یونانی

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یونانی
Ελληνικά
Ellīniká
بیان شابلون:IPA-el
زبان بومی در Flag of Greece.svg یونان
Flag of Cyprus.svg قبرس
Flag of Albania.svg آلبانی
Flag of Italy.svg ایتالیا
Flag of Turkey.svg تورکیه
Flag of Egypt.svg مصر
Flag of the United States.svg متحده ایالات آمریکا
Flag of Australia.svg استرالیا
Flag of the United Kingdom.svg بریتانیا
Flag of Canada.svg کانادا
پرچم آلمان آلمان
Flag of Russia.svg روسیه
Flag of Ukraine.svg اوکراین
شابلون:RSA
شابلون:BRA
Flag of France.svg فرانسه
Flag of Argentina.svg آرژانتین
Flag of Belgium.svg بلجیک
شمار گویشوران
حدود ۱۳ میلیون[۱]  (بدون تاریخ)
یونانی خط
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
Flag of Greece.svg یونان
Flag of Cyprus.svg قبرس
Flag of Europe.svg اتحادیه اروپا[۲]
شناخته‌شده به‌عنوان زبان اقلیت در:
Flag of Albania.svg آلبانی[۳]
Flag of Armenia.svg ارمنستون[۴][۵]
Flag of Italy.svg ایتالیا[۳]
Flag of Romania.svg رومانی[۴]
Flag of Turkey.svg تورکیه
Flag of Ukraine.svg اوکراین[۴]
کدهای زبان
ایزو ۱–۶۳۹ el
ایزو ۲–۶۳۹ gre (B)
ell (T)
ایزو ۳–۶۳۹ در زمان‌های گوناگون:
شابلون:ISO639-3 documentation – کهنه یونانی
شابلون:ISO639-3 documentation – یونانی زوون
شابلون:ISO639-3 documentation – پونتی یونانی
شابلون:ISO639-3 documentation – میسنی یونانی
شابلون:ISO639-3 documentation – میونی یونانی
شابلون:ISO639-3 documentation – کاپادوکی یونانی
شابلون:ISO639-3 documentation – تساکونی یونانی
زبان‌شناسی 56-AAA-a (varieties: 56-AAA-aa to -am)
Modern Greek dialects en.svg

یونانی زوون یا هلنی زوون(یونانی جه: Ελληνικά) اتا مستقل زوون هسته که هندواروپایی تبار جه هسته و اسا یونان و قبرس کشورون و اروپای اتحادیه دله رسمیت دارنه و مدیترانه‌ی وَر-تا-وَر ونجه گپ زنّه. این زوون طولانی‌ترین تاریخ مستند ره میون تموم زوون‌هایی که هنتا زنده هستنه، دارنه و حداقل ۳۵۰۰ سال هسته که بنویشته وونه.[۶] وشون الفبا یونانی خط هسته که فینیقی خط جه بَییت بیّه و خط‌های لاتین، سیریلیک، ارمنی، قبطی، و گوتی ونجه تقلید هاکردنه.

یونانی حداقل هزاره سوم پیش از میلاد جه بالکان دله گپ بزه بی‌یه. قدیمی‌ترین اثر مکتوبی که یونانی جه هسته، اتا رسی کتیبه هسته که سال ۱۴۵۰ تا ۱۳۵۰ پیش از میلاد شنه[۷] یونانی زوون دنیا و اروپایِ تاریخ دله خله اهمیت دارنه و ونه ادبیات باعث هسته که هنتا هم خله مردمون دل خانه که این زوون ره یاد بَیرن. هومر، سوفکلس و آیسخولوس جه بَی تا عهد جدید که مسیحیت اصلی کتاب هسته، این زوون جه بنویشته بَینه و این زوون فلسفه و تاریخ و علوم مختلف دله اولین آثار ره بوجود بیارده.

الفبا[دچی‌ین]

وشون الفبا ۲۴ حروف دارنه و اتا از کاملترین سامانه‌های الفبایی و نیز کهنه‌ترین الفبایی هسته که هنتا کار بزه وانه. چپ به راست بنویشت وانه و خله خط‌هایی که اسا درنه، ونه سر جه بساته بَینه. ونه حروف ره اینجه راست-به-چپ جه وینی:

کپتال
Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω
اسمال
α β γ δ ε ζ η θ ι κ λ μ ν ξ ο π ρ σ/ς τ υ φ χ ψ ω

تلفظ:

  • Α α: آلفا
  • Β β: بتا
  • Γ γ: گاما
  • Δ δ: دلتا
  • Ε ε: اپسیلن
  • Ζ ζ: زتا
  • Η η: اتا
  • Θ θ: تتا
  • Ι ι: یوتا
  • Κ κ: کاپا
  • Λ λ: لاندا
  • Μ μ: موو
  • Ν ν: نوو
  • Ξ ξ: کی سی
  • Ο ο: اُمیکرون
  • Π π: پی
  • Ρ ρ: رو
  • Σ σ/ς: سیگما
  • Τ τ: تاو
  • Υ υ: آپسیلن
  • Φ φ: فی
  • Χ χ: خی
  • Ψ ψ: سای
  • Ω ω: اُمگا

منابع[دچی‌ین]

  1. Greek language. SIL International (2009).
  2. The EU at a glance - Languages in the EU. Europa. اتحادیه اروپا. بازیابی در 30 July 2010.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Greek. Office of the High Commissioner for Human Rights. Archived from the original on ۱۸ نوامبر ۲۰۰۸. بازیابی در 2008-12-08.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ List of declarations made with respect to treaty No. 148. شورای اروپا. بازیابی در 2008-12-08.
  5. An interview with Aziz Tamoyan, National Union of Yezidi. groong.usc.edu. Archived from the original on ۲۳ ژوئن ۲۰۱۳. بازیابی در 2008-12-08.
  6. Greek language. Encyclopædia Britannica, Inc.. بازیابی در 29 April 2014.
  7. Ancient Tablet Found: Oldest Readable Writing in Europe. National Geographic Society (30 March 2011). بازیابی در 22 November 2013.