زامبیا

زامبیا

Zambia  (انگلیسی)

ملّی شعار:

«اتا زامبیا، اتا ملت»

ملّی سرود:

برخیز و از زامبیا نغمه سرا، سرفراز و آزاد

جوغرافی

بلند چکل	Mafinga Central
جول‌ترین نقطه	زامبزی (۳۲۹ متر)
گتی	۷۵۲٬۶۱۸
ئو	۱

جمعیت

نیشتگا	لوساکا
رسمی زوون(ون)	انگلیسی
جمعیت	۱۱٬۶۶۸٬۰۰۰
مرد	۹٬۰۶۶٬۳۹۷ (۲۰۱۹) — ۹٬۳۳۸٬۶۱۳ (۲۰۲۰) — ۹٬۶۰۹٬۰۰۴ (۲۰۲۱) — ۹٬۸۷۷٬۶۴۲ (۲۰۲۲)
زن	۹٬۳۱۴٬۰۷۹ (۲۰۱۹) — ۹٬۵۸۹٬۱۰۲ (۲۰۲۰) — ۹٬۸۶۴٬۱۲۱ (۲۰۲۱) — ۱۰٬۱۴۰٬۰۳۳ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۸٬۱۰۰٬۶۴۴ (۲۰۱۹) — ۸٬۴۴۷٬۲۵۰ (۲۰۲۰) — ۸٬۸۰۰٬۲۹۵ (۲۰۲۱) — ۹٬۱۶۰٬۲۸۸ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۱۰٬۲۷۹٬۸۳۳ (۲۰۱۹) — ۱۰٬۴۸۰٬۴۶۵ (۲۰۲۰) — ۱۰٬۶۷۲٬۸۳۰ (۲۰۲۱) — ۱۰٬۸۵۷٬۳۸۷ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۶۱٫۸۷۴ (۲۰۱۶)

نٮظام

حکومت نوع	نظام ریاستی — دموکراسی نمایندگی
بالاترین مقوم	هاکاینده هیچیلما (۲۰۲۱ – )
حکومت رئیس	ادگار لونگو
موقننه قووه	National Assembly
موجریه قووه	Cabinet of Zambia

دکته إتفاقون

بساتن	استقلال
بریتانیا جه	۲۴ اکتبر ۱۹۶۴

جینی ضریب

عدد	۵۷٫۱ (۲۰۱۵)

إنسانی توسعه شاخص

شاخص	۰٫۵۶۵ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۱۳ (۲۰۱۴)

إقتٮصاد

پول واحد	کواچا
مرکزی بانک	بانک زامبیا
أفزوده أرزش مالیات نرخ	۱۶

نمادون

اینترنت کد	.zm
دریایی شىناسایی إشماره	678
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	ZM
تٮلفون کُد	۲۶۰

دیگه چیون

رانندگی جهت	چپ

زامبیا (انگلیسی جه: Republic of Zambia) اتا کشور هسته که آفریقای جنوب دره و کنگو دموکراتیک جمهوری، زیمباوه و آنگولا جه هم‌سامون هسته. ونه نیشتنگا (= پایتخت) لوساکا هسته. زامبیای ِگَتی (= مساحت) ۷۵۲٬۶۱۸ کیلومتر مربع و ونه جمعیت نزدیک ۱۳ میلیون نفر هسته. این کشور ِجمعیت ویشته لوساکا و ونه اطراف و «مس ِکمربند ِاستان» دله که شمال‌غرب هستنه متمرکز بَیی‌یه.

قرن سیزّهم جه زامبیا دله بانتو‌ها دَرنه. این کشور اواخر قرن نوزّه جه بریتانیا مستعمره بَیی‌یه و ونه شائون ره لندن دله انتخاب کاردنه. زامبیا ۲۴ اکتبر ۱۹۶۴ اعلام استقلال هاکرده. سال ۲۰۱۰ جهونی بانک، زامبیا ره کشوری اعلام هاکرده که سریع‌ترین اقتصادی اصلاحات ره اجرا کانده. مقر آفریقای شرق و جنوب همبازی بازار (COMESA) لوساکا دله هسته.

تاریخ

سال ۱۸۸۹ و سسیل رودز و لوانیکا امپراتوری ِحکومِت گادِر، سیسیل رودز موفق بیه که اجازه بَییره که بریتانیا جه نیرو بیاره تا معادن جه استفاده هاکنه. این منطقه اون گادِر بریتانیای ِجنوبی آفریقای ِکمپانی چلّه بِن دَیّه. سال ۱۹۲۴ جه رسماً زامبیا بریتانیا مستعمره بیه.

سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۴ میلادی شمالی رودزیایِ فدراسیون که اسا «زامبیا» بَیی‌یه، جنوبی رودزیا که اسا «زیمباوه» هسته و نیاسالند که اسا «مالاوی» هسته، تحت عنوان «رودزیا و نیاسالند ِفدراسیون» متحد بَیینه. ۲۴ اکتبر ۱۹۶۴ شمالی رودزیا رسماً این فدراسیون جه سِوا بیه و «زامبیا» نوم جه اعلام استقلال هاکرده.

تقسیمات

زامبیا ۱۰ استان دانه:

• مرکزی
• کاپربلت
• شرقی
• لوآپولا
• لوساکا
• موچینگا
• شمالی
• شمال غربی
• جنوبی
• غربی

مردمون

۹۸٪ نژاد آفریقایی سیو و ۱٪ اروپایی تشکیل دِنه، زامیبایی‌ها دله ۸۷٪ مسیحی، ۱ ٪ مسلمون و باقی بومی هستنه. زامبیای رسمی زوون، انگلیسی هسته ولی بیش از ۷۰ نوع زوون و لهجه زامبیا دله رایج هسته.

منابع

• ویکی‌پدیای کارزنون، «Zambia»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۷ مارس ۲۰۱۲).