پرش به محتوا

جنوبی آفریقا

مختصات: ۳۰°جنوبی ۲۵°شرقی / ۳۰°جنوبی ۲۵°شرقی
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
(آفریقای جنوبی جه بموئه)
جنوبی آفریقا
Republic of South Africa  (انگلیسی)[۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
ملّی شعار:
اتحاد تنوع شِنه
ملّی سرود:
سرود ملی آفریقای جنوبی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
Map
جوغرافی
بلند چکل
Mafadi [EN] ترجمه (۳٬۴۵۰ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
گتی
۱٬۲۲۱٬۰۳۷
ئو
جزئی
ارتفاع،
آزاد ئو جه
۱٬۰۳۷ متر[۲] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جمعیت
نیشتگا
پرتوریا (مجریه)
بلوم فونتین (قضائیه)
کیپ تاون (مقننه)
رسمی زوون(ون)
  لیست…
انگلیسی[۳]آفریکانس[۳] — زبان اندبله جنوبی [FA] ترجمه[۳] — زبان سوتوی شمالی [FA] ترجمه[۳]سوتو[۳]سواتی[۳]شنگانی[۳]تسوانا[۳]وندا[۳]خوسایی[۳]زولو[۳] — زبان اشاره آفریقای جنوبی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جمعیت
۵۰٬۵۸۶،۷۵۷ نفر
مرد
۲۹٬۱۶۸٬۰۰۶[۴] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۳۰٬۷۲۵٬۸۷۹[۴] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۴۰٬۹۲۸٬۴۸۶[۴] (۲۰۲۲) — ۳۸٬۸۳۴٬۶۸۱[۴] (۲۰۱۹) — ۳۹٬۶۰۵٬۴۵۰[۴] (۲۰۲۰) — ۴۰٬۲۹۵٬۸۶۳[۴] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۱۸٬۹۶۵٬۳۹۹[۴] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۶۲٫۷۷۴[۵] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
پارلمونی جمهوری
بالاترین مقوم
سیریل راماپوسا [FA] ترجمه (۲۰۱۸ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
حکومت رئیس
سیریل راماپوسا [FA] ترجمه (۲۰۱۸ – ) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موقننه قووه
پارلمان آفریقای جنوبی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قضائیه قووه
دادگاه قانون اساسی آفریقای جنوبی [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
موجریه قووه
Government of South Africa [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
استقلال
بریتانیا جه
۳ مه ۱۹۱۰
جینی ضریب
عدد
۶۳٫۱ (۲۰۰۹) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۷۱۳[۶] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
۲۷٫۲[۷] (۲۰۱۸) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
South African Reserve Bank [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
أفزوده أرزش مالیات نرخ
۱۵ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
601 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
ZA ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۲۷
دیگه چیون
رانندگی جهت
چپ [FA] ترجمه[۸] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قطار حرکت جهت
چپ [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت
gov.za[۹] (انگلیسی) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین

کنسونیج آفریقابیا جنوبی افریقا اتا کشور آفریقای ِجنوبی سواحل دله هَسته. ونه اِت وَر اطلس و ات وَر دیگه هند ِاوقیانوس دَرنه. این کشور سه‌تا نیشتنگا (=پایتخت) دانّه. مجریه قوه پرتوریا دله، پارلمون کیپ تاون دله و قضائیه قوه بلوم فونتین دله دَرنه. پرجمعیت‌ترین شهر هم ژوهانسبورگ هسته. جنوبی آفریقا کشورون نامیبیا، بوتسوانا، زیمباوه، موزامبیک، سوازیلند و لسوتو جه هم‌سامون هسته. جنوبی آفریقا دله ۱۱تا رسمی زوون درنه. اینتا کشور گتی ۱۱۴۶۰۶۳ کیلومترمربع هسه و ۲۲ میلیون نفر جمعیت دارنه.

جنوبی آفریقا دله تا سال ۱۹۹۴ سیوپوستون حق نداشتنه رأی هادِن و حکومِت اسپه‌ئون ِبی‌یه. این کشور دله هیچ گادِر کودتا نیّه و انتخابات هم منظم یک قرن اخیر انجام بیّه که این مسئله آفریقا دله استثنایی هسته. آپارتاید اتی حکومِت بی‌یه که قبلاً اسپه‌ئون این کشور دله انجام هِدا بینه. این روش دله مردمون ره وشون ِنژاد وسّه همه جا سِوا کاردنه. نلسون ماندلا آفریقای ِملّی قهرمون هسته که این قوانین ره حذف هاکِرده و شه مقاومت جه تمومی نژادون میون صلح برقِرار هاکِرده.

این کشور آفریقای اتحادیه‌ی ِمؤسسون جه هسته و گت‌ترین اقتصاد ره این اتحادیه دله دانّه. این کشور متحد ملل سازمان، همسود کشورون اتحادیه، جهونی تجارت سازمان، پول بین‌المللی صندوق، گروه ۷۷ و گروه ۲۰ دله هم عضوه.

این کشور نسیاسی ظام پارلمونی ِدموکراسی هسته اما دولت ِرییس و کشور ِرییس هر دِتا «رئیس‌جمهور» ِمقوم هَستنه که پارلمون وه ره انتخاب کانده. این کشور ِپارلمون دِتا مجلس جه تشکیل وانه. اتا مناطق ِشورائون ِشِنه و ات دیگه ملّی مجلس هسته.

تاریخ

[دچی‌ین]

باستانی

[دچی‌ین]

جنوبی آفریقا قدیمی‌ترین آثار باستانی ره آفریقا دله دانّه. فسیلونی که استرک‌فونتاین، کرومدرای و ماکاپانسگات ِغارون دله پیدا بَیینه سِراق دِنّه که آسترالوپتسین‌ئون سه میلیون سال پیش جه اونجه حضور داشتنه. همین‌جور تکامل‌پیدانَکارد آدِمون ِفسیل هم اونجه خله پیدا بیّه.

استعمارکـَرون بِموئِن

[دچی‌ین]

اروپایی دریانوردون که شرقی هند جه اِمونه، کم‌کم این منطقه جه آشنا بَیینه. اولین اروپایی دریانورد که موفق بیّه این ئوراهه جه رَد بَواشه، اتا پرتغالی، بارتلومیو دیاس نوم، بی‌یه که سال ۱۴۸۸ میلادی منطقه ره هارشائه. وه وقتی برسی‌یه لیسبون بائوته ات جا که ونه نوم ره «طوفان دماغه»[۱۰] بی‌یشت بی‌یه ره کشف هاکرده. اما هنری دریانورد، که دیاس ِمالی پشتیبون بی‌یه، اون منطقه نوم ره «امید نیک دماغه»[۱۱] بی‌یشته که هند ِجدید ِراه جه اشاره دانّه.

هلندیون

[دچی‌ین]
زولوئون ِحمله‌ی ِنقاشی که فوریه ۱۸۳۸ بوئِر ِکَمپ دله اتفاق دَکِته.

اوایل پرتغال جه ات سری امید نیک ِدماغه پَلی ساکن بَیینه و ماهی‌گیری کاردنه. سال ۱۶۵۳ جان ون ریسبک هلند شرقی هند کمپانی جه اتا خواربارروشی اینجه تأسیس هاکرده. قرون ۱۷ و ۱۸ دله هلندیون ویشته بَیینه و بومیون جه جنگ دَکِتنه.

هلندیون که کارگر ویشته لازم داشتنه اندونزی، ماداگاسکار و هند جه ات خله برده بیاردنه و بعضی سیاسی رهبرون که هلند مستعمرات دله شلوغ کاردنه ره تبعید کاردنه جنوبی آفریقا. این گروه که بردگی کاردنه یا تبعیدی بینه اسا کیپ مالایی‌ئون ِنژادی ترکیب ره سازنّه. وشون ره استعمارکرون بعداً زمین هِدانه و وشون ره سیوئون جه بالاتر دونِستنه. وشون آپارتاید ِدوره گادِر صاحب زمین بَیی‌بینه.

بریتانیایی‌ئون

[دچی‌ین]

بریتانیا سال ۱۷۹۷ امید نیک دماغه ره بَییته تا هند و استرالیا سَر بِتتر کنترل داره. هلند شرقی هند کمپانی ورشکسته بیّه و بریتانیا کیپ ره سال ۱۸۰۵ شه مستعمره هاکرده. بریتانیا امید نیک ِشرقی سامون ره گت‌ته هاکرده و بومیون جه این مناطق دله جنگ دَکِته و شه آدِمون ره این مناطق دله اسکان هِدا. بریتانیا سال ۱۸۰۶ برده‌ئون ِتجارت و برده داشتِن ره سال ۱۸۳۳ ممنوع هاکِرده.

بوئر جنگ

[دچی‌ین]

الماس سال ۱۸۶۷ و طلا سال ۱۸۸۶ کشف بَیینه و باعث بَیینه که اسپه‌ئون گروه-گروه شه کوچ ره دَکشِن جنوبی آفریقا دله و اینتی بومیون ِوضعیت بَدته بیّه. بوئرون اتا بومی گروه بینه کهبریتانیا جلو هِرِسّانه و استتار و اختفا جه بتونِستنه بریتانیا ره اولین جنگ سَره شکست هادِن. بریتانیایی‌ئون دومین جنگ دله اتا گت‌ته ارتش جه بمونه و این بار شه لباس ره عوض هاکردنه و اینتی جنگ دله پیروز بَیینه. بوئرون خله تلاش داشتنه که آلمان جه متحد بَواشِن که نَیّه و بریتانیا این بهانه جه بوئر جمهوری ره نهایتاً فتح هاکِرده.

بریتانیایی‌ئون بوئریون ِزن و وَچه ره اجباری کار وسّه وَردنه اردوگاه دله و وشون جه استفاده کاردنه.

بعضی مستعمرات و ایالات که بریتانیائ ِبینه، متحد بَیینه و ات جور پادشائی حکومِت این منطقه دله بِساتنه که بریتانیا وه ره کنترل داشته. سال ۱۹۳۴ جنوبی آفریقا حزب و جنوبی آفریقا ملی حزب قاطی بَیینه تا جنوبی آفریقا متحد حزب ره بساتنه. وشون خاستنه اسپه‌ئون و بومیون وسط صلح راه دِمبَدِن ولی جهونی جنگ دوم شروع بیّه و با اینکه ملی حزب ِاعضا مخالف بینه، این اتحادیه دپاشنی‌یه بیّه.

آپارتاید

[دچی‌ین]

سال ۱۹۴۸ جنوبی آفریقا ملی حزب اتا رای‌گیری په قدرت بَییته و «آپارتاید» ِقوانین ره بساته. این قوانین مردمون ره وشون ِنژاد سَره همه جا سِوا کارده. این تبعیضات دهه‌ئون ۵۰، ۶۰ و ۷۰ میلادی دله که صنعتی‌سازی انجام بینه، باعث بَیینه طبقاتی فاصله خله بَواشه. این قوانین باعث بی‌یه اسپه‌ئون بتترین زندگی ره آفریقا قاره دله دارِن ولی سیوئون حتی تحصیل، رأی، کارمند بیّن و... حق ره نِداشتنه.

ماندلا بِموئِن و آزاد ِانتخابات

[دچی‌ین]
نلسون ماندلایِ عکس

آفریقای ملی کنگره (ANC) آپارتاید جلو هِرسّا و هر روز این کشور دله جنگ و درگیری ویشته بی‌یه و خارجی کشورون هم وشون ره مِزراب بی‌یِشت بینه که شه قانون ره تغییر هادِن. سال ۱۹۹۰ ملّی حزب حاضر بیّه ملّی کنگره جه مذاکره هاکِنه و رییس جمهور، فریدریک ویلیام دی کلیرک، قدرت جه کنار بوره. وشون نلسون ماندلا، که ملّی کنگره‌ی ِرهبر بی‌یه ره ۲۷ سال په، زندون جه آزاد هاکردنه. آپارتاید ِقوانین تدریجاً حذف بَیینه و سال ۱۹۹۴ اولین انتخاباتی که همه ونه دله برابری کاردنه، انجام بیّه. این رفراندوم دله ملّی کنگره رای بیارده و ماندلا قدرت ره شه میس دله بَییته.

مردمون

[دچی‌ین]
اتا نقشه که این کشور ِماری زوونون ره سِراق دِنه:

زوون

[دچی‌ین]

جنوبی آفریقا دله ۱۱تا رسمی زوون دَره که اینتی بخایم باوّیم هند ِپه دومین کشوری هَسته که ویشترین رسمی زوون ره دانّه. انگلیسی این کشور دله اتا مهم زوون هسته ولی ویشترین گِنِش‌کَر ره نِدانّه. هر منطقه شه زوون ره دانّه و بعضی این زوون‌ها دَر منقرض وانّه. مهاجرون هم هر کامین شه زوون ره دارنه.

فرهنگ

[دچی‌ین]

این کشور دله نَنشِنه اتا واحد ِفرهنگ پیدا هاکِردِن. اَنده تنوع زیاده که هر گروهی شه وسّه سِوا آداب و رسوم دانّه و این مسئله باعث وانه تنوع غذائون، سِمائون، موسیقی و... دله زیاد بائه و این مسئله توریسم ره تقویت کانده.

ایقتصاد

[دچی‌ین]

اینتا کشور پیل یکا نوم راند هسه. ونه ایقتصادی نیشتگا نوم دوربان هسه. وه اقتصاد دله آفریقا قارهِ سرترین کشور هسه.

وابسته جستارون

[دچی‌ین]

بن‌بنویشت

[دچی‌ین]
  1. "Constitution of the Republic of South Africa, 1996" (PDF). ۱۸ دسامبر ۱۹۹۶. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  2. شناسهٔ جئونیمز: 953987.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ونه نوم اینجه بمو: Constitution of the Republic of South Africa, 1996. مدخل: 6.1. انتشارِ تاریخ: ۱۸ دسامبر ۱۹۹۶.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴.
  5. "یونسکو. موسسه آماری".
  6. "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. ۲۰۲۲. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  7. مرجع لینک: http://www.statssa.gov.za/publications/P0211/P02112ndQuarter2018.pdf.
  8. مرجع لینک: http://www.drivesouthafrica.co.za/driving-information/south-africa/.
  9. ونه نوم اینجه بمو: Open ISNI for Organizations.
  10. Cabo das Tormentas
  11. Cabo da Boa Esperança