تالشی
| ||||
|---|---|---|---|---|
| Tolyšə zyvon، تؤلشی، толыши، Tолышә зывон، تؤلشه زوؤن | ||||
| گنشکرون | ||||
| کشور | ||||
| بومی جائون | ||||
| خط | ||||
| خانواده | هندو-اروپایی زوونون |
|||
| ایزو 639-3 | ||||
| نقشه | ||||
تالشی اتخله لهجه دارنه که سهتا چلّه بـِن قرار گیرنه
| ||||
| کد ره دچیین - دچیین | ||||
تالشی (تالشی جا: تالشی زَوُن یا толышә зывон) اتا اِرانیج زوون نوم هسسه. تالشی زوون ایران غربی شمال زوونون و کاسپی زوونون رج دله قرار گیرنه. گِلان ِشمالی قسمت و اردبیل ِشرقی قسمت ایران دله و آذربایجون ِجنوبی قسمت دله، تالشی جه گپ زنّه.
تالشی زوون مازرون ِدریوی ِکناره ره گیلکی و مازرونی زِوون جا همریشه هسسه ولی وشون جا تفاوت دارنه. تالشی زوون گیلکی و ترکی جا همسادا بیه و وشون رو تأثیر بـِشته انی وشون جا تأثیر بَئیته.[۱][۲][۳]
تالشون شه چلّهئونی دارنه. شمالی تالش میون پنجتا گویش دارمبی آستارایی، لنکرانی، ماسالی، لریکی و عنبرانی. جنوبی تالش دله، آستارای جا تا ماسال ور اتا جور تالشی گب زنّه که ترکی واریئه، اما ماسال جا تا صومعه سرا، فومن، ماسوله و شفت ِدهاتون وَر، اصیل تالشی گب بزه بونه. ترکی زوون که ایرانی تبار جه نییه تالشی میون نفوذ هاکرده و ونه اختلاف گویش ره باعث بیییه.
تالشی مردمون ره تومبی به دتا بخش تقسیم هاکنیم:
- اتا جا نشیر مدومون که سهر و دیات دله درننه و کیشاورزی کننه ره تالش گننه.
- کسونی که کوچ نشیرنه و کوهون دلهدرننه و دامداری کننه ره گالش گننه.
اردبیل اوستان تالشون شه زوون خله خار حفظ هاکردنه و عنبران نمین اردبیل دله درننه.
بن بنویشت
[دچیین]- ↑ تالشی زوون و ونه فامیلی کوردی جا
- ↑ اسلام گت دایرةالمعارف جلد ۱۴ مدخل تالش. علی عبدلی
- ↑ علی عبدلی، فرهنگ تطبیقی تالشی - تاتی - آذری، تهران، ۱۳۸۰.
منابع
[دچیین]- فارسی ویکیپدیا
- مستوفی، حمدالله به اهتمام دکتر محمد دبیرسیاقی. نزه القلوب. چاپ اول، تهران:
- بر پایهٔ کتاب: تالشان (از دوره صفویه تا پایان جنگ دوم ایران و روس) نوشته حسین احمدی، مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، تهران ۱۳۸۰.



