پرش به محتوا

پیتاگوراس

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
(فیثاغورث جه بموئه)
پیتاگوراس
شخصی معلومات
ناحیه
یونان باستان دوره — فلسفه یونان باستان [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بزا-روز
قرن 6 "پ.م"[۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
Samos [WD] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نوم، ماری زوون جه
Πυθαγόρας ὁ Σάμιος  (یونانی باستان) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تولدِ نوم
Πυθαγόρας  (یونانی باستان)[۲] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بمردن
دهه 490 "پ.م"[۳] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
Metapontum [EN] ترجمه[۳] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ملیت
Samos [WD] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
اقامت
کروتون [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گپ بزوئن زوون
دین
مکتب فیثاغوری [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
خانواده
پی‌یر
Mnesarchus [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
همسر
تیانو [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وچون
  لیست…
Mnesarchus [EN] ترجمه
Telauges [EN] ترجمه
Damo [EN] ترجمه
Myia [EN] ترجمه
Arignote [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دیگه چیون
مالک
Zalmoxis [EN] ترجمه[۴] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پیشه‌ئون
  لیست…
رقمدون
فیلسوف [FA] ترجمه[۵]
سیاستمدار
نویسنده[۶]
موسیقی‌شناس [FA] ترجمه
نظریه‌پرداز موسیقی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
استاد
  لیست…
آناکسیماندر[۷] — تمیستوکلیا [FA] ترجمه[۸] — Hermodamas [EN] ترجمه — فرسید [FA] ترجمه[۹]تالس[۹] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شاگردون
فیلولائوس [FA] ترجمهامپدوکلس[۱۰] — Arignote [EN] ترجمه[۱۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تحت تأثیر
تخصص
  لیست…
هندسه [FA] ترجمهریاضی — فلسفه اخلاق [FA] ترجمهسیاستفلسفهاساره‌دونیساز — متافیزیک [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
رِمبِش
مکتب فیثاغوری [FA] ترجمه — فلسفه غربی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زندون
بابل [FA] ترجمه[۹] (۰۵۲۵ "پ.م" – ۰۵۲۰ "پ.م") ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
اعمال
مهمترین کارون

قرن ۶ پ‌م دهه ۴۹۰ پ‌م 

پیتاگوراس یا فیثاغورس (یونانی جه: Πυθαγόρας) اتا عالم و فیلسوف و همه‌چی‌دون بی‌یه که یونان باستان دله زندگی کارده. وه ره بیش از هرچی، اسا فیثاغورس قانون جه اشناسنّه که قائم‌الزاویه‌یِ ضلع‌ها ره تونده میّن هاکنه.

پیتاگوراس ساموس جزیره دله دنیا بموئه که میلیتوس نزدیکی دیّه و اونجه‌ی حاکم ونه سفارش ره هاکرده تا شه اولین تحصیلات ره مصریون دله یاد بَیته. وه مصری و بابِلی دانشمندون جه خله تأثیر بَیته. گانّه که وقتی بابل دله دیّه، وه ره اسیر بَیتنه که داریوش، ایران شاه، وه ره نجات هدا و وه ره بَوِرده تخت جمشید ره سِراق هدا.

پیتاگوراسِ موجستمه که وی‌ین دله بساتنه.

پیتاگوراس وقتی وردگرسته یونان، ونه استقبال بوردنه. پیتاگوراس این گادِر فلسفه‌ی کلمه ره بساته. وه ات‌که بگذشته، همون حاکمی که وه ره کومِک هاکرد-بی‌یه جه فرار هاکرده بورده کروتون، که اسا ایتالیایِ دله دره. اونجه اولین سکه ره کروتونی‌ها وسّه بساته.

پیتاگوراس و ونه شاگردون شه اطلاعات و دونستنی‌ها ره طبقه‌بندی کاردنه و هرکس ره علم و دانش یاد ندانه که باعث وانه وشون بشناسی‌ین امه وسّه سخت بون. وشون اتی فرقه بساتنه و حالت اتا دین پیدا هاکرد بینه. پیتاگوراس فرقه‌باورون گاتنه که هرکس هر چی کشف هاکرده ره ونه باسم پیتاگوراس ثبت هاکنه و حق ندارنه شه کشف ره شه نوم جا نشر هاده؛ همینسه دقیقاً میّن نی‌یه که چی ره خادی وه کشف هاکرده و چی ره ونه شاگردون بفهمستنه. پیتاگوراسیون تناسخ و دِگانگی ره باور داشتنه. وشون اتی عجیب-غریب قانون هم داشتنه و مثال حبوبات و لوبیا نخاردنه.

پیتاگوراس دنیا ره بر اساس اعداد و ریاضیات دونسته. وه حتا هارمونیکِ تساعد و اوکتاو ره کشف هاکرده که موسیقی ره بر اساس ریاضی قانون‌بندی کانده. پیتاگورس اعداد ره کامل دونسته و چون ریاضیات قابل حس نینه ولی قابل فهم هستنه، اینان ره خله مهم دونسته. وه نتیجه بَیته جهون ابدی هسته و جهونی که عقل ره تونده حالی بوو، حس و مشاهده ره نتونده حالی بوه. پس اینتی گاته که اگه آدم ریاضی ره در-بَوِره، تونده دنیایِ قوانین ره متوجه بوو.

منابع

[دچی‌ین]
  1. "EB-11 / Pythagoras". ویرایش یازدهم دانشنامه بریتانیکا (انگلیسی جه).
  2. ونه نوم اینجه بمو: برگه‌دان مستند مجازی بین‌المللی. اثر یا نومِ زوون: چندزبانه. ناشر: مرکز کتابخانه‌ای رایانه‌ای پیوسته.
  3. 1 2 ونه نوم اینجه بمو: دانشنامه برخط بریتانیکا. شناسۀ آنلاین دانشنامۀ بریتانیکا: biography/Pythagoras. شهرت: Pythagoras. هارشی‌ین تاریخ: ۱۱ دسامبر ۲۰۲۰. اثر یا نومِ زوون: انگلیسی.
  4. ونه نوم اینجه بمو: تاریخ هرودوت. اثر یا نومِ زوون: باستان یونانی زوون. نویسنده: هرودوت.
  5. شناسهٔ ULAN: 500329588. ونه نوم اینجه بمو: اتحادیه فهرست نام هنرمندان. انتشارِ تاریخ: ۸ ژوئیه ۲۰۱۶. هارشی‌ین تاریخ: ۱۳ مه ۲۰۲۴. اثر یا نومِ زوون: انگلیسی.
  6. ونه نوم اینجه بمو: Library of the World's Best Literature. انتشارِ تاریخ: ۱۸۹۷.
  7. "Dictionnaire des philosophes antiques I". Dictionnaire des philosophes antiques (فرانسوی جه): 192. ۱۹۹۴. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
  8. ونه نوم اینجه بمو: Lives and Opinions of Eminent Philosophers. نویسنده: دیوژن لائرتی. اثر یا نومِ زوون: باستان یونانی زوون. انتشارِ تاریخ: قرن 3.
  9. 1 2 3 4 5 6 ونه نوم اینجه بمو: بایگانی تاریخچه ریاضیات مک‌تیوتر.
  10. Realʹnyj slovarʹ klassičeskih drevnostej po Lûbkeru (روسی جه). {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)
  11. ونه نوم اینجه بمو: سودا. نویسنده: various authors. ناشر: مقدار ناشناخته. اثر یا نومِ زوون: یونانی بیزانسی.