پرش به محتوا

گرگان

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
(استرئوا جه بموئه)
گرگان
Map
نوم
نومِ ریشه
رسمی نوم
گرگان (فارسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
محلی نوم
گرگان (فارسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
اداری تقسیمات
کشور
جورته تقسیمات
مرکزیت
حکومت
شهردار/فرماندار
حسین صادقلو[۶]
جوغرافی ویژگیون
گتی
۶۵۶ mi² ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بلندی
۱۴۸ متر ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جمیعت
جمیعت
۳۲۹٬۵۳۶ نفر سال ۱۳۹۰[۱]
مردها
۱۷۴٬۷۹۷[۷] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زنان
۱۷۵٬۸۷۹[۷] (سرشماری) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دیگر معلومات
محلی زوون
تلفن پیش‌شماره
0171 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جوغرافی کد
132892[۸] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
خاخِربخوندست شهرون
دِ گالی شهرون

'استرئوا یا گرگون گلستون اوستان نیشتنگاء ایران ِشمال دله و از گت‌ترین شهرون شمالی ایران هسته.

جوغرافی[دچی‌ین]

اینتا شهر در شرق مازرون دریا قرار دارنه. جمعیت سَره گرگان دومین رتبه ره در کل شمال بعد از رشت دارنه.

تاریخ[دچی‌ین]

اتا گرگانی ظرف که سلجوقیون گادِر شنه و اسا تبریز ِموزه دله کته

این شهر نوم قدیم «استرآباد» بی‌یه. استرآباد نوم دله استر همون «اساره یا اِستاره» جه بَییت بیّه و استرآباد «استاره‌ئونِ مِلک» ره معنی دِنه. [۹]

نومی که اسا این شهرِ سَر دَره (گرگان) اتا قدیمی نوم هسته که پیش از اسلام جه وَرگِردِنه. این نوم پیش از اسلام ورکانه یا ورگانه بی‌یه که یونانیون وه ره هیرکانیا گاتِنه. تموم این نوم‌ها ورگ وَرگِردِنه که قدیمی اساطیر دله اتا داستان‌دار حیوون هسته. ورکانه ره عربی دله به جرجان دگاردنینه و این شهر گنبد کاووس فعلی سَر قِرار داشته.[۱۰]

فرهنگ[دچی‌ین]

استرآباد قدیم منطقه گرگان یا جرجانِ مهم شهرون جه بی‌یه. این شهرِ مردمون تبری فرهنگ داشتنه. این شهر قاجارون گدر به بعد مهاجرون زیادی پیدا هاکرده که باعث بَیینه اقلیتون مختلف شهر دله ساکن بَوون و اسا این شهر اتی چن‌فرهنگی هسته. فارس‌ها، مازرونی‌ها، ترکمون‌ها، سیستانی، بلوچ، قزاقی، افغان، آذری ترک و... شهر دله اسا هِدی جه زندگی کانّه و فارسی مردمون ِاصلی زوون بَیی‌یه.

گرگانِ اصلی مردمون، که هنتا مازرونی زوون (= گلکی، تبری) جه گپ زنّه، اتی مخصوص لهجه دارنه که «استرآبادی لهجه» یا «گرگانی لهجه» ره معروف هسته. قدیم استرآبادِ مردمون اتجور مخصوص زوون هم داشتنه که اسا از بین بورده. این زوون هم اتی شمالی زوون بی‌یه که ونجه فقط چنتا بنویشته اسا وجود دارنه.


گت آدمون[دچی‌ین]

میرداماد، سیداسماعیل جرجانی، فخرالدین اسعد گرگانی ، میرفندرسکی و ...

منابع[دچی‌ین]

  1. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  2. سالنامه آماری استان گلستان سال ۱۳۸۹، پرونده 2-8، درگاه آمار ایران
  3. استرآباد/Fa/ShowBmiStateInfo.aspx?tid=20&sid=42&AspxAutoDetectCookieSupport=1 بانک ملی ایران]: وضعیت اجتماعی گلستان، بازدید: اکتبر ۲۰۰۹.
  4. سایت شهرداری و شورای اسلامی شهر گرگان. بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.
  5. همشهری. پنجشنبه ۵ شهریور ۱۳۸۳ - سال دوازدهم - شماره - ۳۴۷۸. بازدید: نوامبر ۲۰۰۹.
  6. «معرفی شهردار گرگان». پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری گرگان. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ "جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری" (فارسی جه). Retrieved 29 October 2023. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)
  8. ونه نوم اینجه بمو: جئونیمز. اثر یا نومِ زوون: انگلیسی. انتشارِ تاریخ: ۲۰۰۵.
  9. تاریخ طبرستان. بهاء الدین محمدبن حسن بن اسفندیار کاتب. عباس
  10. Borjian, H. 2008. «The Extinct Language of Gurgan: Its Sources and Origins». JOURNAL- AMERICAN ORIENTAL SOCIETY. 128 (4): 681-708.