وارتان مامیکونیان
| بزا-روز | |
|---|---|
| نوم، ماری زوون جه | |
| بمردن | |
| بمردن وضعیت | |
| تقدیس رتبه |
| خانواده | |
|---|---|
| پییر | |
| مار | |
| برار-خاخِر | |
| همسر | |
| وچون |
| پیشه | |
|---|---|
| استاد | |
| نظامی رتبه | |
| جنگ که دیّه |
.jpg)
وارتان مامیکونیان یا واردان مامیکونیان (ارمنی جا: "Վարդան Մամիկոնյան" لاتین جا: "Vardan Mamikonian" ، وارتان مقدس "Saint Vardan" اشناسنه) هامازاسپ مامیکونیانه ریکا و ساهاک پارتوئه نوه بییه کا ۳۸۸ تا ۳۹۱ میلادی لا دنیا بیموئه و مورخونی یغیشه وارداپت بمون ونه راجب بنویشتنه. وه آوارایر نورد ۴۵۱ میلادی دله دله بمردنه.
دنیا دویین
[دچیین].jpg)
وارتان مامیکونیان شه دَرس ره اونتا مکتب خنه بخوندسنه کا مسروپ ماشتوتس واغارشاپات شهر دله وه ره بنا بشتنه ۴۲۰م دله، مقدس ساهاک وارتان ره مسروپ ماشتوتس همپا رائی هاکردنه قسطنتنیه و قیصر تئودوسیوس دوم وه ره بیزانس ارمنسون قاشون سَلار هاکردنه.
وه ۴۲۲ میلادی سال دله دگردنه واغارشاپات و هموگدر بوردنه تیسفون و به بهرام پنجم وه ره اران ارمنسون سپهبد هاکردنه. وارتان دیم یزدگرد همپا بوردنه شرق و کوشانیون جا دپیتنه و دمالتر الجه کلچور بیه، دگردنه شه دیما. ۴۴۹ م دله، دیم یزگرد اته دسوره ارمنی شون ره هادائه کا بنه دارئون و اشراف و سَلارون ونه مسیحیت ره بنه بِلِن و زردشتیت ره دا بیرن. ارمنی گت مردیون یزدگرد پسغوم هادائن وسه، آشتیشات شهر دله گرد بینه. وارتانم اینتا شورا دله دییه. وشون هیرا گپ بزوئنه و قصد هاکردنه یزدگرد دسوره ره پس بزنن. اِتی آوارایر نورد پا بیتنه و ساسانیونه قاشون بوردنه را دکتنه ارمنسون.[۶]
آوارایر نورد
[دچیین]ارمنیون همه اینتا الجه دله بیموئنه. وشون امکانات. وارتان مامیکونیان کا اِتی بدیه فلاش هادائه ارمنی گت خانمون ره گرد هاکنه. همو گدر واساک سیونی ئم فلاش هادائه ارمنی خانمون ره یزدگرد وسه گرد هاکنه. دس آخر وارتان باش بیه و ارمنی خانمون ویشتر ونه ور بوردنه. وارتان جار بزوئه تینار را کا ارمنسون تونه شه خد ره نجات هاده اینتا هسه کا ساسانی قاشون جا دپیجه.
ارمنیون همه اینتا الجه دله بی ینه. وشونه امکانات ساسانیونه قاشون براوری پچیک بی یه. گننه زناکون و کیشیشونم اینتا نورد دله دینه. خله مردیون جوشن نداشتننه و ساده جمه شه تن رو داشتننه. وارتان شه قاشون ره سه رَسِت هاکردنه و شه خد چپی رستۀ سلار بَیه. اران قاشون اول سری چپی رست ره وِره بیاردننه و همی وسه ارمنسون قاشون هر دمبلی بَیه. وارتان شه فلاش ره هادائه کا ساسانی فیلئون ره وِره بیاره تا شه قاشون وسه زمون بخرینه و اینتا نورد دله وه بکوش دکوش بیه.
وارتان مامیکونیان، اِساء
[دچیین]مارشال لانگ بنویشتنه:
آوارایر نورد، ۲ ژوئن ۴۵۱ میلادی پا بیتنه. ونه دله ۶۶ هزار تا ارمنی، ۲۲۰ هزار تا ارانیۀ براوری، بجنگسینه. وارتان و شه سلات شون بمردننه و شهید بینه. اسا ارمنسون دله، ارمنی تقویم دله، پنجشنبه روج دله وه ره اییامرزنه.
ریچارد فرای، اِران اشنوش آمریکایی بنویشتنه:
آوارایر نورد خله گت اتفاق بی یه کا تاسا کار دکته. ارمنسون دله هنده اونتا نورد ره شه یاد دارننه.
وارتان مامیکونیان شه دَریو دِلی وسه اته مذهبی خوندش ارمنی کله سیا دله دارنه. وه ره ارمنیون مقدس شهید اشناسنه و وارتان وشونه وسه ملّی پَلِوون دوننه. ارمنیون نیویورک دله اته کَله سِیا بساتننه و ونه نوم ره "قدیس وارتان جامع کله سیا" بشتننه.
منابع
[دچیین]- 1 2 3 4 ونه نوم اینجه بمو: Cyrille Toumanoff, "Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au XIXe siècle", 1990. صفحۀ: 330. نویسنده: کیریل تومانوف. اثر یا نومِ زوون: فرانسوی. انتشارِ تاریخ: ۱۹۹۰.
- ↑ ونه نوم اینجه بمو: Histoire de l'Arménie des origines à 1071. صفحۀ: 204-205.
- 1 2 ونه نوم اینجه بمو: Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. صفحۀ: 132. نویسنده: Christian Settipani. اثر یا نومِ زوون: فرانسوی. انتشارِ تاریخ: ۲۰۰۶.
- 1 2 ونه نوم اینجه بمو: Cyrille Toumanoff, "Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au XIXe siècle", 1990. صفحۀ: 330-331. نویسنده: کیریل تومانوف. اثر یا نومِ زوون: فرانسوی. انتشارِ تاریخ: ۱۹۹۰.
- 1 2 ونه نوم اینجه بمو: Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs. صفحۀ: 132 et 535. نویسنده: Christian Settipani. اثر یا نومِ زوون: فرانسوی. انتشارِ تاریخ: ۲۰۰۶.
- ↑ سارکیسیان گارون، (سپاهبدان ارمنستان سده های چهارم و پنجم)