گابون

ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
کپّل بیّن به: بگردستن، بخوندستن

مختصات: شرقی′۲۷°۹ شمالی′۲۳°۰ / ۹٫۴۵غرب ۰٫۳۸۳جنوب / -۹٫۴۵;-۰٫۳۸۳

|

République Gabonaise
گابون
ملی شعاراتحاد، کار، عدالت
ملی سرودهمدلی
نیشتنگا
(و گتترین شهر)
لیبرویل
شرقی′۲۷°۹ شمالی′۲۳°۰ / ۹٫۴۵غرب ۰٫۳۸۳جنوب / -۹٫۴۵;-۰٫۳۸۳
رسمی زوون فرانسوی
حکومت ِنوع جمهوری
حاکمون نوع 
•رئیس جمهور
•نخست وزیر

علی بونگو
Raymond Ndong, Sima 
موارد منجر به تشکیل
فرانسه جه
۱۷ اوت ۱۹۶۰
گتی
 -  گتی ۲۶۷٬۷۴۵کیلومتر مربع (۷۶ام)
 -  ‌ئو‌ (٪) ۵.۳
جمعیت
 -  سرشماری ۱,۴۵۴,۸۶۷ 
(۱۵۰ام)
 -  جمعیت انبسی ۵.۴‎/km۲‏ (۲۱۶ام)
پول یکا فرانک CFA (XAF)
زمونی منطقه WAT (جهونی ساعت= +1)
 -  تابستونی (DST) DAS (جهونی ساعت)
اینترنتی دامنه .ga
تلفن پیش‌شماره +۲۴۱

گابون (انگلیسی جه: Gabon) اتا آفریقایی کشور هسته که این قاره‌یِ غربی سواحل دله و گینه دریامونا پَلی قِرار دانّه. ونه نیشتگا (=پایتخت) لیبرویل هسته و کشور کنگو جمهوری، کامرون و اوستوایی گینه جه هم‌سامون هسته.

رسمی زوون گابون دله فرانسوی هسته. البته مردمون شه وسّه بومی و قبیله‌ای زوون هم دارنه. سال ۲۰۰۶، جمعیت گابون دله ۱٬۴۵۴٬۸۶۷ نفر بی‌یه که ۴۲۰ هزار نفر فقط نیشتگا دله دَیینه. مهم‌ترین شهرون پورژانتی ۸۸ هزار نفر، فرانسویل ۳۰ هزار نفر، اویم ۲۳ هزار نفر و موآندا ۲۱ هزار نفر جمعیت جه هستنه.

پول ِیکا گابون دله فرانک سی‌اف‌آ هسته. گابون صادرات ویشته نفت، منگنز، الوار و اورانیم هستنه. گابون فرانکوفونی و آفریقا اتحادیه دله هم دره. تا سال ۲۰۰۶ گابون ِسرانه‌ای درآمد تموم آفریقا دله فقط لیبی جه کمته بی‌یه. این کشور قبلاً اوپک دله هم دَیّه ولی ژانویه ۱۹۹۵ این سازمان جه بریم بموئه.

تاریخ[دچی‌ین]

این کشور ره قرن پونزهم دله پرتغالی‌ها کشف هاکردنه و تا قرن نوزّهم وه ره داشتنه. گابون سال ۱۸۸۶ میلادی جه فرانسه کولونی دله بورده و سال ۱۸۹۰ جه فرانسه‌یِ کنگو سامون دله دَیّه و سال ۱۹۱۰ جه شه اتا سِوایِ کولونی بَیی‌یه و آخرسر روز ۱۷ آگوست ۱۹۶۰ فرانسه جه سِوا بیّه و اتا مستقل جمهوری بساته.

سیاست[دچی‌ین]

این کشور دله عمر بونگو ۴۲ سال، میون سال‌های ۱۹۶۷ تا ۲۰۰۹ که ایسپانیا دله بمرده، رییس جمهور بی‌یه. وه گابون ِدومین رییس جمهور بی‌یه و ونه حکومتِ طولانی بیّن این وسّه بی‌یه که فرانسه ونجه پـِشتی کارده. وه اوایل که رییس‌جمهور بَیی‌یه، مسیحی بی‌یه و بعداً شه دین و نوم ره عَوِض هاکرده و مسلمون بیّه.

عُمر بونگو اواخر مریض بَییبی‌یه و ایسپانیایِ بارسلون دله بیمارستون کَب‌بی‌یه که بمرده. ونه بمردن په علی بونگو اتا نمایـِشی انتخابات دله رییس‌جمهور انتخاب بیّه و هَنتا این کشور ِرییس‌جمهور هسته.[۱] [۲]

تقسیمات[دچی‌ین]

Gabon provinces numbered.png

گابون ۹ استان دانه:

  1. استوایر (Estuaire)
  2. اوگووئهٔ علیا (Haute-Ogooue)
  3. موین اوگووئه (Moyen-Ogooue)
  4. انگونیه (Ngounie)
  5. نیانگا (Nyanga)
  6. اوگووئه ایویندو (Ogooue-Ivindo)
  7. اوگووئه لولو (Ogooue-Lolo)
  8. اوگووئه ماریتیم (Ogooue-Maritime)
  9. وولو انتم (Woleu-Ntem)

منابع[دچی‌ین]

جستجو در ویکی‌انبار ویکی تلمبار دله بتونّی پرونده‌ئونی که گابون خَوری دَره ره پیدا هاکنین.