پرش به محتوا

تاجیکسّون

مختصات: ۳۸°۳۳′ شمالی ۶۸°۴۸′ شرقی / ۳۸.۵۵۰°شمالی ۶۸.۸۰۰°شرقی / 38.550; 68.800
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
تاجیکسّون
Ҷумҳурии Тоҷикистон  (تاجیکی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
آزادی، آرامی، آبادی
ملّی سرود:
سرود ملی تاجیکستان [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
Map
جوغرافی
بلند چکل
قله اسماعیل سامانی [FA] ترجمه (۷٬۴۹۵ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
سیحون (۳۰۰ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گتی
۱۴۳٬۱۰۰
ئو
۱٫۸
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۸٬۱۶۰٬۰۰۰نفر
مرد
۴٬۶۹۶٬۸۹۸[۱] (۲۰۱۹) — ۴٬۸۰۱٬۴۸۹[۱] (۲۰۲۰) — ۴٬۹۰۶٬۱۴۳[۱] (۲۰۲۱) — ۵٬۰۰۸٬۷۳۲[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۴٬۶۴۰٬۱۰۵[۱] (۲۰۱۹) — ۴٬۷۴۱٬۷۱۷[۱] (۲۰۲۰) — ۴٬۸۴۳٬۹۲۱[۱] (۲۰۲۱) — ۴٬۹۴۴٬۰۵۵[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۲٬۵۴۹٬۸۴۲[۱] (۲۰۱۹) — ۲٬۶۲۴٬۹۵۵[۱] (۲۰۲۰) — ۲٬۷۰۳٬۳۰۳[۱] (۲۰۲۱) — ۲٬۷۸۳٬۵۹۵[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۶٬۷۸۷٬۱۶۱[۱] (۲۰۱۹) — ۶٬۹۱۸٬۲۵۲[۱] (۲۰۲۰) — ۷٬۰۴۶٬۷۶۱[۱] (۲۰۲۱) — ۷٬۱۶۹٬۱۹۲[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۷۱٫۰۵۱[۲] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
حکومت رئیس
قاهر رسول‌زاده [FA] ترجمه (۲۰۱۳ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
مجلس عالی تاجیکستان [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قضائیه قووه
Supreme Court of Tajikistan [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
تشکیل
 استقلال شوروی جه
 
جینی ضریب
عدد
۳۴[۳] (۲۰۱۵) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۶۸۵[۴] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۱۱[۵] (۲۰۱۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
National Bank of Tajikistan [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۲۰ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۷ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
472 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
TJ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۹۹۲
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
راست [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

تاجیکسّون (فارسی جه: Ҷумҳурии Тоҷикистон) اتا کشور نوم هسه میونی آسیا دله. وه اتا شوروی جمهوری‌ئون جا بی‌یه.

اینتا کشور همساینون نوم هسه: چین، افغانستان، اوزبکستون و قزاقستون.

این کشور زوون فارسی با تاجیکی لهجه هسته ولی برخلاف ایران و افغانستون اتی سیریلیک خط جه شه زوون ره نویسنّه.

تاجیکستان ناخالص تولید سال ۲۰۰۵ نزدیک به ۲ میلیارد دلار بی‌یه.[۷]

جوغرافی

[دچی‌ین]

تاجیکئون اتا سد کشور هسه.اینتا کشور ۱۴۳۱۰۰ کیلومتر موربع گتی درانه.ونه جمعیت ۹/۵ میلیون نغر هسه.ونه نیشته‌گا نوم دوشنبه هسه.

مردمون

[دچی‌ین]

این کشور مردمون سال ۲۰۱۴ میلادی ۸٬۱۶۰٬۰۰۰ نفر بینه. حدود ۷۹٫۹٪ مردم این کشور دله تاجیک هستنه که فارسی ِاتی مخصوص لهجه جا گپ زنّه. ۱۵٫۳٪ اوزبکی، ۱٫۱٪ روسی، ۱٫۱٪ قرقیزی، ۰٫۳٪ ترکمونی و ۰٫۳٪ تاتاری هستنه.[۷]

تاجیکستان تاریخ ایران جه خله اشتراک دارنه و ایران ِمرکزیت ره اسلامی دوره این ناحیه داشته. خله از دانشمندون، سیاسیون و عالمون فارسی تاجیکستون ِاسایی سامون دله دَیینه.

دین حدود ۹۰٪ تاجیکون اسلام هسته (۹۵٪ سنی حنفی، اقلیت ۵٪ شیعه که غالباً شیعه اسماعیلی و کمته ۱٪ امامیه). شیعیون ویشتر بدخشان دله درنه. طریقت نقشبندیه هم شه صوفیون ره تاجیکستون دله هنتا دارنه.[۸]

تقسیمات

[دچی‌ین]
نقشه تقسیمات کشوری تاجیکستان (۱- ولایت سغد، ۲- ناحیه‌های تابع جمهوری، ۳- ولایت ختلان، ۴- ولایت مختار کوهستان بدخشان)

تاجیکون ِولایات اینان هستنه:

منابع

[دچی‌ین]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴.
  2. "یونسکو. موسسه آماری".
  3. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  4. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  5. مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  6. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  7. 1 2 CIA - The World Factbook -- Tajikistan
  8. تاجیکستان در یک نگاه، سیدمحمد رکنی، بوشهر: شروع (۱۳۸۸)، صص ۱۸، ۳۶ و۳۷.