مالی

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: غربی′۰°۸ شمالی′۳۹°۱۲ / عبارتون خطا: < ِعملگر اَمه وسّه آشنا نی‌یه ۱۲٫۶۵جنوب / عبارتی خطا: این کلمه ره نشناسمبی «w»;-۱۲٫۶۵

|
République du Mali
مالی
ملی شعار«یک مردم، یک هدف، یک کیش»
ملی سرودبرای آفریقا و برای تو مالی
نیشتنگا
(و گتترین شهر)
باماکو
غربی′۰°۸ شمالی′۳۹°۱۲ / عبارتون خطا: < ِعملگر اَمه وسّه آشنا نی‌یه ۱۲٫۶۵جنوب / عبارتی خطا: این کلمه ره نشناسمبی «w»;-۱۲٫۶۵
رسمی زوون فرانسوی
حکومت ِنوع نیمه جمهوری
حاکمون نوع 
رئیس جمهور
نخست وزیر

ابراهیم ابوبکر کیتا
مودیبو سیدیبه 
موارد منجر به تشکیل
فرانسه جه
۲۲ سپتامبر ۱۹۶۰
گتی
 -  گتی ۱٬۲۴۰٬۱۹۲کیلومتر مربع (۲۴ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۱٫۶
جمعیت
 -  سرشماری ۱۴٬۵۱۷٬۱۷۶ 
(۶۶ام)
 -  جمعیت انبسی ۱۱‎/km۲‏ (۲۰۷ام)
پول یکا فرانک سی اف ای (XOF)
زمونی منطقه GMT (جهونی ساعت+۰)
 -  تابستونی (DST) DST (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .ml
تلفن پیش‌شماره +۲۲۳

مالی اتا کشور آفریقای ِمرکزی-غربی بخش دله هسته. این کشور ِبعضی قسمتون آفریقای گت صحرا دله قِرار گیرنه. این کشور بین‌المللی دریائون و اوقیانوسون جه راه ندانّه و خاشِک ِپه دَره. مالی فقیرترین کشورون جا هسته و بیش از ۱۵ میلیون نفر جمعیت دانه که بیش از ۱۰ درصد وشون جه نیشتنگا (= پایتخت) دله درنه.[۱]

مالی ِشمالی قسمتون دله ژانویه ۲۰۱۲ جه درگیری‌هایی شروع بیّه و ازواد ِطرفدارون تجزیه‌بِخا بَیینه. ۲۲ مارس ۲۰۱۲ ات‌سری سرباز ریاست‌جمهوری کاخ ره بَییتنه و کودتا اعلام هاکردنه.[۲] روز ۶ آوریل ۲۰۱۲ ازواد شه استقلال و سِوا بَیّن ره اعلام هاکرده.[۳] ولی القاعده وشون ره کنار بَزوئه و وشون شه بخاستی جه مجبور بَیینه که کوتا بِئِن. اسا افراطی شورشیون اتی سختگرونه اسلامی قانون این مناطق دله بی‌یشتنه.[۴] کشور ِنیشتنگا دله هم دیونکوندا ترائوره، که ملی مجمع ِرئیس هسته، سربازون ِاجازه په اساسی قانون ِپه‌رووی جه دولت ِریاست ره دانّه و فرانسه‌ی ِکومِک جه دَره سعی کانده شمالی قسمتون ره پس بَیره.[۵]

تاریخ[دچی‌ین]

مالی ِامپراتوری حدودی سامون

مردمون[دچی‌ین]

مردمون ِدین
دین درصد
اسلام
  
۹۰٪
مسیحیت
  
۵٪
بومی ادیان
  
۵٪

این کشور ِمهمترین تاریخی قسمتون قرن یازدهم شِنه که اتا اسلامی حکومِت داشتنه. المراودین اسلام ِپِشتی بتونستنه غنا ره سال ۱۰۷۶ میلادی فتح هاکِنِن. کانکان موسی مالی ِمعروف ِامپراتور سال ۱۳۲۵ میلادی حج بورده و اینتی معروف بیّه. وه قاهره و مکه دله خله انفاق هاکرده و اینتی معروف بیّه. قرن نوزهم دله پل ِدولت ماسینا دله و الحاج عمر ِحکومِت جهاد اعلام هاکردنه تا کافرون ره بَکاشِن. اسا الحاج عمر «امیرالمؤمنون» نوم جه معروف هسته. وه سال ۱۸۶۴ بمرده.

مالی ِاتا قِسمِت ِمردمون خله سِوایی‌خاه هستنه که این منطقه ره ازواد گانّه. ازواد ره هیچ کشوری برسمیت نشناسِنه ولی وشون شه خاد مناطق ره اداره کانّه.

مالی ِگتترین مسجد

قومی گروه‌های درصد :

  • بامبارا: ۳۳ درصد
  • پل: ۱۰ درصد
  • سنوفر: ۹ درصد
  • سونرای: ۷ درصد
  • مالینکه: ۶ درصد
  • طوارق: ۵ درصد
  • دوگون: ۴ درصد
  • دیگرون (سوننکه، مور، عرب، خاسونکه و...)

زوون‌های ِگنش‌کرون ِدرصد:

  • فرانسوی (رسمی و اداری)
  • بامبارایی: ۳۸ درصد
  • پل: ۱۴ درصد
  • سونرای: ۶ درصد
  • دوگون: ۵ درصد

تقسیمات[دچی‌ین]

Mali Regions.png

منابع[دچی‌ین]

جستجو در ویکی‌انبار ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که مالی خَوری دَره ره پیدا هاکنین.
  1. Human Development Indices, Table 3: Human and income poverty, p. 35. Retrieved on 1 June 2009
  2. Adam Hossiter Soldiers Overthrow Mali Government in Setback for Democracy in Africa. New York Times (22 March 2012)
  3. Lydia Polgreen and Alan Cowell, "Mali Rebels Proclaim Independent State in North", "New York Times" (6 April 2012)
  4. تقی‌زاده، رضا: آیا حکومت طالبان در مالی تکرار خواهد شد؟. در رادیو فردا. ۲۵ دی ۱۳۹۱.
  5. رادیو فردا، بازدید: ژانویه ۲۰۱۲.