اکراین

Україна  (اوکراینی)

اوکراین

ملّی سرود:

Державний Гімн України

«سرود ملی اوکراین»

جوغرافی

بلند چکل	هوورلا (۲٬۰۶۱ متر)
جول‌ترین نقطه	Kuialnyk Liman (−۵ متر)
گتی	۶۰۳٬۵۵۰ ک‌م²
ئو	۷

جمعیت

نیشتگا	کی‌یف
گت‌ترین شهر	نیشتنگا
رسمی زوون(ون)	اکراین
نژاد(ون)	۷۷٫۸٪ اکراینی ۱۷٫۳٪ روس 4.9% بقیه
اتباع نوم	اکراینی
جمعیت	41,167,336 (شامل کریمه و سواستوپول)
مرد	۲۰٬۶۰۲٬۶۹۵ (۲۰۱۹) — ۲۰٬۴۷۰٬۱۵۱ (۲۰۲۰) — ۲۰٬۲۹۴٬۳۰۸ (۲۰۲۱) — ۱۷٬۴۴۹٬۲۴۹ (۲۰۲۲)
زن	۲۳٬۸۷۱٬۸۱۷ (۲۰۱۹) — ۲۳٬۷۳۷٬۶۰۴ (۲۰۲۰) — ۲۳٬۵۵۴٬۶۷۸ (۲۰۲۱) — ۲۰٬۵۵۰٬۷۵۱ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۳۰٬۸۹۷٬۷۷۸ (۲۰۱۹) — ۳۰٬۷۷۲٬۱۳۳ (۲۰۲۰) — ۳۰٬۵۸۷٬۷۳۷ (۲۰۲۱) — ۲۶٬۵۶۹٬۲۲۰ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۱۳٬۵۷۶٬۷۳۴ (۲۰۱۹) — ۱۳٬۴۳۵٬۶۲۱ (۲۰۲۰) — ۱۳٬۲۶۱٬۲۴۹ (۲۰۲۱) — ۱۱٬۴۳۰٬۷۸۰ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۶۹ (۲۰۲۲)

نٮظام

حکومت نوع	حکومت متمرکز نظام نیمه‌ریاستی جمهوری
رئیس‌جمهور	ولودیمیر زلنسکی
نخست‌وزیر	دنیز شمیهال
موقننه قووه	Verkhovna Rada
قضائیه قووه	Supreme Court of Ukraine — Constitutional Court of Ukraine
موجریه قووه	دولت اوکراین

دکته إتفاقون

بساتن	لیست… ۲۴ آگوست ۱۹۹۱ — ۷ نوامبر ۱۹۱۷ (ژولین) — ۱۰ مارس ۱۹۱۹ — ۱۶۴۸ — قرن 9 — ۱۱۹۹
رفراندوم	۱ دسامبر ۱۹۹۱
اکراین انقلاب	۱۸–۲۳ فوریه ۲۰۱۴

داخلی ناخالص تولید

محاسبه سال	۲۰۲۲
← مجموع	$622 billion
← سرانه	$15,124([[کشورون لیست، بخری‌ین قد سر جه| $15,124]])

اسمی داخلی ناخالص تولید

محاسبه سال	۲۰۲۲
← مجموع	$204 billion(56th)

جینی ضریب

عدد	۲۶٫۶
سال	۲۰۱۹

إنسانی توسعه شاخص

سال	۲۰۱۹
شاخص	۰٫۷۷۹
بیکاری نرخ	۸ (۲۰۱۴)
درآمد میانگین	۹٬۲۱۸ (۲۰۱۸)

إقتٮصاد

پول واحد	گریونا (₴)
مرکزی بانک	بانک ملی اوکراین
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۲۰ — ۱۴ — ۷ — ۰
قانونی سند	۱۸

نمادون

اینترنت کد	.ua .укр
دریایی شىناسایی إشماره	272
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	UA
تٮلفون کُد	+380

دیگه چیون

رانندگی جهت	right
قطار حرکت جهت	راست
وبسایت	ukraine.ua (انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، عربی، چینی، ایسپانیولی)

اکراین یا اوکراین (شه نویسنّه: Україна) اتا شرقی اوروپا قارهیِ کشورون جا هسته. اکراین انده گتِ سامون دارنه که اروپا دله، روسیه په، دومین گتی ره دارنه. این کشور همساینون بلاروس، لهستون، اسلواکی، مجارستون، رومانی، مولداوی و روسیه هستنه و جنوب وری جا آزوف و سیو دریا ره هم ور-خانّه. ونه گتی ۶۰۳۶۲۸ کیلومترمربع و ونه جمیعت ۴۳٫۶ میلیون نفر هسته. اکراین اروپایِ هشتمین جمیعت ره دارنه. وشونِ گتترین شهر و نیشتنگا نوم کییف هسته.

اینجه که اسا اکراین سامون قرار بیته، ۳۰هزار سال پیش‌از میلاد جه آدم دیینه. زمونی که ووسطا قورون بی‌یه، شرقی اسلاو ِمردم اینجه هنیشنه و روس‌ها جه پشو-پشو بخاردنه و اتی نژاد ره بساتنه که وشون ره «کی‌یفی روس» گاتنه؛ اینان پئی‌ته اکراینی مردم ره تبدیل بینه. قرن سیزهم موغول‌ها تا اکراین ره لشکر بکشینه و همه جا ره رقد بدانه و غارت هاکردنه. اکراینِ اتحاد این گدر از بین بورده و این کشور دکته لهستون-لیتوانی مشترک‌المنافع، اتریش-مجارستون، عثمانی و روسیه تزاری دست. این دوره دله اتا قوم که وشون ره «کازاک» گاتنه سر دربیاردنه و لهستون-لیتوانی و روسیه امپراتوری وسط تنک-تِرو بینه. زمونی که روسیه انقلاب شروع بیّه، این کازاک‌ها خله مهم بَینه و اتی شوروی ِبساتن سر نقش داشتنه. اینتی بیّه که اکراینِ مردمی جمهوری رسماً ۲۳ ژوئن ۱۹۱۷ شه ره اعلان هاکرده و بعدته، سال ۱۹۲۲ شورویِ جماهیر درون عضو بیّه. وشون زمونی که شوروی رقد بورده، سال ۱۹۹۱ دله، مستقل بَینه و اتا جمهوری بساتنه.

اکراینِ جدیدِ کشور شه ره بی‌طرف خوندسته. وشونان مستقل مشترک‌المنافع کشورون دله عضو بینه و سال ۱۹۹۴ باتنه که ناتو جه کایری کانّه. سال ۲۰۱۳, اتا مردی ویکتور یانوکویچ نوم، رئیس‌جمهور بیّه که بائوته خانه کشورِ خارجی امور دله، روسیه جا نزدیک‌ته بوو و روسی‌شون جه تجاری و اقتصادی رابطه داره و همینسه اروپای اتحادیه جه فاصله گیرنه. مردم این تصمیم ره واکنش سِراق هدانه و شهرِ اصلی میدون دله گرد بینه و انده شه حرف سر هرستانه تا اکراین انقلاب سال ۲۰۱۴ موفق بیّه. روسی‌مردم که اکراین دله اقلیت هستنه، این اوضاع جه موافق نینه و همینسه وشونِ مناطق دله مخالفت شروع بیّه. مارس ۲۰۱۴ دله کریمه ِجزیره‌مونا شه ره سیوا هاکرده و اتا رفراندوم په، باته که روسیه سامون دله قرار گیرنه. تا سال ۲۰۲۲ اختلاف دمباله داشته و این گادِر روسیه لشکر بکشی‌یه و روسیه-اکراین جنگ ره شروع هاکرده.

جوغرافی

این کشور شرق‌وَری جه روسیه جا؛ شومال‌وَری جه بلاروس جا؛ غرب جه لهستون، اسلواکی و مجارستون جا؛ جنوب‌شرقی سو جه رومانی و مولداوی جا هم‌سامون هسته و جنوب جه ونه سامون سیو دریا و آزوف دریا جه خانّه و ونه نیشتنگاء کی‌یف شهر و ونه رسمی زوون اکراینی هسته.

تقسیمات

اکراین ِکشور ره ۲۴تا استان تشکیل هدانه که هرکامین ره «اوبلاست» گانّه. علاوه برین، اتا جزیره‌مونا هم دره که کریمه نوم دارنه و اکراین این منطقه ره شه سامون دونده ولی روسیه وه ره بیته و اداره کانده. کریمه پیش از این، شه اتا شه‌گردون دولت داشته که اکراین ِنظر په کار کارده و اسا روسیه پرچم بن دره.

استان	گتی (in km2)	جمیعت (2010 آمار)	جمیعت (2021 آمار)	جمیعت انبسی (2021)	مرکز	شهرستون‌ها
استان چرکاسی	20,891.0	1,291,135	1,178,266	56.40	چرکاسی	4
استان چرنیهیو	31,851.3	1,104,241	976,701	30.66	چرنیهیف	5
استان چرنیوتسی	8,093.6	903,782	896,566	110.77	چرنیوتسی	3
استان دنیپروپتروفسک	31,900.5	3,344,073	3,142,035	98.49	دنیپرو	7
استان دونتسک	26,505.7	4,448,031	4,100,280	154.69	دونتسک	8
استان ایوانو فرانکیسوک	13,894.0	1,380,770	1,361,109	97.96	ایوانو-فرانکیفسک	6
استان خارکف	31,401.6	2,755,177	2,633,834	83.88	خارکف	7
استان خرسون	28,449.0	1,091,151	1,016,707	35.74	خرسون	5
استان خملنیتسکی	20,636.2	1,331,534	1,243,787	60.27	خملنیتسکیی، اوکراین	3
کی‌یف	28,118.9	1,719,602	1,788,530	63.61	کییف	7
استان کیرووهراد	24,577.5	1,014,809	920,128	37.44	کروپیونیسکی	4
استان لوهانسک	26,672.5	2,300,412	2,121,322	79.53	لوهانسک	8
استان لویو	21,823.7	2,545,634	2,497,750	114.45	لویو	7
استان میکولایف	24,587.4	1,186,452	1,108,394	45.08	میکولائیف	4
استان اودسا	33,295.9	2,387,636	2,368,107	71.12	اودسا	7
استان پولتاوا	28,735.8	1,493,668	1,371,529	47.73	پولتاوا	4
استان ریونه	20,038.5	1,152,576	1,148,456	57.31	ریونه	4
استان سومی	23,823.9	1,166,765	1,053,452	44.22	سومی	5
استان ترنوپیل	13,817.1	1,086,694	1,030,562	74.59	ترنوپیل	3
استان وینیتسیا	26,501.6	1,646,250	1,529,123	57.70	وینیتسا	6
استان ولین	20,135.3	1,038,223	1,027,397	51.02	لوتسک	4
Zakarpattia Oblast	12,771.5	1,246,323	1,250,129	97.88	اوژهورود	6
زاپوریژیا	27,168.5	1,805,431	1,666,515	61.34	زاپروژیا	6
Zhytomyr Oblast	29,819.2	1,283,201	1,195,495	40.09	ژیتومیر	4