لیبریا

لیبریا

Repubblica di Libèria  (ایتالیایی)

ملّی شعار:

«آزادی ره دوست داشتِن اِما ره اینجه بیارده»

ملّی سرود:

همه خنابدون؛ لیبریا خنابدون!

جوغرافی

بلند چکل	کوه ووتوه
جول‌ترین نقطه	اطلس اوقیانوس (۰ متر)
گتی	۱۱۱٬۳۶۹
ئو	۱۳.۵۱۴

جمعیت

نیشتگا	مانروویا
رسمی زوون	انگلیسی
جمعیت	۳٬۴۸۹٬۰۷۲
مرد	۲٬۴۷۹٬۴۴۲ (۲۰۱۹) — ۲٬۵۳۱٬۴۵۴ (۲۰۲۰) — ۲٬۵۸۵٬۱۷۳ (۲۰۲۱) — ۲٬۶۴۰٬۷۰۲ (۲۰۲۲)
زن	۲٬۵۰۵٬۸۴۷ (۲۰۱۹) — ۲٬۵۵۶٬۱۳۱ (۲۰۲۰) — ۲٬۶۰۸٬۲۴۳ (۲۰۲۱) — ۲٬۶۶۱٬۹۷۹ (۲۰۲۲)
شهری جمعیت	۲٬۵۷۳٬۱۵۷ (۲۰۱۹) — ۲٬۶۵۰٬۰۷۲ (۲۰۲۰) — ۲٬۷۳۰٬۳۳۵ (۲۰۲۱) — ۲٬۸۱۳٬۸۶۸ (۲۰۲۲)
روستایی جمعیت	۲٬۴۱۲٬۱۳۲ (۲۰۱۹) — ۲٬۴۳۷٬۵۱۲ (۲۰۲۰) — ۲٬۴۶۳٬۰۸۱ (۲۰۲۱) — ۲٬۴۸۸٬۸۱۳ (۲۰۲۲)
امید زندگی	۶۲٫۵۰۵ (۲۰۱۶)

نٮظام

حکومت نوع	جمهوری
بالاترین مقوم	Joseph Boakai (۲۰۲۴ – )
حکومت رئیس	Joseph Boakai (۲۰۲۴ – )
موقننه قووه	Legislature of Liberia
قضائیه قووه	Supreme Court of Liberia

دکته إتفاقون

بساتن	استقلال
متحده ایالات جه	۲۶ ژوئیه ۱۸۴۷

جینی ضریب

عدد	۳۵٫۳ (۲۰۱۶)

إنسانی توسعه شاخص

شاخص	۰٫۴۸۱ (۲۰۲۱)
بیکاری نرخ	۴ (۲۰۱۴)

إقتٮصاد

پول واحد	دلار
مرکزی بانک	Central Bank of Liberia

نمادون

اینترنت کد	.lr
دریایی شىناسایی إشماره	636 — 637
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲	LR
تیلفون کد	۲۳۱

دیگه چیون

رانندگی جهت	راست

لیبــِریا اتا کشور هسته که آفریقای ِغرب دَره و ونه نیشتنگا (= پایتخت) مانروویا هسته. این کشور گینه خلیج ِشمال قرار دانّه. لیبریا ره سال ۱۸۴۷ بَرده‌ئونی که آمریکا دله آزاد بَیی‌بینه، بِساتنه و این کشور اولین جمهوری‌ای بی‌یه که آفریقا دله بساته بیّه.

لیبریا حدوداً ۳.۵ میلیون جمعیت دانّه. ونه رسمی زوون انگلیسی هسته و مسیحیت، اسلام و بعضی دیگه ادیان این کشور دله رواج دانّه. الماس، آهن، کائوچو، قهوه و کاکائو این کشور جه ویشته صادر وانه.

تاریخ

جوزف جنکینز رابرتز
لیبریای ِاولین رئیس جمهور

• ۱۸۲۱ و ۱۸۲۲ آمریکای ِکوچ‌کَرون ِانجمن بتونِسته لیبریا ره بسازه.
• ۱۸۴۷ لیبریا اعلام جمهوری بَیِّن هاکِرده و مهاجرونی که آمریکا جه وَردِگِردِست‌بینه، بومیون جه جنگ هاکردنه.
• ۱۸۷۸ تا ۱۹۷۱ ویلیام تابمن که ویگ ِحزب جه بی‌یه رییس‌جمهوری کارده.
• ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۰ ساموئل دوئه که اتا بومی آدِم بی‌یه، رییس‌جمهور بیّه.
• سال ۱۹۹۰، ساموئل دوئه ره کودتا جه کنار بَزونه. این گادِر اتا دله‌یی جنگ (= جنگ داخلی) پیش بِمو که ۱۴ سال یعنی تا سال ۲۰۰۳ حدوداً ۲۵۰ هزار نفر ونه دله بمردنه.
• ۱۹۹۹، غنا، نیجر و دیگه کشورون، لیبریا ره متهم هاکردنه که سیرالئون ِشورشیون جه پشتی کانده و گینه هم وه ره متهم هاکرده که اونجه شورشیون جه حمایت کانده.

تقسیمات

لیبریا 15 ایالت دانه:

1. بومی (Bomi)
2. بونگ (Bong)
3. گبارپولو (Gbarpolu)
4. گراند باسا (Grand-Bassa)
5. گراند کیپ مونت (Grand Cape Mount)
6. گراند گده (Grand-Gedeh)
7. گراند کرو (Grand-Kru)
8. لوفا (Lofa)
9. مارگیبی (Margibi)
10. مریلند (Maryland)
11. مونتسرادو (Montserrado)
12. نیمبا (Nimba)
13. ریور سس (River Cess)
14. رایور گی (River Gee)
15. سینوئه (Sinoe)

منابع

• http://en.wikipedia.org/wiki/Liberia
• سایت تبیان
• کشور لیبریا