پرش به محتوا

گویان

مختصات: ۶°۴۶′ شمالی ۵۸°۰′ غربی / ۶.۷۶۷°شمالی ۵۸.۰۰۰°غربی
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
گویان
Co-operative Republic of Guyana  (انگلیسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
«اتا مردم، اتا ملت، اتا سرنوشت»
ملّی سرود:
«ای گویان ِگت ِسرزمین، رودبارون و روبارون ِسرزمین»
Map
جوغرافی
بلند چکل
کوه رورایما [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
گتی
۲۱۴,۹۹۹
ئو
۸.۴٪
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۷۵۳ هزار
مرد
۳۹۵٬۹۸۲[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۴۱۲٬۷۴۳[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۲۱۳٬۱۷۹[۱] (۲۰۱۹) — ۲۱۳٬۵۳۹[۱] (۲۰۲۰) — ۲۱۶٬۴۰۴[۱] (۲۰۲۱) — ۲۱۸٬۵۳۴[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۵۸۵٬۵۷۴[۱] (۲۰۱۹) — ۵۸۳٬۶۶۳[۱] (۲۰۲۰) — ۵۸۸٬۱۶۳[۱] (۲۰۲۱) — ۵۹۰٬۱۹۲[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۶۶[۱] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
نیمه‌ریاستی جمهوری
بالاترین مقوم
عرفان علی [FA] ترجمه[۲] (۲۰۲۰ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
Mark Phillips [WD] ترجمه[۳] (۲۰۲۰ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
National Assembly [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
استقلال
بریتانیا جه
جینی ضریب
عدد
۴۵٫۱[۴] (۱۹۹۸) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۷۱۴[۵] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۱۱[۶] (۲۰۱۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
Bank of Guyana [WD] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۱۶ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
.gy
دریایی شىناسایی إشماره
750 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
GY ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۵۹۲
دیگه چیون
رانندگی جهت
چپ [FA] ترجمه[۷] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
parliament.gov.gy (انگلیسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

گویان (انگلیسی جه: Co-operative Republic of Guyana) اتا کشور جنوبی آمریکایِ شمال شرقی دله هسته. ونه نیشتنگا نوم جورج‌تاون هسته و ونه جمعیت سال ۲۰۱۲ حدوداً ۷۵۸ هزار نفر بی‌یه. این کشور دله مردمون انگلیسی گپ زنّه و دلار جه مبادله کانّه. این کشور ِملی زوون نوم هم کرئول گویانی هسته که اتی قاطی‌بَکارد زوونه و چنتا مله‌یی و بین‌المللی زوون جه قاطیه. گویان قدیم هلند مستعمره بی‌یه و بعدش ۲۰۰ سال بریتانیا مستعمره بیّه و سال ۱۹۶۶ میلادی (مازرونی تقویمِ ۱۴۷۸) استقلال پیدا هاکرده و سال ۱۹۷۰ جمهوری بیّه.

این کشور سورینام، برزیل، ونزوئلا و اطلس اوقیانوس جه سامون دانّه. گویان مشترک‌المنافع کشورون اتحادیه دله دَره و ۲۱۵ هزار کیلومتر مربع گتی جه سومین پچوک کشور جنوبی آمریکا دله هسته. این کشور ِنوم اتی بومی کلمه بی‌یه که ونه معنی «ئو ِسرزمین» وانه. این کشور ِاقتصاد طبیعی ِمنابع من‌جمله جنگلون، نیشکر و برنج ِمزارع و طلا و بوکسیت ِمعادن جه وابستوئه. با این حال این کشور هَنتا فقیرترین کشورون جه شه منطقه دله هسته.[۸]

گویان چارتا کشوری جه هسته که غیر ایسپانیولی زوون هستنه و جنوبی آمریکا دله درنه. این کشور تنها کشوری هسته که این قاره دله انگلیسی زوون جه استفاده کانده. فرهنگی ِمسائل سَره گویان ویشته کارائیب ِجزیره‌‎ئون، جامائیکا و ترینیداد و توباگو واری، جه نزدیک‌ته هسته تا لاتین آمریکای ِکشورون ره.

این کشور ِجمعیت اکثراً مهاجر هستنه. انگلیسی‌تبارون، هندی‌تبارون و آفریقایی‌ئون این کشور دله زیادنه ولی بومیون هم هَنتا جنگلون دله دَرنه. این کشور ِجمعیت ویشته سواحل دله دَرنه. آفریقاییون و هندی‌تبارون ِقومی دعوائون هم این کشور دله هنتا دردسر سازنه.[۹] ۴۳٫۵ درصد هندی‌تبار، ۳۰٫۲ درصد سیوپوست، ۱۶٫۷ درصد دِرگه و ۹٫۱ درصد سرخ‌پوست هستنه.[۱۰] ۵۷ درصد این کشور دله مسیحیت، ۲۸ درصد هندوئیسم، ۷ درصد اسلام و چار درصد بی‌دین هستنه.[۱۱]

«گویان» ِنوم گوئیانا کلمه جه بَییته وانه که منطقه‌ی ِاصلی نوم بی‌یه. این منطقه گویان، سورینام، فرانسه گویان، و بخش‌هایی ونزوئلا و برزیل جه ره شامل بی‌یه. این کلمه معنی «پر ئو سرزمین» وانه.

سیاست

[دچی‌ین]

گویان سال ۱۹۶۶ مستقل بیّه و ونه نو اساسی قانون هم سال ۱۹۸۰ بنویشته بیه. این کشور اتا چن‌حزبی نظام دانه و نیمه‌ریاستی‌ئه.

گویان سال ۱۹۷۰ مشترک‌المنافع کشورون دله عضو بیّه. این کشور ِاستقلال په تا سال ۱۹۸۵ این کشور دَرشی‌یه کمونیسم ِپه. اما اون گادِر که گویان ِاولین نخست‌وزیر، فوربز برنهام، سال ۱۹۸۵ بمرده، گویان و غربی کشورون ِروابط بِتتر بیّه و دهه ۱۹۹۰ جه خصوصی‌سازی ره شروع هاکردنه.[۱۲]

گویان جنوبی آمریکا اتحادیه دله عضو هسته و کاراییب انجمن (کاریکام) ِمَقِر هم این کشور دله دَره. این کشور اسلامی تعاون سازمان و مشترک‌المنافع کشورون اتحادیه دله هم عضویت دانّه.

تقسیمات

[دچی‌ین]

گویان ۱۰ استان دانه:[۱۳][۱۴]

منطقهگتی
(km²)
جمعیت.
(۲۰۱۲)
جمعیت.
per km²
نیشتنگا
۱باریما-واینی۲۰٬۳۳۹۲۶٬۹۴۱۱٫۲Mabaruma
۲پومرون-سوپنام۶٬۱۹۵۴۶٬۸۱۰۸٫۰آنا رگینا
۳جزایر اسیکوییبو-دمرارا غربی۳٬۷۵۵۱۰۷٬۴۱۶۴۶٫۲Vreed en Hoop
۴دمرارا-ماهایکا۲٬۲۳۲۳۱۳٬۴۲۹۱۶۸٫۴Paradise
۵ماهایکا-بربیک۴٬۱۹۰۴۹٬۷۲۳۱۴٫۰Fort Wellington
۶بربیک شرقی-کورنتاین۳۶٬۲۳۴۱۰۹٬۴۳۱۳٫۴New Amsterdam
۷کویونی-مازارونی۴۷٬۲۱۳۲۰٬۲۸۰۰.۳بارتیکا
۸پوتارو-سیپارونی۲۰٬۰۵۱۱۰٬۱۹۰۰٫۵Mahdia
۹تاکوتو بالا- اسیکوییبو بالا۵۷٬۷۵۰۲۴٬۲۱۲۱٫۳Lethem
۱۰دمرارا-بربیک علیا۱۷٬۰۴۰۳۹٬۴۵۲۲٫۱Linden
 جمعاً۲۱۴٬۹۹۹۷۴۷٬۸۸۴۳.۵جرج‌تاون

منابع

[دچی‌ین]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۱۱ اکتبر ۲۰۲۴.
  2. مرجع لینک: https://www.stabroeknews.com/2020/08/02/news/guyana/lowenfield-submits-report-with-recount-result/. هارشی‌ین تاریخ: ۶ آگوست ۲۰۲۰.
  3. مرجع لینک: https://dpi.gov.gy/dr-ali-sworn-in-president-brigadier-mark-phillips-appointed-prime-minister/. هارشی‌ین تاریخ: ۶ آگوست ۲۰۲۰.
  4. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  5. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |date= را بررسی کنید (کمک)
  6. مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  7. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  8. Encyclopædia Britannica Online, s. v. "Guyana", accessed August 31, 2013, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/250021/Guyana.
  9. Encyclopædia Britannica Online, s. v. "Guyana", accessed August 31, 2013, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/250021/Guyana.
  10. "The World Factbook Guyana". CIA. Retrieved 2012-07-18.
  11. International Religious Freedom Report 2007: Guyana. متحده ایالات آمریکا [[Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor]
  12. Encyclopædia Britannica Online, s. v. "Guyana", accessed August 31, 2013, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/250021/Guyana.
  13. Bureau of Statistics – Guyana, CHAPTER III: POPULATION REDISTRIBUTION AND INTERNAL MIGRATION, Table 3.4: Population Density, Guyana: 1980–2002
  14. Guyana – Government Information Agency, National Profile