ایرلند جمهوری

ایرلند جمهوری

Ireland  (انگلیسی)

ملّی شعار:

Jump into Ireland  (انگلیسی)

ملّی سرود:

«سرباز ِآواز»

جوغرافی

بلند چکل	کارونتووهیل (۱٬۰۴۱ متر)
جول‌ترین نقطه	North Slob (−۳ متر)
گتی	۷۰٬۲۷۳
ئو	۲٫۰۰

جمعیت

نیشتگا	دوبلین
رسمی زوون(ون)	ایرلندی — انگلیسی
جمعیت	۴٬۶۰۹٬۶۰۰
مرد	۲٬۴۴۴٬۱۲۰ (۲۰۱۹) — ۲٬۴۶۹٬۷۶۷ (۲۰۲۰) — ۲٬۴۹۴٬۰۲۹ (۲۰۲۱) — ۲٬۵۴۱٬۰۶۳ (۲۰۲۲)
زن	۲٬۴۹۰٬۲۲۰ (۲۰۱۹) — ۲٬۵۱۵٬۶۱۴ (۲۰۲۰) — ۲٬۵۳۹٬۱۳۵ (۲۰۲۱) — ۲٬۵۸۶٬۱۰۷ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۳٬۱۲۸٬۶۱۸ (۲۰۱۹) — ۳٬۱۷۳٬۳۴۵ (۲۰۲۰) — ۳٬۲۱۶٬۷۹۶ (۲۰۲۱) — ۳٬۲۹۰٬۷۷۲ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۱٬۸۰۵٬۷۲۲ (۲۰۱۹) — ۱٬۸۱۲٬۰۳۷ (۲۰۲۰) — ۱٬۸۱۶٬۳۶۸ (۲۰۲۱) — ۱٬۸۳۶٬۳۹۸ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۸۳ (۲۰۲۲)

نٮظام

حکومت نوع	جمهوری
بالاترین مقوم	کاترین کانلی (۲۰۲۵ – )
حکومت رئیس	مایکل مارتین (۲۰۲۵ – )
موقننه قووه	Oireachtas
قضائیه قووه	Supreme Court of Ireland
موجریه قووه	Government of Ireland

دکته إتفاقون

بساتن	۲۹ دسامبر ۱۹۳۷ — ۱۹۲۲ — ۱۱۷۷

إنسانی توسعه شاخص

شاخص	۰٫۹۴۵ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۴٫۹۵ (۲۰۱۹) — ۵٫۶۲۳ (۲۰۲۰) — ۶٫۱۹۴ (۲۰۲۱) — ۴٫۴۷۹ (۲۰۲۲)
درآمد میانگین	۲۵٬۹۶۹

إقتٮصاد

پول واحد	یورو (€)۱
مرکزی بانک	بانک مرکزی ایرلند
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۲۳
قانونی سند	۱۸

نمادون

اینترنت کد	.ie
دریایی شىناسایی إشماره	250
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	IE
تٮلفون کُد	۳۵۳

دیگه چیون

رانندگی جهت	چپ
قطار حرکت جهت	چپ
وبسایت	gov.ie (انگلیسی، ایرلندی) ireland.ie (انگلیسی، ایرلندی، آلمانی، ایسپانیولی)

ایرلند (ایرلندی جه: Éire) اتا اروپایی کشور هسته که اروپای شمال‌غربی وَر، ایرلند جزیره دله، قِرار دانّه. ونه رسمی نوم ایرلند ِجمهوری هسته و ولی جنوبی ایرلند نوم جه بِشناسی‌یه وانه.

ایرلند ِکشور فقط اتّا کشور جه خاشکی سَره هم‌سامون هسته؛ این اتا کشور بریتانیائه. بریتانیا اتا ایالِت دانّه که ونه نوم شمالی ایرلند هسته و ایرلند ِجمهوری ِشمالی سامون ِسَر کَته و این جزیره‌ی ِیک‌شیشم ره دانّه. جنوبی ایرلند ِغربی سمت اطلس اوقیانوس، ونه شرق ایرلند دریا و ونه جنوب و جنوب‌غربی کلتی دریا و سن جورج کانال قرار دارنه. ایرلند ِدریا ره که یور بورِن، اون وَرته بریتانیای ِجزیره دَره که انگلیس، ولز و اسکاتلند ره شامل وانه.

جنوبی ایرلند ِنیشتنگا (=پایتخت) دوبلین هسته. این کشور ۴٫۶ میلیون نفر جمعیت دانّه و ونه گـَتی (= مساحت) ۷۰٬۲۷۳ کیلومتر مربع هسته. ایرلند ِجمهوری اروپای اتحادیه دله هم عضو هسته و ۱ ژانویه ۱۹۷۳ جه این اتحادیه دله دَره و یورو جه استفاده کانده. ایرلند دله چارتا ایالت دَرنه که اولستر، کناخت، لینستر و مانستر هَستنه.

مردمون

ایرلند ِشهرون ِنقشه

ایرلند قبلاً بریتانیای ِخاک دله دَیی‌یه. این کشور ِمردِمون سال‌ها شورش کاردنه و انگلیس ِنیرو جه جنگ داشتنه تا بِتونِستنه شه استقلال ره پیدا هاکِنِن. ایرلند ِآزادی‌خائون آخر هم نتونِستنه تموم ِمناطقی که ایرلندی‌ها دَیینه ره اتا سِوا کشور هاکِنِن و هَنتا شمالی ایرلند ِسرزمین دَره بریتانیا سامون دله. ایرلندی و انگلیسی دِتا زوون هستنه که ایرلند دله رسمی‌نه. ایرلندی این کشور ِبومی زوون بی‌یه ولی اسا دیگه انگلیسی ِگِنِش‌کَرون ویشته بَیینه و این زوون ویشته کاربُرد دانّه. جنوبی ایرلند دله ویشته رومی‌کاتولیک ِپه‌روو هَستنه و وشون ِجمعیت حدوداً 84.2% ِجمعیت ره تشکیل دِنه.

سیاست

ایرلند دله پارلمونی نظام حاکِم هَسته. رئیس جمهور که دولِت ِرئیس هسته اتا ۷ ساله دوره وسّه انتخاب وانه و حداکثر بتونده دِ دوره رییس‌جمهور بمونده.

شند ِمجلس این کشور دله سنا کار ره انجام دِنه. این مجلس ۶۰ عضو دانّه که ۱۱ نفر ره نخست‌وزیر تعیین کانده، ۶ نفر ره دانشگائون انتخاب کانّه و ۴۳ نفر غیرمستقیم انتخاب وانّه تا پنج ساله دوره دله شه صنفی و مخصوص ِمنافع ره دارِن.

دویل این کشور دله پارلمون ِکار ره کانده. این مجلس دله ۱۶۶نفر عضونه که مردِم، پنج سال وسّه، وشون سَر رأی دِنّه. نخست‌وزیر و وزیرون ِشورا ره دویل نومزه کانده تا رئیس‌جمهور اتا ره انتخاب هاکِنه.

ایرلند ِمهم‌ترین احزاب اینان هَستنه:

• فیانا فیل (متمایل به راست)
• فینه گیل (متمایل به راست)
• کارگرون ِحزب (چپ)
• پیشروی ِدموکراتون (متمایل به راست)

تقسیمات

ایرلند ِایالات:

  لینستر

  مانستر

  کناخت

  اولستر

ایرلند دله ۴تا ایالِت دَرنه. که وشون‌ها نوم اولستر، کناخت، لینستر و مانستر هَسته. این چارتا ایالِت دله سرجمع ۳۴تا شهرستون دره.

ادبیات

ایرلند ِادبیات خله قوی هسته. وشون انگلیسی زوون ِادبیات سَره خله زحمت بَکشینه. شعر بائوتِن سَره هم ایرلندی ِزوون قدیمی‌ترین بومی شعرون ره دانّه که اروپا دله دَیی‌یه. جاناتان سوییفت که انگلیسی دله هجو بنویشتن ره ابداع هاکِرده، گالیور مسافرت و اتا ساده پیشنهاد ِکتاب ره بنویشته که خله معروفنه. اسکار وایلد هم اتا ایرلندی نویسنده بی‌یه که ونه طنز خله معروفه.

قرن بیستم دله، ایرلند چار بار ادبیات نوبل ره بَوِرده: جرج برنارد شاو، ویلیام باتلر ییتس، ساموئل بکت و سیموس هینی. ضمناً جیمز جویس هم اتا معروف نویسنده بی‌یه که خله ونه تأثیر انگلیسی ادبیات سَره زیاده. ایرلندی نویسندگون ِکتابون دله روستایی زندگی هاکِردِن خله طرفدار دانّه. جان مک گاهرن و سیموس هینی من‌جمله افرادی هَستنه که اینتی بنویشتن وسّه معروفنه.

منابع

Wikipedia contributors, "Ireland," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ireland&oldid=490502061 (accessed May 6, 2012).