه غربی مناطق ره دانّه. رایش سوم گادِر ات‌مدت آلمان ِسامون دله دَیّه و اسا چک شِنه.

چک ِمعروفترین نویسنده کافکا بی‌یه که آلمانی جه کتاب نِوِشته ولی پراگ و بوهم دله زندگی کارده. چک ِاولین رئیس‌جمهور، واسلاو هاول، اتا معروف ِنمایشنومه‌نویس بی‌یه. داوید چرنی هم اتا چِکی موجستمه‌ساز هَسته که شه عجیب-غریب کارون وسّه معروف بیّه.

تقسیمات کشوری[دچی‌ین]

چک سال ۲۰۰۰ میلادی جه ۱۳تا استان (چکی زوون جه: kraje) دانّه. هر استان شه وسّه ونه اتا «استانی شورا» (krajské zastupitelstvo) داره. این شورای ِرییس هم اون استان ِاستاندار وانه.

نقشه جمهوری چک به تفکیک استان.
(ماشین ِپلاک) استان نیشتنگا جمعیت (سال ۲۰۰۴) جمعیت (سال ۲۰۱۰)
A Flag of Prague.svg پراگ، نیشتنگا (Hlavní město Praha) ۱٬۱۷۰٬۵۷۱ ۱٬۲۵۱٬۰۷۲
S Flag of Central Bohemian Region.svg استان بوهم مرکزی (Středočeský kraj) اداری نیشتنگا: پراگ ۱٬۱۴۴٬۰۷۱ ۱٬۲۵۶٬۸۵۰
C Flag of South Bohemian Region.svg استان بوهم جنوبی (Jihočeský kraj) چسکه بودیوویتسه ۶۲۵٬۷۱۲ ۶۳۷٬۷۲۳
P Flag of Plzen Region.svg استان پلزن (Plzeňský kraj) پلزن ۵۴۹٬۶۱۸ ۵۷۱٬۸۳۱
K Flag of Karlovy Vary Region.svg استان کارلووی واری (Karlovarský kraj) کارلووی واری ۳۰۴٬۵۸۸ ۳۰۷٬۳۸۰
U Flag of Usti nad Labem Region.svg استان اوستی ناد لابم (Ústecký kraj) اوستی ناد لابم ۸۲۲٬۱۳۳ ۸۳۵٬۸۱۴
L Flag of Liberec Region.svg استان لیبرتس (Liberecký kraj) لیبرتس ۴۲۷٬۵۶۳ ۴۳۹٬۴۵۸
H Flag of Hradec Kralove Region.svg استان هرادتس کرالووه (Královéhradecký kraj) هرادتس کرالووه ۵۴۷٬۲۹۶ ۵۵۴٬۳۷۰
E Flag of Pardubice Region.svg استان پاردوبیتسه (Pardubický kraj) پاردوبیتسه ۵۰۵٬۲۸۵ ۵۱۶٬۷۷۷
M Flag of Olomouc Region.svg استان الوموتس (Olomoucký kraj) الوموتس ۶۳۵٬۱۲۶ ۶۴۱٬۵۵۵
T Flag of Moravian-Silesian Region.svg استان موراوی-سیلزی (Moravskoslezský kraj) استراوا ۱٬۲۵۷٬۵۵۴ ۱٬۲۴۴٬۸۳۷
B Flag of South Moravian Region.svg استان موراوی جنوبی (Jihomoravský kraj) برنو ۱٬۱۲۳٬۲۰۱ ۱٬۱۵۲٬۸۱۹
Z Flag of Zlin Region.svg استان زلین (Zlínský kraj) زلین ۵۹۰٬۷۰۶ ۵۹۰٬۵۲۷
J Flag of Vysocina Region.svg استان ویسوچینا (Vysočina) ییهلاوا ۵۱۷٬۱۵۳ ۵۱۴٬۸۰۵

وابسته جستارون[دچی‌ین]

منابع[دچی‌ین]

جستجو در ویکی‌انبار ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که چک (کشور) خَوری دَره ره پیدا هاکنین.
  1. Richard Felix Staar, Communist regimes in Eastern Europe, Issue 269, p. 90
  2. Population by denomination and sex: as measured by 1921, 1930, 1950, 1991 and 2001 censuses (Czech and English). Czech Statistical Office. بازیابی در 9 March 2010.
  3. Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 – page 11 (PDF). بازیابی در 5 May 2007.
  4. Velinger, Jan (28 February 2006). World Bank Marks Czech Republic's Graduation to 'Developed' Status. Radio Prague. بازیابی در 22 January 2007.
  5. Human Development Report 2009 (PDF). UNDP.org. بازیابی در 25 April 2010.