شمالی کره

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
(شمالی کوره جه بموئه)
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن

مختصات: شرقی′۰۰°۱۲۷ شمالی′۰۰°۴۰ / ۱۲۷غرب ۴۰جنوب / -۱۲۷;-۴۰

|

조선민주주의인민공화국
شمالی کره
ملی شعارملت قوی و پیروز
ملی سرودسرود میهنی
نیشتنگا
(و گتترین شهر)
پیونگ‌یانگ
شرقی′۴۵°۱۲۵ شمالی′۲°۳۹ / ۱۲۵٫۷۵غرب ۳۹٫۰۳۳جنوب / -۱۲۵٫۷۵;-۳۹٫۰۳۳
رسمی زوون کره‌ای
حکومت ِنوع تک حزبی-جوچه
حاکمون نوع 
رئیس شورای عالی دفاع
رئیس هیئت رئیسه مجمع عالی خلق
نخست وزیر

 • کیم جونگ-اون
 • کیم یونگ-نام
 • چو یونگ-ریم 
گتی
 -  گتی ۱۲۰٬۵۴۰کیلومتر مربع (۹۸ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۴٫۸۷
جمعیت
 -  سرشماری ۲۴٬۰۵۲٬۰۰۰ 
(۵۱ام)
 -  جمعیت انبسی ۱۹۸‎/km۲‏ (۵۵ام)
جی‌دی‌پی (تخمین ۲۰۰۸)
 -  مجموع ۳۲ میلیارد دلار (۹۴ام)
 -  سرانه ۱٬۹۰۰ دلار (۱۵۴ ام)
اچ‌دی‌آی (۲۰۰۶) ۰٫۷۶۶ (بالا) (۷۵ام)
پول یکا ون (KPW)
زمونی منطقه UTC (جهونی ساعت+۹)
 -  تابستونی (DST) CEST (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .kp
تلفن پیش‌شماره +۸۵۰

شمالی کُره که ونه رسمی نوم کره‌یِ خلقِ دموکراتیکِ جمهوری هسته، کشوری هسته که کره جزیره مونایِ شمال و آسیای ِشرق قرار دارنه. ونه نیشتنگا و گت‌ترین شهر نوم پیونگ‌یانگ هسته. این کشور جنوب جه جنوبی کره و شمال جه چین و روسیه ره هم‌سامون وانه.

شمالی کره جمعیت ۲۴ میلیون نفر و ونه زوون کره‌ای هسته. ونه مردمون ۶۴ درصد بی‌دین، ۱۶ درصد شمنیسم، ۱۳ درصد چئوندوی، و ۴٫۵ درصد بودایی هستنه.

تاریخ و سیاست[دچی‌ین]

وقتی کُره ره متفقون رَسِد هاکردنه، شمالی کره‌یِ حکومت کمونیسم په‌روو بیّه و کیم ایل-سونگ وشون رییس‌جمهور بیّه. وه اتا ایدئولوژی بنوم جوچه شه وسّه بساته که شمالی‌کره‌یِ رسمی ایدئولوژی هسته. این تئوری خودکفایی سَره چرخ گیرنه و همینسه شمالی کره اتا منزوی کشور بَیی‌یه؛ خصوصاً اون گادر تاسا که شوروی هم رِقِد بورده. کیم ایل-سونگ که بمرده، ونه ریکا و اَی ونه پسرزا جاکم بَیینه ولی رییس‌جمهوری ِمقوم فقط ونه وسّه بموندسته و دیگه هچکی ره این کشور دله رییس‌جمهور نائورنه.[۱]

نظامی[دچی‌ین]

کره‌یِ خلقِ ارتش دنیا دله چارمین گتِ ارتش هسته و ۱٫۲۱ میلیون خدمه مسلح دانّه چون ۲۰٪ مردان ۱۷–۵۴ ساله ونه دله عضو هستنه و به ازای هر ۲۵ نفر اتا سرباز دارنه. وشون هسته‌یی آزمایشات و موشکی کارون وسّه معروف هستنه و این سلاحون جه دائماً جنوبی کره و آمریکا ره تهدید کانّه.

مردمون وضع[دچی‌ین]

شمالی کره دله میلادی تقویم رسمی نی‌یه و سالون ِمبدا کیم ایل-سونگِ تولد هستنه.[۲]

کره‌یِ دِتا کشور شو؛ شمالی کره دله شو هچکی اجازه ندارنه برق روشِن هاکنه.[۳]

شمالی کره دله تمومِ آدمونِ حقوق ات‌قایده هسته. مثلاً سال ۱۳۸۹ هر نفر معادل چهل‌وهشت هزار تِمِن در ماه حقوق گیته.[۴]

اون گادر که شوروی رِقِد بورده تاسا شمالی کره‌یِ مردمون همیشک خِراک وسّه مشکل دارنه. دهه ۹۰ میلادی قحطی اقلاً ۱ میلیون نفر ره بکاشته. حدود یک سوم زنان و وچون سوءتغذیه دارنه.[۵][۶] گرچه زنان و مردان ِحقوق اغلب برابری کانده.[۷]

بعضی شرایط[دچی‌ین]

  • مردان ِمی نَوِنه بلند بائه و زنان نتونّه مینی‌ژوب دکانن.[۸]
  • انده قحطی و وشنایی مردم ره مِزراب بی‌یشته که آدم‌خاری این کشور دله جا دکته و هر سال ویشته وانه.[۹]
  • مقامات و سیاسیون همه فک-و-فامیل هستنه و اتی اشرافِ طبقه این کشور دله حکومِت ره شه دَس دانّه.[۱۰]
  • مردمون اجازه ندارنه شه شهر دله جه بریم بورِن؛ کشور جه بریم بوردِن هم کلاً محاله.[۱۱]
  • بعضی‌ئون ره وَرنه و وشون جه زور-پشتی وَچه دنیا یارنه تا جمعیت ره بالا دارن.[۱۲]
  • این کشور دِنیایِ دیکتاتوری‌ترین کشور بشناسی‌یه وانه.[۱۳]
  • هر سال دِ ماه اتا جشنواره یلنه که ورزشکارون و سِماکَرون ونه دله نمایش دِنّه. این پرخرج ِمراسم رییس‌جمهورون و رؤسایِ تشکر وسّه برگزار وانه.[۱۴]
  • حدود سه میلیون و پونصد هزار نفر این کشور دله اعدام بَینه. خِراک جا بدائن یا خارج جه تماس بَیتن تونده اعدام ره باعث بَوو. بعضی گادِر استادیوم دله اعدام یلنه که مردم جمع بوون و وه ره هارشِن.
  • صِوی شیپور و بلندگو جه مَیّن وانه که مردم چه ساعتی ونه هِرِستِن و شو برق قطع بیّه، همه ونه بخاسِن.
  • مردمِ لباس ونه ات‌جور بائه و امنیتی نیروئون مُخبر هستنه که هچکی جور دیگه لباس نکانه.
  • رییس‌جمهور نوم واری نَوِنه کشور دله دَوائه و هرکی رییس‌جمهور نوم ره داره، ونه شه نوم ره عوض هاکنه.[۱۵]
  • دوربین فیلمبرداری و عکاسی این کشور دله ممنوع هسته.[۱۶]
  • زندونیون ره وَرنه کار اجباری وسّه و وشون خانواده‌ئون ره هم وشون همراه وَرنه.[۱۷]

تقسیمات[دچی‌ین]

شمال کره ۹ استان‘ ۴ شهرداری و دِتا گتِ شهر جه تشکیل وانه:

North Korea location map 2.svg

نوم کره‌ای گتی

(کیلومترمربع)

نیشتنگا
پیونگان جنوبی 평안 남도; 平安南道 ۱۳۰۰۰ ساین نی
پیونگان شمالی 평안 북도; 平安北道 ۱۲۰۰۰ سینوئیجو
چاگانگ 자강도; 慈江道 ۱۶۰۰۰ کانگیه
کانگوون 강원도; 江原道 ۱۰۷۵۰ ونسان
هامگیونگ جنوبی 함경 남도; 咸鏡南道 ۱۷۵۰۰ هام هونگ
هامگیونگ شمالی 함경 북도; 咸鏡北道 ۱۶۰۰۰ چونگجین
هوانگهای جنوبی 황해 남도; 黃海南道 ۷۵۰۰ هائجو
هوانگهای شمالی 황해 북도; 黃海北道 ۸۴۰۰ ساریوون
ریانگانگ 량강도; 兩江& ۱۴۰۰۰ هیه سان

منابع[دچی‌ین]

جستجو در ویکی‌انبار ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که شمالی کره خَوری دَره ره پیدا هاکنین.
  • فارسی ویکی‌پدیا

شابلون:سوسیالیست کشورون