پرش به محتوا

چک (کشور)

مختصات: ۴۹°۴۵′ شمالی ۱۵°۴۵′ شرقی / ۴۹.۷۵۰°شمالی ۱۵.۷۵۰°شرقی
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
شِمه منظور شاید اینتا بی‌بائه: چک (گجگجی بیری).
چک (کشور)
Česká republika  (چکی)[۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
«Pravda vítězí»
«حقیقت ِپیروزی»
ملّی سرود:
Kde domov můj?
«مه سِره کوئه؟»
Map
جوغرافی
بلند چکل
سنژکا [FA] ترجمه[۲] (۱٬۶۰۳ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
البه (۱۱۵ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
گتی
۷۸،۸۶۶
ئو
۲
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۱۰٬۲۳۰٬۰۶۰
مرد
۵٬۲۵۵٬۷۵۶[۳] (۲۰۱۹) — ۵٬۲۶۹٬۷۰۱[۳] (۲۰۲۰) — ۵٬۱۷۳٬۹۷۶[۳] (۲۰۲۱) — ۵٬۲۵۷٬۲۲۲[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۵٬۴۱۶٬۱۱۴[۳] (۲۰۱۹) — ۵٬۴۲۸٬۱۵۷[۳] (۲۰۲۰) — ۵٬۳۳۱٬۷۹۵[۳] (۲۰۲۱) — ۵٬۴۱۴٬۸۹۶[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۷٬۸۸۸٬۷۵۳[۳] (۲۰۱۹) — ۷٬۹۲۲٬۹۴۱[۳] (۲۰۲۰) — ۷٬۷۹۶٬۷۵۴[۳] (۲۰۲۱) — ۷٬۹۳۷٬۶۰۱[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۲٬۷۸۳٬۱۱۷[۳] (۲۰۱۹) — ۲٬۷۷۴٬۹۱۷[۳] (۲۰۲۰) — ۲٬۷۰۹٬۰۱۸[۳] (۲۰۲۱) — ۲٬۷۳۴٬۵۱۷[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۷۹[۳] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
پتر پاول [FA] ترجمه[۴] (۲۰۲۳ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
موقننه قووه
پارلمان جمهوری چک [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قضائیه قووه
Supreme Court of the Czech Republic [EN] ترجمه — Supreme Administrative Court of the Czech Republic [EN] ترجمه — Constitutional Court of the Czech Republic [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موجریه قووه
Government of the Czech Republic [EN] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
انحلال
چکسلواکی
داخلی ناخالص تولید
  سرانه
۵۶٬۸۰۶[۷] (۲۰۲۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
اسمی داخلی ناخالص تولید
  سرانه
۳۱٬۷۰۷[۸] (۲۰۲۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جینی ضریب
عدد
۲۵٫۳[۹] (۲۰۱۹) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۸۸۹[۱۰] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۲٫۴[۱۱] (۲۰۲۳) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
درآمد میانگین
۳۴٬۷۴۱[۱۲] (۲۰۲۳) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
بانک ملی چک [FA] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
توروم نرخ
۲٫۴[۱۳] (۲۰۲۴) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
فردی مالیات نرخ
۱۵[۱۴] (۲۰۲۱ – ) — ۲۳[۱۴] (۲۰۲۱ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
  لیست…
۲۱[۱۵] (۲۰۱۳ – ) — ۱۲[۱۶] (۲۰۲۴ – ) — ۱۵[۱۷] (۲۰۱۳۲۰۲۳) — ۱۰[۱۷] (۲۰۱۵۲۰۲۳) — ۲۳ (۱۹۹۳۱۹۹۴) — ۲۲ (۱۹۹۵۲۰۰۴) — ۱۹ (۲۰۰۴۲۰۰۹) — ۲۰ (۲۰۱۰۲۰۱۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸[۱۸] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بازنشسته بوستن سند
۶۵ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
270 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
CZ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۴۲۰
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۱۹] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
راست [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
czechia.eu (انگلیسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

چک ِجمهوری (چکی جه: Česká republika, Česko) اتا کشور نوم هسته که مرکزی اروپا دله دَره و اروپای اتحادیه دله عضو هَسته. این کشور ره اول ژانویه ۱۹۹۳، چکسلواکی تجزیه بیّه په، تأسیس هاکِردنه. ونه نیشتنگا (=پایتخت) و گت‌ترین شهر نوم پراگ هسته. چک اروپای ِاتحادیه دله دَره ولی ونه رسمی پول هَنتا کرونا هَسته.

چک ِجمهوری ِجمعیت ۱۰ میلیون و پونصد هزار نفر نزدیکی و ونه رسمی زوون نوم چکی هسته که اسلاوی زوونون ِرَجه دله جا گیرنه. پراگ ِشهر تیناری ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت دانّه. چک دریا جه راه ندانّه و خاشکی وسط کَته. ونه مناطق سه‌تا تاریخی ناحیه هَستنه که وشون نوم بوهم، موراوی و سیلزی هَستنه. این سه‌تا تاریخی ناحیه فقط چک ِسامون دله دَنینه و وشون ِبعضی قسمتون خاجری کشورون دله دَره.

چک ِمردِمون خله دین و مذهب ِدَربند نینه و قدیم تاسا وشون ره همین ویژگی جه اِشناسِنّه.[۲۰] سال ۲۰۱۱ ِسرشماری دله، ۴۵٫۲ درصد شه دین ِخَوری جِواب نِداشتنه هادِن و ۳۴٫۲ درصد هم بائوتنه دین نِدارنه. فقط ۱۰٫۳ درصد بائوتنه مسیحیت په‌روو هَستنه که ویشته رومی ِکاتولیک بینه و ۹٫۴ درصد هم بقیه‌ی ادیان جه بینه.[۲۱] پیش‌ته سال ۲۰۰۵ میلادی اتا نظرسنجی دیگه دله، فقط ۱۰ درصد بائوتنه که خدا ره قبول دارنه.[۲۲]

چک ِجمهوری اولین کشوری هَسته که کمکان ِمؤسسین جه بینه و جهونی بانک وه ره اتا توسعه‌بَدی کشور دونده.[۲۳] این کشور ِانسانی توسعه شاخص مرکزی اروپا و شرقی اروپا دله، همه جا جه ویشته‌ره.[۲۴]

تاریخ

[دچی‌ین]

چک قبلاً چکسلواکی ِدله دَیّه. این کشور سابقاً کمونیستی بی‌یه و شرقی بلوک دله دَیّه. شوروی ِرِقِدبوردِن په، کم‌کم چکسلواکی ِمردمون هم سوسیالیستی نظام جه دَست بَکشینه و دِتا کشور بَیینه: چک و اسلواکی.

فرهنگ

[دچی‌ین]

چک ِمردِمون چکی ِزوون جه گَپ زَنّه و اکثریت بی‌دین هَستنه. پراگ، برنو، پلزن، استراوا و لیبه رتس این کشور ِمهم‌ترین شهرون هَستنه.

چک دله اتا گت ِایالت دَره که ونه نوم زودت هَسته و ونه مردِمون آلمانی بینه. زودت تا چک ِیک‌سوم ره شامل وانه و ونه غربی مناطق ره دانّه. رایش سوم گادِر ات‌مدت آلمان ِسامون دله دَیّه و اسا چک شِنه.

چک ِمعروفترین نویسنده کافکا بی‌یه که آلمانی جه کتاب نِوِشته ولی پراگ و بوهم دله زندگی کارده. چک ِاولین رئیس‌جمهور، واسلاو هاول، اتا معروف ِنمایشنومه‌نویس بی‌یه. داوید چرنی هم اتا چِکی موجستمه‌ساز هَسته که شه عجیب-غریب کارون وسّه معروف بیّه.

کشوری تقسیمات

[دچی‌ین]

چک سال ۲۰۰۰ میلادی جه ۱۳تا اوستان (چکی زوون جه: kraje) دانّه. هر اوستان شه وسّه ونه اتا «اوستانی شورا» (krajské zastupitelstvo) داره. این شورای ِرییس هم اون اوستان ِدله اوستاندار وانه.

چک اوستانون نقشه.
(ماشین ِپلاک) استان نیشتنگا جمعیت (سال ۲۰۰۴) جمعیت (سال ۲۰۱۰)
A پراگ، نیشتنگا (Hlavní město Praha)۱٬۱۷۰٬۵۷۱۱٬۲۵۱٬۰۷۲
S  مرکزی بوهم اوستان (Středočeský kraj)اداری نیشتنگا: پراگ۱٬۱۴۴٬۰۷۱۱٬۲۵۶٬۸۵۰
C  جنوبی بوهم اوستان (Jihočeský kraj)چسکه بودیوویتسه۶۲۵٬۷۱۲۶۳۷٬۷۲۳
P پلزن اوستان (Plzeňský kraj)پلزن۵۴۹٬۶۱۸۵۷۱٬۸۳۱
K کارلووی واری اوستان (Karlovarský kraj)کارلووی واری۳۰۴٬۵۸۸۳۰۷٬۳۸۰
U اوستی ناد لابم اوستان (Ústecký kraj)اوستی ناد لابم۸۲۲٬۱۳۳۸۳۵٬۸۱۴
L لیبرتس اوستان (Liberecký kraj)لیبرتس۴۲۷٬۵۶۳۴۳۹٬۴۵۸
H  هرادتس کرالووه اوستان (Královéhradecký kraj)هرادتس کرالووه۵۴۷٬۲۹۶۵۵۴٬۳۷۰
E پاردوبیتسه اوستان (Pardubický kraj)پاردوبیتسه۵۰۵٬۲۸۵۵۱۶٬۷۷۷
M الوموتس اوستان (Olomoucký kraj)الوموتس۶۳۵٬۱۲۶۶۴۱٬۵۵۵
T موراوی-سیلزی اوستان (Moravskoslezský kraj)استراوا۱٬۲۵۷٬۵۵۴۱٬۲۴۴٬۸۳۷
B جنوبی موراوی اوستان (Jihomoravský kraj)برنو۱٬۱۲۳٬۲۰۱۱٬۱۵۲٬۸۱۹
Z زلین اوستان (Zlínský kraj)زلین۵۹۰٬۷۰۶۵۹۰٬۵۲۷
J ویسوچینا اوستان (Vysočina)ییهلاوا۵۱۷٬۱۵۳۵۱۴٬۸۰۵

وابسته جستارون

[دچی‌ین]

منابع

[دچی‌ین]
  1. مرجع لینک: https://andaluciaeuropa.com/descarga/publicaciones/REPUBLICA_CHECA.pdf.
  2. مرجع لینک: http://www.infocesko.cz/content/redakce-zajimavosti-nejvyssi-nejnizsi-mista-cr.aspx. هارشی‌ین تاریخ: ۷ آوریل ۲۰۱۵. انتشارِ تاریخ: ۱ آوریل ۲۰۰۷.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۷ اکتبر ۲۰۲۴.
  4. مرجع لینک: https://www.hrad.cz/cs/prezident-cr/soucasny-prezident-cr.
  5. مرجع لینک: https://www.reuters.com/world/czech-president-appoints-andrej-babis-new-prime-minister-2025-12-09/.
  6. 1 2 "قانون اساسی جمهوری چک". Sbírka zákonů (چکی جه). ۲۸ دسامبر ۱۹۹۲. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
  7. "World Bank Open Data". Retrieved 7 September 2025. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  8. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.CD?most_recent_value_desc=true. هارشی‌ین تاریخ: ۷ سپتامبر ۲۰۲۵. ناشر: بانک جهانی.
  9. مرجع لینک: https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
  10. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  11. "یوروستت".
  12. مرجع لینک: https://www.czso.cz/csu/czso/cri/prumerne-mzdy-1-ctvrtleti-2023.
  13. "World Bank Open Data". Retrieved 7 September 2025. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help)
  14. 1 2 Sbírka zákonů. ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help); Missing or empty |title= (help)
  15. Sbírka zákonů. ۲۷ دسامبر ۲۰۱۲. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help); Missing or empty |title= (help)
  16. Sbírka zákonů. ۲۳ آوریل ۲۰۰۴. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help); Missing or empty |title= (help)
  17. 1 2 Sbírka zákonů. ۲۳ آوریل ۲۰۰۴. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help); Missing or empty |title= (help)
  18. "Czech Civil Code". Sbírka zákonů (چکی جه). ۲۲ مارس ۲۰۱۲. {{cite journal}}: Check date values in: |date= (help)
  19. مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  20. Richard Felix Staar, Communist regimes in Eastern Europe, Issue 269, p. 90
  21. "Population by denomination and sex: as measured by 1921, 1930, 1950, 1991 and 2001 censuses" (PDF) (Czech and English جه). Czech Statistical Office. Retrieved 9 March 2010.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)
  22. "Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 – page 11" (PDF). Retrieved 5 May 2007.
  23. Velinger, Jan (28 February 2006). "World Bank Marks Czech Republic's Graduation to 'Developed' Status". Radio Prague. Retrieved 22 January 2007.
  24. "Human Development Report 2009" (PDF). UNDP.org. Retrieved 25 April 2010.