ایسلام

ویکی‌پدیا جه، آزاد دانشنومه
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن
Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg
Shahada.svg

مجموعه مقاله‌های
ایسلام

اصول

توحید
نبوت
معاد

اصول خاص تشیع

ایمامت عدل

فروع

نماز روزه زکات
حج جهاد

فروع خاص تشیع

خمس
امر به مئروف
نهی از مونکر
تولی تبری

منابع ایسلامی

قورآن عقل
سنت (حدیث)

شخصیّت‌ها

ممد
علی فاطمه
اهل بیت
خلفای راشدین
امامان شیعه
صحابهٔ ممد

مذهب‌ئون

تسنن تشیع تصوف

مذاهب فقهی

جئفری شافعی
حنفی مالکی
حنبلی مذاهب دیگر

مذاهب کلامی

امامیه
اسماعیلیه خوارج
مرجئه اشاعره
معتزله مذهبون دیگر

علوم ایسلامی

حدیث تفسیر
فقه کلام
فلسفه عرفان

تاریخ ایسلام

امویان عباسیون
فاطمیون مملوکان
عوثمانی صفویان
آخرالزمون

جوغرافی ایسلام

مکه مدینه
بیت‌المقدس
کوفه نجف
کربلا سامرا
کاظمین مشهد
بغداد دمشق
عربئون یمن
عیراق شام
ئیران مصر
اندلس شومال آفریخا
آسیای میونه هند

Maghribi Kufic2.jpg


ایسلام یا اسلام دین اتـّاپرستی و اتا از جهون ابراهیمی دین‌ئون هسته. کلمه ایسلام که «س-ل-م» ریشه جه بموئه معنیای زیادی دانه. ونه اتا معنی تسلیم بین هسته. پیروون اینتا دین ره موسلمون گانه. اسا ایسلام هارشای(نظر) رسمی پیروون شومار جه مکون دوم ره دانه .

موسلمونا موعتقدنه که خِدا قورآن ره به محمد هدائه. موسلمونا به اینتا باورنه که خدا خله از پیومبرون وحی برسنیه ئو محمد آخریه وشون هست.

خِدا موسلمونا پَلی چتی ایسم دانه؟[دچی‌ین]

قورآن دله الله ایسم ویژهٔ خدای ات دونه ای ئو بنویشته ئون عربی-ایسلامی هسته. با این حال فارسی‌ زوونون معمولاً از واژهٔ خِدا ایستیفاده کاننه. البته خِدا قورآن دله ایسم‌ئون زیادی دانه کبیر، مجید، رحمون، رحیم ئو…. ویشته اسمون خِدا ایسلام دله، نشون‌دهندهٔ برتری همیشگی وه هسته ئو ساختارون این ایسم‌ئون، معمولاً صفت‌ئون عالی به‌کار بورده.

مذهبون ایسلام[دچی‌ین]

بعد از بمردن پیومبر ایسلام موسلمونا هر کدوم اتـّی هارشا داشنه بعضیا راحت طـَلِب بینه بعضیا کَلّه شائ کله بیه (ایصتیلاح) ئو... . همینتا وسّه هرکادوم اتا مذهب را دمبدانه که هر کادوم تا شه هارشا ره بهته دونّه.

تشیع[دچی‌ین]

  • گت بنویشت ره بخونین: تشیع

شیعه در کلمئون دتا معنا دنه ۱- توافق و هماهنگی ۲ یا چن نفر بر اتا موضوع ۲- قبول هکردن ات نفر یا گروه از مردم یا گروهی دیگه. در زوون عربی در اصل به معنای اتا دتا یا گروهی از پیروون هسه. در قورآن این لفظ چندین بار به این معنا به کار بورده. برای مثال در آیه ۱۵ سوره قصص درباره اتا از پیروون موسی از ایسم شیعه موسی و اتا جای دیگه از ایبراهیم به ایسم شیعه نوح یاد کانده. در تاریخ ایسلام لفظ شیعه، به معنای اصلی و لغوی‌اش برای پیروون افراد مختلفی به کار شیه. برای مثال، بعضی موقه از شیعه علی و گاهی از شیعه معاویه نام برده بیه. اما این لفظ به تدریج معنای ایصطلاحی پیدا هکرده و فقط بر پیروان علی که به ایمامت وه معتقدنه ایطلاق وانه.

تسنن[دچی‌ین]

  • گت بنویشت ره بخونین: تسنن

وشون بر خلاف شیعیون ایمام علی ره ایمامت جه قبول ندانه ، وشون شه چنتا تیکّونه. ولی ویشته ابوبک ئو عومر ئو عوثمان ره شه خلیفه دونه ئو ای وشون پشت سر علی ره خلیفه دونه.

ایسلام ئو مازرون[دچی‌ین]

بعد از بمردن محمد ئو بعد از جنگون رده (جنگ‌ئونی که اعراب میون دیّه) برای کونترل نیروی جنگ طلبی عئربون، به فرمون ابوبکر ئو عومر، عئربون ئیران جه بتجینه ئو طی ۱۰ سال ئیران جز نوائی گیلون ئو مازرون وا بینه ولی این جائون ره گیل جاماسب (که اون زمون شائ کارنودیون بیه) به وشون ندانه.