آتاتورک

آتاتورک

مقوم

ترکیه رییس‌جمهور (1) ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳ – ۱۰ نوامبر ۱۹۳۸ – عصمت اینونو ← Chairman of the Cabinet of the Executive Ministers of Turkey ۳ مه ۱۹۲۰ – ۲۴ ژانویه ۱۹۲۱ کابینه: 1st cabinet of the Executive Ministers of Turkey ترکیه نخست‌وزیر ۳ مه ۱۹۲۰ – ۲۴ ژانویه ۱۹۲۱ ترکیه‌یِ پارلمونِ نماینده

شخصی معلومات

بزا-روز	۱۸۸۱ سالونیک
تشریفاتی لقب	پاشا غزوه
نوم، ماری زوون جه	Mustafa Kemal Atatürk  (ترکی استانبولی)
تولدِ نوم	Ali Rıza oğlu Mustafa Kemal  (ترکی استانبولی)
لقب	Türklerin babası  (ترکی استانبولی) Father of the Turks  (انگلیسی) თურქების მამა  (گرجی)
بمردن	۱۰ نوامبر ۱۹۳۸ (56/57 سال) کاخ دلمه‌باغچه (تورکیه بشیکتاش )
بمردن دلیل	سیروز
مِزار	آنت‌کابیر
ملیت	تورکیه (۱۹۲۲ – ۱۹۳۸) عثمانی (۱۸۸۱ – ۱۹۲۲)
اقامت	سالونیک شاهین‌بی
کار محل	آنکارا
تحصیلات	آکادمی نظامی ترکیه (۱۸۹۹ - ۱۹۰۲) Monastir Military High School (۱۸۹۶ - ۱۹۳۸) Ottoman Military Academy ( - ۱۹۰۵)
ماری زوون	اىستامبولی تؤرکی
گپ بزوئن زوون	اىستامبولی تؤرکی — زبان ترکی عثمانی — فرانسوی
زوونی که نوشته	اىستامبولی تؤرکی — زبان ترکی عثمانی
هویت	مردمان ترکیه

خانواده

پی‌یر	Ali Rıza Efendi
مار	Zübeyde Hanım
برار-خاخِر	Makbule Atadan
همسر	لطیفه عشاقی (۱۹۲۳ - طلاق ۱۹۲۵)
وچون	لیست… صبیحه گوکچن (adopted child ) Zehra Aylin (adopted child ) Rukiye Erkin (adopted child ) Nebile İrdelp (adopted child ) Afet İnan (adopted child ) Ülkü Adatepe (adopted child ) Abdurrahim Tuncak (adopted child ) Mustafa Demir (adopted child )

دیگه چیون

قد	۱۷۴ سانتی‌متر
دست	راست دست
میِ رنگ	بلوند
چشِ رنگ	کهو
مالک	Fox
پیشه‌ئون	لیست… سیاستمدار دولت‌مرد نویسنده انقلابی army officer
سیاسی حزب	جمهوری‌خاه خلق حزب (۱۹۲۳ – ۱۹۳۸)
عضو	Homeland and Freedom حزب اتحاد و ترقی
نظامی چلّه	نیروی زمینی ترکیه
نظامی رتبه	mareşal (۱۹۲۱ – ۱۹۲۷)
جنگ که دیّه	لیست… 31 March Incident جنگ عثمانی و ایتالیا جنگ‌های بالکان نبرد گالیپولی لشکرکشی قفقاز نبرد سینا و فلسطین ترکیه استقلال جنگ

اعمال

جوایز

لیست…  Medal of Independence (۲۱ نوامبر ۱۹۲۳)  Gallipoli Star (۱۱ مه ۱۹۱۸)  1st Class Order of the Crown (۱۹ فوریه ۱۹۱۸)  1st class, Order of the Medjidie (۱۶ دسامبر ۱۹۱۷)  Iron Cross 2nd Class (۹ سپتامبر ۱۹۱۷)  Silver Military Merit Medal (۹ سپتامبر ۱۹۱۷)  2nd class, Order of the Medjidie (۱۲ دسامبر ۱۹۱۶)  Bronze Military Merit Medal (۲۷ ژوئیه ۱۹۱۶)  Military Merit Cross III. Class (۲۷ ژوئیه ۱۹۱۶)  Order of Osmanieh 2nd Class (۱ فوریه ۱۹۱۶)  صلیب آهنین (۲۸ دسامبر ۱۹۱۵)  Liakat Medal (۱ سپتامبر ۱۹۱۵)  Imtiyaz Medal (۳۰ آوریل ۱۹۱۵)  Order of Osmanieh 3rd Class (۱ فوریه ۱۹۱۵)  Order of Osmanieh 4th Class (۶ نوامبر ۱۹۱۲)  5th class, Order of the Medjidie (۲۵ دسامبر ۱۹۰۶)  Order of Saint Alexander

امضا

قور عکس

  

مصطفی کمال‌ پاشا (معروف به آتاترک به معنای تورکون پی‌یر) نظامی و دولتمرد و تورکیه جمهوری مؤسس بی‌یه. وه نظامی امور دله خله استعداد داشته اونایی که چناق‌قلعه کالیجار (۱۹۱۴) دله "Çanakkale geçilmez" شعار جه که یعنی «نتونّی چناق قلعه جه هدار هاکنین» اتا پچیک لشکر جه گت بریتانیای دریایی نیرو و فرانسه جلو هرسائه و اجازه ندا وشون استامبول ره بیرن.

وه سال ۱۸۸۱ میلادی شهر تسالونیکی شومال یونان دله، که اون گادر جزئی از عوثمانی بی‌یه، دنیا بمو. ابتدا وارد ارتش عوثمانی بیّه و طرابلس لیبی دله ایتالیائی‌ئون جا بجنگسته؛ وه دههٔ اول قرن بیستوم دله به همراه گروهی از افسرون تورک، که جوون تورکون نومسته بینه، پایه‌ئون اصلاحات ارتش و دولت ره به نفع ملی‌گرایی تورک‌ها تثبیت هاکرده. جنگ‌ئون بالکان دله به سمت فرموندهی برسی‌یه و سال ۱۹۱۶ تنگه داردانل و شبه جزیره قالیبولی دله برابر انگلیسی‌ئون موقاومت هاکرده و مانع اشغال استامبول توسط نیروی بریتانیا و متفقین جهونی جنگ اول سر بیّه. وه سپس جبهه روس دله بجنگسته.

جهونی جنگ اوّل دله دولت عوثمانی شکست بخارده و مناطق بسیاری شمال آفریخا و حجاز، سوریه، عراق دله به دست کشورون بریتانیا و فرانسه دکته. قسمت‌ئونی از شرقی اروپا هم با حمایت فاتحون جنگ به استقلال برسینه. اواخر سال‌ئون جهونی جنگ اول تروکیه مورد هجوم فرانسه و ایتالیا جنوب‌وری و یونان شرق وری جا بی‌یه. آتاترک رهبری جنگ استقلال تورکیه ره بر عهده داشته. پایان جهونی جنگ اول مردم تورکیه بی‌کفایتی خلیفه عبدالحمید اول و نیظام عوثمانی جه خسته بینه و آتاترک رهبری قیوم علیه خلافت و امپراتوری عوثمانی ره به عهده بییته. سال ۱۹۲۳ تورکیه مودرن با نیظام جوموری توسط ملی گرایون و گروه‌ئون موبارزه درست بیّه. آتاترک از اون تاریخ تا زمون بمردن سال ۱۹۳۸ گادِر تورکیه رئیس‌جومور بی‌یه.

منابع

• حیات سیاسی و نظامی آتاترک