لاتویا

جوغرافی
بلند چکل	گایزنکالنس (۳۱۱٫۹۴ متر)
جول‌ترین نقطه	بالتیک دریا (۰ متر)
گتی	۶۴٬۵۸۹
ئو	۱٫۵
نیشتگا	ریگا
رسمی زوون(ون)	لاتویایی
جمعیت	۲٬۲۷۰٬۷۰۰
مرد	۸۸۳٬۲۴۰ (۲۰۱۹) — ۸۷۸٬۶۸۱ (۲۰۲۰) — ۸۷۲٬۸۹۴ (۲۰۲۱) — ۸۷۱٬۷۴۶ (۲۰۲۲)
زن	۱٬۰۳۰٬۵۸۲ (۲۰۱۹) — ۱٬۰۲۱٬۷۶۸ (۲۰۲۰) — ۱٬۰۱۱٬۵۹۶ (۲۰۲۱) — ۱٬۰۰۷٬۶۳۶ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۱٬۳۰۵٬۶۴۸ (۲۰۱۹) — ۱٬۲۹۸٬۲۹۲ (۲۰۲۰) — ۱٬۲۸۹٬۳۸۷ (۲۰۲۱) — ۱٬۲۸۸٬۱۲۹ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۶۰۸٬۱۷۴ (۲۰۱۹) — ۶۰۲٬۱۵۷ (۲۰۲۰) — ۵۹۵٬۱۰۳ (۲۰۲۱) — ۵۹۱٬۲۵۴ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۷۴٫۵۲۹۲۷ (۲۰۱۶)
حکومت نوع	جمهوری پارلمانی — جمهوری
بالاترین مقوم	ادگارس رینکویکس (۲۰۲۳ – )
حکومت رئیس	اویکا سیلینا (۲۰۲۳ – )
موقننه قووه	سایما
قضائیه قووه	Constitutional Court of the Republic of Latvia
موجریه قووه	Government of Latvia
بساتن	استقلال
شوروی جه	۶ سپتامبر ۱۹۹۱
عدد	۳۴٫۵ (۲۰۱۹)
شاخص	۰٫۸۶۳ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۹٫۴ (۲۰۱۷)
پول واحد	یورو (قبلاً لاتس بی‌یه)
مرکزی بانک	بانک لتونی
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۲۱
قانونی سند	۱۸
بازنشسته بوستن سند	۶۲٫۵
اینترنت کد	.lv
دریایی شىناسایی إشماره	275
پُستی کُد	LV-1919
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	LV
تٮلفون کُد	۳۷۱
رانندگی جهت	راست
قطار حرکت جهت	راست
وبسایت	president.lv (لاتویایی، انگلیسی); mk.gov.lv (لاتویایی، انگلیسی)

لتونی، لاتویا یا لِتلَند کشوری هسته که اروپای ِشمال و بالتیک ِمنطقه دله دره. لاتویا بالتیک ِسه‌تا کشور ِوسطی هسته. لتونی روسیه ره مشرق جه، استونی ره شمال جه، لیتوانی ره جنوب جه، بلاروس ره جنوبشرقی جه و بالتیک دریا ره مغرب جه سامون دانّه. لاتویای ِنیشتنگا (= پایتخت) ریگا نوم دانّه. لاتویای ِهِوا ویشته معتدل و فصلی هسته.

این کشور دِ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دانّه و ونه گتی (=مساحت) ۶۴٬۵۸۹ کیلومتر مربع هسته و کم‌جمعیت‌ترین و تنک‌ترین (= کم‌تراکم‌ترین) کشورونی هسته که اروپای اتحادیه دله دَرنه. لاتویایی اتا هندو-اروپایی زوون هسته که بالتیک ِچـِلّه دله قِرار گَنّه. لاتویای ِمردمون ۶۲ درصد لاتویایی تِبار و ۲۷ درصد روس هستنه. حدود ۷۷ درصد مسیحیت و حدود ۲۳ درصد دیگه ادیان ِپه‌روو یا بی‌دین هستنه. لاتویای ِمسیحیون دله فقط هفت درصد هستنه که کلیسا شونّه و دین وشون وسّه مهم هسته.^[۱۲]

لاتویا تا روز ۲۱ اوت ۱۹۹۱ شوروی دله دَیّه و وقتی شوروی ضعیف بیّه اعلان استقلال هاکرده. اسا لاتویا هم ناتو دله و هم اروپای اتحادیه دله عضو هسته و ونه یکای ِپول هم سال ۲۰۱۴ جه رسماً یورو بیّه.

تاریخ

هندواروپایی مردمونی که اسا لاتویایی نژاد نوم دارنه اوایل هزاره سوم پیش از میلاد این منطقه دله دَکِتنه. این مردمون بعدها چنتا تجاری مسیر بساتنه که روم و بیزانس جه تجارت هاکِنِن. وشون ِتجارت ویشته کهربا و فلزات سَره بی‌یه.^[۱۳] در سال ۹۰۰ پس از میلاد چارتا بالتیکی قبیله لاتویا دله دَیینه که وشون‌ها نوم کورونی‌ها، لاتگالی‌ها، سلونی‌ها، و سمیگالی‌ها بی‌یه. لتونی و لاتویای ِکلمات ره «لاتگالی» نوم جه بَییتنه. اون گادِرها اتا فلاندی طایفه هم که وشون نوم لیوونی بی‌یه لاتویا دله دَیینه.

سده‌های میانه

سده دوازدهم میلادی جه لاتویای ِمردمون اروپایی جوامع جه نزدیک‌ته بَیینه. پاپ چن‌سِری مِلّا وشون وسّه بَرِسِنی‌یه تا وشون ره مسیحی هاکِنه ولی وشون جدید ِدین ره راحت قبول نَکاردنه.^[۱۴] آخر آلمانی صلیبیون زورپـِشتی وشون ره مسیحیت ِپه‌روو هاکِردنه.^[۱۵]

اوایل سده سیزّهم آلمانی‌ها لاتویای ِاِسایی سامون دله فرمانروایی کاردنه. این مناطق استونی ِجنوبی شهرون ِهمراه اتا صلیبی مملکت ره ساته که وه ره ترا ماریانا (مریم ِسرزمین) یا لیوونیا گاتِنه. سال ۱۲۸۲ ریگا و بعداً کسیس، لیمباژی، کوکنسه و والمیه‌را اتا تجاری اتحادیه بساتنه که هانزا نوم داشته و اروپای ِشمالی شهرون دله فعالیت کارده. ریگا تدریجاً اتا بازرگانی منطقه بیّه که شرق و غرب ره وصل کارده و غربی اروپا جه ارتباط پیدا هاکرده.^[۱۶]

معاصر تاریخ

سده‌ئون شونزه، هیوده و هیجده دله لاتویا دله خله اتفاقات دَکِته من‌جمله اصلاحات ِدوره، لیوونی ِدولِت ِرِقِد بوردِن و لاتویای ِتقسیم بیّن.

سال ۱۹۴۰ شوروی لاتویا ره بَییته و این منطقه دله «شوروی ِلتونی/لاتویای ِسوسیالیستی جمهوری» ره بساته. میون سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ و جهونی جنگ دوم دله، این جمهوری ره آلمان ِارتش بَییت بی‌یه ولی نازی آلمان جنگ دله شکست بخارده و شوروی اینجه ره پس بَییته.^[۱۷] لاتویای ِپارلمون روز ۴ مه ۱۹۹۰ میلادی این منطقه‌ی ِاستقلال ره شوروی جه تصویب هاکرده. این استقلال روز ۲۱ اوت ۱۹۹۱ علناً انجام بَییته.^[۱۷]

تقسیمات

لاتویا اتچی که وه ره بقیه کشورون واری بـِتونیم استان یا ایالت باوّیم ندانّه و ونه جا ۱۱۰تا شهرستون و ۹تا «جمهوری ِشهر» دانّه. این ۹ شهر داوگاوپیلس، یکاب‌پیلس، یلگاوا، یورمالا، ویدزمه، لیه‌پایا، رزکنه، ریگا، والمیه‌را و ونتس‌پیلس هستنه. لتونی دله چارتا تاریخی منطقه هم وجود دانّه که کورلند (کورزمه)، لاتگالیا، ویدزمه و زمگاله هَستنه. لاتویای ِسیاسی‌آدِمون که خاستنه اقتصادی توازن رعایت بَواشه، سال ۲۰۰۹ پنج‌تا «برنامه‌ریزی منطقه» ره هم تعریف هاکِردنه.

منطقه	گتترینشهر	گتی	جمعیت
ریگا	ریگا	۱۰٬۱۳۲	۷۰۶٬۰۰۰
کورزمه	لیه‌پالا	۱۳٬۵۹۶	۳۰۱٬۶۲۱
لاتگاله	داوگاوپیلس	۱۴٬۵۴۹	۳۴۳٬۶۴۶
زمگاله	یلگاوا	۱۰٬۷۳۳	۲۸۱٬۹۲۸
ویدزمه	والمیه‌را	۱۵٬۲۴۶	۲۳۵٬۵۷۶
لاتویا	ریگا	۶۴٬۲۵۶	۲٬۲۴۸٬۰۰۰

منابع

ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که لاتویا خَوری دَره ره پیدا هاکنین.

↑ مرجع لینک: http://www.lgia.gov.lv/Aktualitates/2016/11_novembris/22-1.aspx. هارشی‌ین تاریخ: ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۸. نشانی بایگانی: https://web.archive.org/web/20161124024631/http://www.lgia.gov.lv/Aktualitates/2016/11_novembris/22-1.aspx. تاریخ بایگانی: ۲۴ نوامبر ۲۰۱۶.
↑ ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی لتونی. مدخل: 4, . اثر یا نومِ زوون: لاتویایی.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
↑ "یونسکو. موسسه آماری".
↑ مرجع لینک: https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/. هارشی‌ین تاریخ: ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳. ناشر: .
↑ مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
↑ "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
↑ مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS. هارشی‌ین تاریخ: ۲ آوریل ۲۰۱۸.
↑ مرجع لینک: https://search.gleif.org/#/search/fulltextFilterId=LEIREC_FULLTEXT&simpleFilters%5Bentity.addresses.country%5D=LV. هارشی‌ین تاریخ: ۲۱ دسامبر ۲۰۲۰. ناشر: Global Legal Entity Identifier Foundation.
↑ مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
↑ مرجع لینک: https://www.forschungsinformationssystem.de/servlet/is/325069/. هارشی‌ین تاریخ: ۲۲ نوامبر ۲۰۱۸.
↑ Eunice K. Y. Or (2004-09-23). "Trust in Religious Institutions does not convey to Church Attendance". Christian Today. Retrieved 2007-07-28.
↑ A History of Rome, M Cary and HH Scullard, p455-457, Macmillan Press, ISBN 0-333-27830-5
↑ "Latvian History, Lonely Planet". Lonelyplanet.com. Retrieved 2010-10-16.
↑ "The Crusaders". City Paper. 2006-03-22. Retrieved 2007-07-28.
↑ Latvian History, Lonely Planet
1 2 ویکی‌پدیای کارزنون، «Latvian Soviet Socialist Republic»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲۱ اکتبر ۲۰۱۱).

Wikipedia contributors, "Latvia," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Latvia&oldid=208042654

[89d30414e51c080f41e095c0dec84d4c0a84a023-1] مرجع لینک: http://www.lgia.gov.lv/Aktualitates/2016/11_novembris/22-1.aspx. هارشی‌ین تاریخ: ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۸. نشانی بایگانی: https://web.archive.org/web/20161124024631/http://www.lgia.gov.lv/Aktualitates/2016/11_novembris/22-1.aspx. تاریخ بایگانی: ۲۴ نوامبر ۲۰۱۶.

[1d46e83217f9fa692fe92fa738bee89c02b5483f-2] ونه نوم اینجه بمو: قانون اساسی لتونی. مدخل: 4, . اثر یا نومِ زوون: لاتویایی.

[f8410eee9fd727a9ecf8708c8754104f47ccc439-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.

[47aa5194a39be105360cff2e65c96c5da75f1a6f-4] "یونسکو. موسسه آماری".

[af5423ae90d0466505010c9fb8abe2a83cb098f4-5] مرجع لینک: https://www.lsm.lv/raksts/zinas/latvija/15.09.2023-saeima-ar-53-balsim-apstiprina-evikas-silinas-valdibu.a523967/. هارشی‌ین تاریخ: ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳. ناشر: .

[fbecc91df309c6a24e7220dcc7f05105bebe7b68-6] مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.

[e548aea921984ef4ec84b65d4220d0a277f8a938-7] "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)

[041ecfc6b59b0b8bc39112bfd66fd92eb8c031a9-8] مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS. هارشی‌ین تاریخ: ۲ آوریل ۲۰۱۸.

[3555cb17c3e28291dd2e6a1e72031a86bdc5c8c1-9] مرجع لینک: https://search.gleif.org/#/search/fulltextFilterId=LEIREC_FULLTEXT&simpleFilters%5Bentity.addresses.country%5D=LV. هارشی‌ین تاریخ: ۲۱ دسامبر ۲۰۲۰. ناشر: Global Legal Entity Identifier Foundation.

[b7450da492648eb7c723ac8bdf33491074d2ba64-10] مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.

[f54acdeea2677dbce2ed359f4d3edbb1bd06cd68-11] مرجع لینک: https://www.forschungsinformationssystem.de/servlet/is/325069/. هارشی‌ین تاریخ: ۲۲ نوامبر ۲۰۱۸.

[12] Eunice K. Y. Or (2004-09-23). "Trust in Religious Institutions does not convey to Church Attendance". Christian Today. Retrieved 2007-07-28.

[13] A History of Rome, M Cary and HH Scullard, p455-457, Macmillan Press, ISBN 0-333-27830-5

[14] "Latvian History, Lonely Planet". Lonelyplanet.com. Retrieved 2010-10-16.

[15] "The Crusaders". City Paper. 2006-03-22. Retrieved 2007-07-28.

[16] Latvian History, Lonely Planet

[EnWiki-17] 1 2 ویکی‌پدیای کارزنون، «Latvian Soviet Socialist Republic»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲۱ اکتبر ۲۰۱۱).

[FA]

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[FA]

[FA]

[FA]

[۵]

[FA]

[EN]

[EN]

[۶]

[۷]

[۸]

[FA]

[۹]

[FA]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

هـ گ د اروپا
مستقل ِکشورون	آذربایجون · آلبانی · آلمان · آندورا · اتریش · ارمنستون · ایسپانیا · استونی · اسلواکی · اسلوونی · اوکراین · ایتالیا · ایرلند · ایسلند · بریتانیا (انگلیس • شمالی ایرلند • اسکاتلند • ولز) · بلاروس · بلژیک · بلغارستون · بوسنی و هرزگووین · پرتغال · ترکیه · چک · دانمارک · روسیه · رومانی · سن مارینو · سوئد · سوییس · صربستون · فرانسه · فلاند · قبرس · قزاقستون · کرواسی · گرجستون · لتونی · لوکزامبورگ · لهستون · لیتوانی · لیختن‌اشتاین · مالت · مجارستون · مقدونیه · مولداوی · موناکو · مونته نگرو · نروژ · واتیکان · هلند · یونان
کم‌رسمیت کشورون	آبخاز · جنوبی اوستیا · ترانس‌نیستریا · شمالی قبرس · قره‌باغ · کوزوو
مستعمرات	آزور · آلند · جبل طارق · جرزی · سوالبارد · فارو · گرنزی · مادیرا · من · یان ماین
دیگه کنفدراسیون‌ها	اروپای اتحادیه