پرش به محتوا

مولداوی

مختصات: ۴۷°۰′ شمالی ۲۸°۵۵′ شرقی / ۴۷.۰۰۰°شمالی ۲۸.۹۱۷°شرقی / 47.000; 28.917
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
مولداوی
Република Молдова  (Moldovan) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
Discover the routes of life  (انگلیسی)
Dewch i Ddarganfod Taith Bywyd  (ولزی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ملّی سرود:
سرود ملّی
Map
جوغرافی
بلند چکل
تپه بالانشتی [FA] ترجمه (۴۳۰ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
نیستر [FA] ترجمه (۲ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گتی
۳۳٫۸۴۶>
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
رومانیایی[۱][۲][۳] — مولداویایی [FA] ترجمه[۴] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جمعیت
۳٫۵۶۷٫۵۰۰
مرد
۱٬۱۳۷٬۳۴۳[۵] (۲۰۲۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۱٬۲۷۱٬۸۶۴[۵] (۲۰۲۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۱٬۱۳۸٬۳۱۶[۶] (۲۰۱۹) — ۱٬۱۲۹٬۱۲۷[۶] (۲۰۲۰) — ۱٬۱۱۶٬۱۴۶[۶] (۲۰۲۱) — ۱٬۰۹۶٬۱۱۷[۶] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۱٬۵۲۵٬۹۰۸[۶] (۲۰۱۹) — ۱٬۵۰۶٬۰۰۳[۶] (۲۰۲۰) — ۱٬۴۷۹٬۶۶۳[۶] (۲۰۲۱) — ۱٬۴۴۲٬۷۷۷[۶] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۷۱٫۶۱[۷] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
مایا ساندو [FA] ترجمه (۲۰۲۰ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
Alexandru Munteanu [WD] ترجمه[۸] (۲۰۲۵ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
Parliament of the Republic of Moldova [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
استقلال
شوروی جه
۲۷ آگوست ۱۹۹۱
جینی ضریب
عدد
۲۶[۹] (۲۰۱۹) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۷۶۷[۱۰] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
إقتٮصاد
پول واحد
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۲۰ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
214 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
MD ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۳۷۳
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۱۲] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
راست [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
moldova.md (رومانیایی، انگلیسی، روسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

مولداوی (مولداویایی جه: Republica Moldova) اتا اروپایی کشور هسته که این قاره‌یِ شرقی مناطق دله دَره. مولداوی غرب جه رومانی و شرق جه اکراین ره وَر خانّه. مولداوی-رومانی ِسامون پروت و دانوب ِروخِنه‌ئون جه تشکیل وانه. این کشور میون سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۱ میلادی شوروی دله اتا جمهوری بی‌یه و روز ۲۷ آگوست ۱۹۹۱ اعلام استقلال هاکرده. مولداوی نیشتگا (=پایتخت) کیشیناو هسته.

مولداوی دله اتا منطقه دره که سال ۱۹۹۰ تاسا، ترانس‌نیستریا نوم جه، ات‌جور غیررسمی حکومت که شه‌گردون (=خودمختار) هسته، وجود دانّه. مولدوای ِدیگه قسمتون رومانی ِفرهنگ و زوون ِپه‌روو هستنه ولی ترانس‌نیستریاییون ویشته روسیه طرفدار هستنه.

جغرافی

[دچی‌ین]
این نقشه دله ترانس‌نیستریا ره زرد و مولداوی ِدیگه جائون ره کئو (=آبی) جه مَیِّن هاکردنه.

مولداوی ِگتی ۳۳۷۰۰ کلیومتر مربع هسته و این کشور اکراین و رومانی وسط کَته. مولداوی ِشرقی سامون - که اکراین جه وصل وانه - اتا شه‌گردون حکومِت دَس دَره که روسی مردمون ِشِنه. اینان وقتی شوروی رقد بورده، ترانس‌نیستریا ره بساتنه و شه ره اتا تازه کشور بنومستنه ولی مولداوی وشون ِاستقلال ره برسمیت نشناسی‌یه و باعث بیّه وشون میون جنگ بَواشه. اساترانس‌نیستریا دِفاکتو هسته و روسی ارتشیون ونجه دفاع کانّه.[۱۳] کیشینف و تیراسپول، بلتسی، تیگینا و ریبیتسا مولداوی مهمترین شهرون هستنه.

سیاست

[دچی‌ین]

مولداوی دله اتا پارلمونی جمهوری دره که رئیس‌جمهور کشور ِریاست و نخست‌وزیر حکومت ِریاست ره بعهده دارنه. این کشور متحد ملل سازمان، اروپای شورا، جهونی تجارت سازمان، فرانکوفونی و مشترک‌المنافع مستقل کشورون دله عضو هسته و خله تِلاش دانّه که اروپا اتحادیه دله عضو بَوو. سال ٢٠٢٢، اکراین-روسیه جنگ په، اروپای اتحادیه مولداوی و اکراین کاندیداتوری ره عضویت وسه قبول هاکرده.

مردمون

[دچی‌ین]

زوون

[دچی‌ین]

سال ۱۹۹۴ ِاساسی قانون این کشور دله گاته رسمی زوون مولداویایی هسته اما استقلال ِاعلامیه سال ۱۹۹۱ گانه این کشور ِرسمی زوون رومانیایی هسته. این دِتا زوون درواقع اتا هستنه ولی این که کامین نوم جه ونه مولداوی دله استفاده بَواشه سَره، اختلاف وجود دانّه. بعضی شه قومیت ره رومانی جه اتا دونّه، ولی ات‌سری دیگه شه کشور ِملّیت ره مهمتر دونّه.

روسی هم زوونی هسته که بعنوان «قومیتون ِارتباطی زوون» تا حدودی رسمی هسته و جامعه و ادارات دله استفاده وانه. اکراینی و گاگائوز هم دِتا زوون هستنه که ترانس‌نیستریا و گاگائوزیا دله اقلیتونی ره دارنه و رسمی هستنه.

سرشماری سال ۲۰۰۴ دله این کشور مردمون ۹۳٫۳٪ شرقی ارتدوکس کلیسا په‌روو بینه. ۲٪ پروتستان، ۱٫۲٪ بقیه مذاهب، ۰٫۹٪ بی‌دین، ۰٫۴٪ بی‌خدا و ۲٫۲٪ هم ممتنع‌النظر بینه.

قومیتون

[دچی‌ین]
خودمعرفیمولداوی
سرشماری
٪
مولداوی اصلی
ترنسنیستریا
سرشماری
٪ ترنسنیستریا
+ بندر
مجموع٪
مولداویاییون۱۲٬۵۶۴٬۸۴۹۷۵٫۸۱٪۱۷۷٬۳۸۲۳۱٫۹۴٪۲٬۷۴۲٬۲۳۱۶۹٫۶۲٪
اکراینی‌ها۲۸۲٬۴۰۶۸٫۳۵٪۱۶۰٬۰۶۹۲۸٫۸۲٪۴۴۲٬۴۷۵۱۱٫۲۳٪
روسیون۲۰۱٬۲۱۸۵٫۹۵٪۱۶۸٬۶۷۸۳۰٫۳۷٪۳۶۹٬۸۹۶۹٫۳۹٪
گاگااوزون۱۴۷٬۵۰۰۴٫۳۶٪۴٬۰۹۶۰٫۷۴٪۱۵۱٬۵۹۶۳٫۸۵٪
رومانیایی‌ها۱۷۳٬۲۷۶۲٫۱۷٪۲۵۳۰٫۰۵٪۷۳٬۵۲۹۱٫۸۷٪
بلغارون۶۵٬۶۶۲۱٫۹۴٪۱۳٬۸۵۸۲٫۵۰٪۷۹٬۵۲۰۲٫۰۲٪
جوگی‌ون۱۲٬۲۷۱۰٫۳۶٪۵۰۷۰٫۰۹٪۱۲٬۷۷۸۰٫۳۲٪
یهودون۲۳٬۶۰۸۰٫۱۱٪۱٬۲۵۹۰٫۲۳٪۴٬۸۶۷۰٫۱۲٪
لهستانیون۲٬۳۸۳۰٫۰۷٪۱٬۷۹۱۰٫۳۲٪۴٬۱۷۴۰٫۱۱٪
دیگرون/نائوته۳۰٬۱۵۹۰٫۸۹٪۲۷٬۴۵۴۴٫۹۴٪۵۷٬۶۱۳۱٫۴۶٪
جمعاً  ۳٬۳۸۳٬۳۳۲  ۱۰۰٪  ۵۵۵٬۳۴۷  ۱۰۰٪  ۳٬۹۳۸٬۶۷۹  ۱۰۰٪

۱بعضی مولداویایی ره اتا قومیت دونّه ولی بعضی این مردمون ره رومانیایی‌الاصل دونّه. همینسه هرکی شه اعتقاد ره این سوال سَره بائوته و اکثر رومانیاییون این آمار دله مولداویایی هم هستنه.

۲یهودون این کشور دله قدیم خله زیاد بینه.[۱۴]

منابع

[دچی‌ین]
  1. ونه نوم اینجه بمو: Moldovan Declaration of Independence. انتشارِ تاریخ: ۲۷ آگوست ۱۹۹۱.
  2. "Hotărârea nr. 36 din 05.12.2013 privind interpretarea articolului 13 alin. (1) din Constituție în corelație cu Preambulul Constituției și Declarația de Independență a Republicii Moldova". ۵ دسامبر ۲۰۱۳. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  3. مرجع لینک: https://www.loc.gov/law/foreign-news/article/moldova-romanian-recognized-as-the-official-language/. نشانی بایگانی: https://web.archive.org/web/20191228114420/https://www.loc.gov/law/foreign-news/article/moldova-Moldavia.
  4. ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی مولداوی.
  5. 1 2 ونه نوم اینجه بمو: 2024 Moldovan census. انتشارِ تاریخ: ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۵.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
  7. "یونسکو. موسسه آماری".
  8. مرجع لینک: https://radiochisinau.md/live-ceremonia-de-depunere-a-juramantului-de-catre-membrii-guvernului-condus-de-alexandru-munteanu---216526.html.
  9. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  10. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  11. مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  12. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  13. ریانووستی - سیاست - گفتگوی دیپلمات‌های روسیه و پریدنستروویه
  14. Jewish Virtual Library: "Moldova".